III CZP 74/11

Uchwała z dnia 30 listopada 2011 r., III CZP 74/11 
 
Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) 
Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote 
Sędzia SA Roman Dziczek (sprawozdawca) 
 
Sąd Najwyższy w sprawie egzekucyjnej z wniosku F. Bank Polska S.A. w W. 
przeciwko Jackowi M. w przedmiocie skargi wierzyciela na zarządzenie komornika 
sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bochni z dnia 26 lutego 2011 r. po 
rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 30 listopada 2011 r. 
zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Tarnowie 
postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2011 r.: 
„Czy pełnomocnik wierzyciela składając wniosek o wszczęcie egzekucji za 
pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego elektroniczne 
postępowanie upominawcze zobowiązany jest do przedłożenia komornikowi 
dokumentu pełnomocnictwa?" 
podjął uchwałę: 
 
Pełnomocnik wierzyciela, składający do komornika za pośrednictwem 
systemu teleinformatycznego obsługującego elektroniczne postępowanie 
upominawcze wniosek o wszczęcie egzekucji na podstawie tytułu 
wykonawczego, o którym mowa w art. 797 § 2 w związku z art. 783 § 4 k.p.c., 
ma obowiązek wykazać swoje umocowanie w sposób określony w art. 89 § 1 i 
art. 126 § 3 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. 
 
Uzasadnienie 
 
 
Wierzyciel F. Bank Polska S.A. w W. reprezentowany przez pełnomocnika 
złożył do komornika przy Sądzie Rejonowym w Bochni wniosek egzekucyjny za 
pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego elektroniczne 
postępowanie upominawcze, w którym domagał się wyegzekwowania od dłużnika 

Jacka M. należności objętych nakazem zapłaty z dnia 28 października 2010 r., 
wydanym przez Sąd Rejonowy w Lublinie. Komornik wezwał pełnomocnika 
wierzyciela do uzupełnienia wniosku egzekucyjnego przez przedłożenie 
pełnomocnictwa udzielonego mu przez wierzyciela lub jego uwierzytelnionej kopii 
oraz przedłożenie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wierzyciela, a następnie, 
wobec niewykonania tego zarządzenia, zwrócił wniosek egzekucyjny. Skargę 
wierzyciela na zarządzenie komornika Sąd Rejonowy w Bochni oddalił 
postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2011 r. 
Przy rozpoznawaniu zażalenia wierzyciela Sąd Okręgowy w Tarnowie powziął 
poważną wątpliwość prawną co do tego, czy w sytuacji, w której ustawodawca w 
art. 797 § 2 k.p.c. dopuścił możliwość złożenia wniosku egzekucyjnego za 
pośrednictwem systemu teleinformatycznego, pełnomocnik wierzyciela ma 
obowiązek uzupełnienia braków pełnomocnictwa stosownie do art. 126 § 3 w 
związku art. 89 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., czy też może znaleźć zastosowanie 
szczególny przepis art. 126 § 31 w związku z art. 89 § 1 zdanie czwarte k.p.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Elektroniczne postępowanie upominawcze (art. 50528–art. 50537 k.p.c.) zostało 
wprowadzone ustawą z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks 
postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 26, poz. 156), z 
dniem 17 lutego 2009 r., jako postępowanie odrębne. Powód został zobowiązany 
do wnoszenia pism procesowych drogą elektroniczną w związku z czym pisma te 
funkcjonują jedynie w postaci zapisów w systemie teleinformatycznym art. 50531 § 1 
k.p.c.). Również czynności sądu, referendarza i przewodniczącego nie uzyskują 
postaci zmaterializowanej (papierowej), lecz utrwalane są w systemie 
teleinformatycznym (art. 50530 § 2 k.p.c.). Jak wynika z art. 50531 § 2 k.p.c., 
możność wnoszenia pism w postaci tradycyjnej została pozostawiona jedynie 
pozwanemu. 
W ramach tej regulacji do art. 68 zdanie drugie, art. 89 § 1 zdanie czwarte i 
art. 126 § 31 k.p.c. wprowadzono unormowanie, w myśl którego, w elektronicznym 
postępowaniu upominawczym osoby dokonujące czynności procesowych jako 
organy osób prawnych oraz pełnomocnicy procesowi są zwolnieni z obowiązku 
wykazywania swojego umocowania dokumentem; wystarczające jest powołanie 
podstawy tego umocowania, a w przypadku pełnomocnictwa – dodatkowo – jego 
daty i zakresu oraz okoliczności wymienionych w art. 87 k.p.c. Jednakże w razie 

przekazania sprawy sądowi według właściwości ogólnej, w braku podstaw do 
wydania nakazu zapłaty, po złożeniu sprzeciwu przez pozwanego lub uchyleniu 
nakazu, pełnomocnicy stron są zobowiązani do przedstawienia pełnomocnictwa na 
zasadach ogólnych (art. 50537 § 1 k.p.c.). 
Ustawa z dnia 9 stycznia 2009 r. wprowadziła też regulacje związane z 
nadawaniem klauzuli wykonalności nakazom zapłaty wydanym w elektronicznym 
postępowaniu upominawczym (art. 783 § 4 k.p.c.) oraz z wszczynaniem 
postępowania egzekucyjnego na podstawie takiego tytułu. Wierzyciel, składając 
wniosek egzekucyjny w klasycznej (papierowej) postaci, zobowiązany jest dołączyć 
dokument z systemu teleinformatycznego, umożliwiający komornikowi weryfikację 
istnienia i treści tytułu (art. 797 § 3 k.p.c.); może też złożyć wniosek o wszczęcie 
egzekucji drogą elektroniczną, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego 
obsługującego elektroniczne postępowanie upominawcze (art. 797 § 2 k.p.c.). 
W tym przypadku wierzyciel nie dołącza do wniosku dokumentu potwierdzającego 
istnienie tytułu, lecz jedynie powołuje się na ten tytuł (art. 797 § 3 in fine k.p.c.). 
Komornik, wszczynając egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego, o którym 
stanowi art. 783 § 4 k.p.c., jest zobowiązany do zweryfikowania treści 
przedstawionego mu dokumentu uzyskanego z systemu teleinformatycznego oraz 
zaznaczenia w tym systemie faktu prowadzenia egzekucji na podstawie tego tytułu. 
Zagadnienie prawne przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia 
wymaga odpowiedzi na pytanie, czy szczególna regulacja zamieszczona w art. 89 § 
1 zdanie czwarte i art. 126 § 31 k.p.c. dotycząca elektronicznego postępowania 
upominawczego, zwalniająca pełnomocnika procesowego z obowiązku wykazania 
swego umocowania dokumentem (por. art. 89 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.), może 
mieć odpowiednie zastosowanie (art. 13 § 2 k.p.c.) w postępowaniu egzekucyjnym 
wszczętym na podstawie wniosku złożonego za pośrednictwem systemu 
teleinformatycznego obsługującego elektroniczne postępowanie upominawcze (art. 
797 § 2 k.p.c.). 
Należy przypomnieć ugruntowany pogląd, że w myśl art. 13 § 2 k.p.c., jeżeli 
przepis szczególny nie stanowi inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają 
odpowiednie zastosowanie przepisy o procesie (zob. m.in. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 27 stycznia 1971 r., II CZ 16/71, OSNCP 1971, nr 9, poz. 162 
oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 lutego 1996 r., III CZP 17/96, "Prawo 
Bankowe" 1996, nr 3, s. 53, i z dnia 30 stycznia 2002 r., III CZP 84/01, OSNC 2002, 

nr 10, poz. 122). Jednakże proces dzieli się na postępowanie "zwykłe" oraz 
postępowania odrębne, a skoro według art. 13 § 2 k.p.c., przepisy o procesie 
stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w 
kodeksie, pierwszym zagadnieniem jest to, czy wskazane odesłanie odnosi się do 
postępowania procesowego "zwykłego", czy obejmuje także przepisy o 
postępowaniach odrębnych. 
W piśmiennictwie trafnie przyjmuje się, że postępowanie procesowe „zwykłe” 
w rozumieniu art. 13 § 2 k.p.c. stanowi rodzaj postępowania cywilnego, a 
postępowania odrębne, także należące do trybu procesu, zaliczają się do innych – 
odrębnych od procesu „zwykłego” – rodzajów postępowania. Skłania to do uznania, 
że zwrot „przepisy o procesie” obejmuje zasadniczo przepisy o postępowaniu 
zwykłym (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2007 r., 
III CZP 113/07, OSNC 2009, nr 1, poz. 4), a zastosowanie instytucji procesowych z 
postępowań odrębnych może mieć miejsce tylko wyjątkowo, jeśli da się to pogodzić 
z danym postępowaniem. 
Zakres przenikania elektronicznego postępowania upominawczego do 
postępowania egzekucyjnego nie pozwala na przyjęcie, że przez art. 13 § 2 k.p.c., 
można zastosować w tym postępowaniu szczególne unormowanie art. 89 § 1 
zdanie czwarte i art. 126 § 31 k.p.c. De lege lata przepisy te, co wynika z ich 
brzmienia, dotyczą jedynie elektronicznego postępowania upominawczego, a 
postępowania egzekucyjnego, nawet jeżeli toczy się na podstawie tytułu 
pochodzącego z elektronicznego postępowania upominawczego, nie można 
traktować jako prawnej kontynuacji elektronicznego postępowania upominawczego. 
Postępowanie egzekucyjne w sensie jurydycznym nie jest dalszym ciągiem 
postępowania rozpoznawczego; przeciwnie, jest to postępowanie odmienne i 
samodzielne, o różnej strukturze. 
Należy zauważyć, że włączenie technik elektronicznych nastąpiło tylko w 
zakresie postępowania upominawczego. Na etapie postępowania egzekucyjnego 
włączenie tego modelu przybrało jedynie postać wynikającą z art. 797 § 2 i 3 oraz 
art. 783 § 4 k.p.c., odnosi się zatem do szczególnej postaci tytułu wykonawczego 
uzyskanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym oraz alternatywnej – w 
stosunku do art. 760 § 1 k.p.c. – możności składania wniosku egzekucyjnego za 
pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego elektroniczne 
postępowanie upominawcze. Zarazem, co należy podkreślić, ustawodawca nie 

stworzył w postępowaniu egzekucyjnym możności skorzystania z odstępstw 
przewidzianych w art. 89 § 1 zdanie czwarte i art. 126 § 31 k.p.c. 
Argumentów za odmienną wykładnią nie dostarczają także przepisy 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2009 r. w sprawie 
szczegółowych czynności Krajowej Rady Komorniczej oraz szczegółowych 
czynności komornika związanych z egzekucją prowadzoną na podstawie 
elektronicznego tytułu wykonawczego (Dz.U. Nr 224, poz. 1805 – dalej: 
„rozporządzenie”). Rozporządzenie to, określające m.in. szczegółowe czynności 
komornika w egzekucji prowadzonej na podstawie elektronicznego tytułu 
wykonawczego (§ 1 pkt 2 rozporządzenia), nie przewiduje – w sytuacji, w której 
został złożony elektroniczny wniosek o wszczęcie egzekucji – systemu 
elektronicznej weryfikacji takiego wniosku, jak czyni się to w stosunku do istnienia i 
treści tytułu wykonawczego (§ 7 i 8 w związku z § 2 pkt rozporządzenia). 
Potwierdza to dodatkowo, że wierzyciel składający wniosek o wszczęcie egzekucji 
na podstawie elektronicznego tytułu wykonawczego za pośrednictwem systemu 
teleinformatycznego jest zobowiązany podporządkować się zwykłej procedurze 
egzekucyjnej w zakresie wykazania swego umocowania. Wymaga ona sięgnięcia, 
przez art. 13 § 2 k.p.c. do ogólnych zasad wynikających z przepisów o procesie, tj. 
art. 89 § 1 zdanie pierwsze i art. 126 § 3 k.p.c. 
Z tych względów na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozstrzygnął 
przedstawione zagadnienie prawne, jak w uchwale.