Orzeczenie

III CZP 8/01

Sąd
Sąd Najwyższy
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
lokal socjalnypostępowanie egzekucyjneeksmisjaochrona praw lokatorówprzysądzenie własnościtytuł wykonawczybezdomność

W niniejszej sprawie powodowie A.S. i M.S. wystąpili z pozwem o ustalenie prawa do otrzymania lokalu socjalnego, argumentując, że utracili prawo do swojego dotychczasowego lokalu mieszkalnego w wyniku postępowania egzekucyjnego. Podkreślili, że wraz z nimi mieszka ich 16-letni syn, co w ich ocenie uzasadnia uprawnienie do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. Pozwani, A.M. i A.M., nie kwestionowali zasadniczo powództwa. Sąd Rejonowy w Suwałkach w postępowaniu egzekucyjnym (sygn. akt I.Co 1279/15) przysądził prawo własności lokalu na rzecz pozwanych i nakazał jego wydanie. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały III CZP 8/01 wyjaśnił, że utrata prawa do lokalu w wyniku licytacji egzekucyjnej nie jest równoznaczna z wydaniem przez sąd orzeczenia o eksmisji w postępowaniu rozpoznawczym. Postanowienie o przysądzeniu własności, zgodnie z art. 999 § 1 kpc, jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia lokalu, bez potrzeby nadawania mu klauzuli wykonalności. Sąd podkreślił, że ustawodawca wyposażył postanowienie o przysądzeniu własności w atrybut tytułu egzekucyjnego w zakresie wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości. Przyjęcie odmiennego zapatrywania prowadziłoby do dysfunkcjonalności przepisów i konieczności wytaczania odrębnych procesów o wydanie nieruchomości. Sąd wskazał również, że przepis art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów, na który powoływali się powodowie, odnosi się do obligatoryjnego orzekania o prawie do lokalu socjalnego w wyroku nakazującym eksmisję, a późniejsze orzekanie w tym przedmiocie jest niedopuszczalne. W przypadku utraty lokalu w postępowaniu egzekucyjnym, ochrona przed bezdomnością realizowana jest poprzez inne przepisy, w szczególności art. 1046 kpc, który przewiduje możliwość wskazania tymczasowego pomieszczenia zastępczego. Z uwagi na powyższe, sąd uznał, że powodowie nie mogli skutecznie dochodzić ustalenia prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ustawy, co skutkowało oddaleniem ich powództwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących prawa do lokalu socjalnego po utracie lokalu w postępowaniu egzekucyjnym oraz charakteru postanowienia o przysądzeniu własności jako tytułu wykonawczego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji utraty lokalu w postępowaniu egzekucyjnym, a nie eksmisji w postępowaniu rozpoznawczym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy po utracie prawa do lokalu mieszkalnego w wyniku postępowania egzekucyjnego, dłużnik może dochodzić ustalenia prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, utrata prawa do lokalu w wyniku postępowania egzekucyjnego nie jest podstawą do późniejszego dochodzenia prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów.

Uzasadnienie

Przepis art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów dotyczy sytuacji, gdy nakaz eksmisji został wydany w postępowaniu rozpoznawczym. Postanowienie o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie i opróżnienia lokalu. Ochrona przed bezdomnością w przypadku utraty lokalu w postępowaniu egzekucyjnym realizowana jest poprzez inne przepisy, np. art. 1046 kpc.

Czy postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie i opróżnienia lokalu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na niej pomieszczeń.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 999 § 1 kpc, prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia w posiadanie nieruchomości i opróżnienia pomieszczeń, bez potrzeby nadawania mu klauzuli wykonalności. Ustawodawca wyposażył je w taki atrybut.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa

Strony

NazwaTypRola
A. S. (1)osoba_fizycznapowód
M. S.osoba_fizycznapowód
A. S. (2) M.osoba_fizycznasyn powodów
A. M. (1)osoba_fizycznapozwany
A. M. (2)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 999 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia w posiadanie nieruchomości i opróżnienia pomieszczeń.

k.p.c. art. 1046

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący wydanie nieruchomości lub pomieszczenia, w tym wstrzymanie czynności do czasu wskazania tymczasowego pomieszczenia zastępczego.

Pomocnicze

u.o.p.l. art. 14 § ust. 4 pkt 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Nie stosuje się do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem osób, które uprawnione były do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową albo towarzystwem budownictwa społecznego (art. 14 ust. 7).

u.o.p.l. art. 14 § ust. 7

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Wyłączenie stosowania art. 14 do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z pewnymi wyjątkami.

u.o.p.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Definicja lokatora.

k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólny przepis dotyczący tytułów egzekucyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata prawa do lokalu w postępowaniu egzekucyjnym nie jest podstawą do dochodzenia prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów. • Postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia w posiadanie i opróżnienia lokalu.

Odrzucone argumenty

Powodowie utracili prawo do lokalu w postępowaniu egzekucyjnym i przysługuje im prawo do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów.

Godne uwagi sformułowania

Ustawodawca zatem expressis verbis wyposażył postanowienie o przysądzeniu własności w atrybut tytułu egzekucyjnego w zakresie wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości. • W tej sytuacji unormowanie zawarte w art. 999 kpc należałoby uznać za zbędne, co trudno pogodzić z zasadą racjonalnego działania prawodawcy. • W postanowieniu o przysądzeniu zawiera w sobie implicite nakaz wydania nieruchomości nabywcy. • W sensie prawnym, utrata prawa do lokalu przez dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym, postrzegana być powinna jako wybrany przez niego sposób zapłaty długu.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do lokalu socjalnego po utracie lokalu w postępowaniu egzekucyjnym oraz charakteru postanowienia o przysądzeniu własności jako tytułu wykonawczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty lokalu w postępowaniu egzekucyjnym, a nie eksmisji w postępowaniu rozpoznawczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą prawa do lokalu socjalnego w kontekście egzekucji, co jest częstym problemem praktycznym.

Utraciłeś mieszkanie w licytacji? Nie licz na lokal socjalny z automatu!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst