III CZP 74/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy, dotyczące tego, czy sprawy o uregulowanie kontaktów dziecka z osobami wskazanymi w art. 1136 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.) są sprawami o ograniczenie władzy rodzicielskiej. Sąd Okręgowy powziął wątpliwość, czy orzeczenie w przedmiocie kontaktów, ingerując w wykonywanie władzy rodzicielskiej, nie stanowi w istocie ograniczenia tej władzy, co mogłoby wpływać na skład sądu (art. 509 k.p.c.). Sąd Najwyższy, odwołując się do nowelizacji k.r.o. z 2008 r., podkreślił, że zgodnie z art. 113 k.r.o. prawo i obowiązek utrzymywania kontaktów z dzieckiem są niezależne od władzy rodzicielskiej. Przepisy te rozstrzygają wątpliwości co do tego, czy prawo do kontaktów wchodzi w zakres władzy rodzicielskiej. Sąd uznał, że orzeczenie o sposobie utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez osoby uprawnione na podstawie art. 1131 i 1136 k.r.o. nie jest orzeczeniem w przedmiocie władzy rodzicielskiej. Chociaż takie orzeczenie może ingerować w wykonywanie władzy rodzicielskiej, nie stanowi ono jej ograniczenia w rozumieniu materialnoprawnym. Władza rodzicielska, obejmująca pieczę nad dzieckiem, jest niezależna od uregulowania kontaktów osób bliskich i ma niepodzielny charakter. Przyznanie prawa do kontaktów osobom bliskim nie jest skutkiem przeniesienia pieczy, lecz wykonywaniem ich własnego prawa. W związku z tym, sprawy te nie są sprawami o ograniczenie władzy rodzicielskiej w rozumieniu art. 509 k.p.c., co oznacza, że sąd pierwszej instancji orzeka w składzie jednego sędziego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że sprawy o uregulowanie kontaktów z dzieckiem na podstawie art. 1136 k.r.o. nie są sprawami o ograniczenie władzy rodzicielskiej, co ma wpływ na skład sądu.
Dotyczy wyłącznie spraw o uregulowanie kontaktów z dzieckiem przez osoby inne niż rodzice, w kontekście składu sądu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sprawa o uregulowanie kontaktów dziecka z osobami wskazanymi w art. 1136 k.r.o. jest sprawą o ograniczenie władzy rodzicielskiej w rozumieniu art. 509 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprawa o uregulowanie kontaktów z dzieckiem osób wymienionych w art. 1136 k.r.o. nie jest sprawą o ograniczenie władzy rodzicielskiej także w rozumieniu art. 509 k.p.c.
Uzasadnienie
Prawo do kontaktów z dzieckiem jest niezależne od władzy rodzicielskiej. Orzeczenie o uregulowaniu kontaktów ingeruje w wykonywanie władzy rodzicielskiej, ale nie ogranicza jej zakresu materialnoprawnego. Władza rodzicielska ma niepodzielny charakter i jest sprawowana przez rodziców na zasadzie wyłączności. Przyznanie prawa do kontaktów osobom bliskim nie jest jej ograniczeniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (7)
Główne
k.r.o. art. 113
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Prawo i obowiązek utrzymywania kontaktów z dzieckiem są niezależne od władzy rodzicielskiej.
k.r.o. art. 113¹
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem, bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość.
k.r.o. art. 113⁶
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepisy dotyczące kontaktów z dzieckiem stosuje się odpowiednio do kontaktów rodzeństwa, dziadków, powinowatych w linii prostej, a także innych osób, jeżeli sprawowały one przez dłuższy czas pieczę nad dzieckiem.
Pomocnicze
k.p.c. art. 509
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje skład sądu w sprawach o ograniczenie władzy rodzicielskiej, który w pierwszej instancji jest jednoosobowy z dwoma ławnikami.
k.r.o. art. 95 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Definiuje władzę rodzicielską jako obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz wykonywanie uprawnień i obowiązków jego przedstawiciela ustawowego.
k.r.o. art. 98 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa zakres władzy rodzicielskiej.
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do kontaktów z dzieckiem jest niezależne od władzy rodzicielskiej. • Orzeczenie o uregulowaniu kontaktów nie jest orzeczeniem w przedmiocie władzy rodzicielskiej. • Władza rodzicielska ma niepodzielny charakter i jest sprawowana na zasadzie wyłączności przez rodziców. • Ingerencja w wykonywanie władzy rodzicielskiej nie jest jej ograniczeniem materialnoprawnym.
Odrzucone argumenty
Orzeczenie o uregulowaniu kontaktów z dzieckiem ingeruje w wykonywanie władzy rodzicielskiej, co stanowi jej ograniczenie. • Sprawa o uregulowanie kontaktów jest sprawą o ograniczenie władzy rodzicielskiej w rozumieniu art. 509 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów (§ 1). • Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem... • niezależnie od władzy rodzicielskiej • nie jest więc orzeczeniem w przedmiocie władzy rodzicielskiej • Można natomiast uznać, że w następstwie tego dochodzi do ograniczenia wykonywania władzy rodzicielskiej. • Władza rodzicielska ma bowiem niepodzielny charakter.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Iwona Koper
sprawozdawca
Władysław Pawlak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprawy o uregulowanie kontaktów z dzieckiem na podstawie art. 1136 k.r.o. nie są sprawami o ograniczenie władzy rodzicielskiej, co ma wpływ na skład sądu."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o uregulowanie kontaktów z dzieckiem przez osoby inne niż rodzice, w kontekście składu sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą składu sądu w sprawach rodzinnych, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego.
“Czy dziadkowie ograniczają władzę rodzicielską? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.