III CZP 74/05

Uchwała z dnia 21 października 2005 r., III CZP 74/05 
 
Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
Sędzia SN Bronisław Czech 
Sędzia SN Tadeusz Żyznowski 
 
Sąd Najwyższy w sprawie z odwołania "K.C.D.P.", sp. z o.o. w W., "E.", S.A. w 
W. oraz "A.", S.A. w W. przeciwko zamawiającemu Skarbowi Państwa – Ministrowi 
Sprawiedliwości o udzielenie zamówienia publicznego, po rozstrzygnięciu w Izbie 
Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 21 października 2005 r. zagadnienia 
prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 
dnia 31 maja 2005 r.: 
"Czy w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zamawiający 
uprawniony jest do badania zasadności dokonanego przez oferenta – w trybie art. 
96 ust. 4 ustawy z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. Nr 19 
poz. 177) zastrzeżenia informacji potwierdzających spełnienie przez niego 
warunków wymaganych specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia, a w 
przypadku pozytywnego w tym względzie rozstrzygnięcia: 
czy konsekwencją stwierdzenia bezzasadności takiego zastrzeżenia powinno 
być odrzucenie oferty w trybie art. 89 ust. 1 pkt 1 wymienionej na wstępie ustawy?" 
podjął uchwałę: 
 
W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zamawiający 
bada skuteczność dokonanego przez oferenta – na podstawie art. 96 ust. 4 
ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. Nr 19, 
poz. 177 ze zm.) – zastrzeżenia dotyczącego zakazu udostępniania informacji 
potwierdzających spełnienie wymagań wynikających ze specyfikacji istotnych 
warunków zamówienia. Następstwem stwierdzenia bezskuteczności 
zastrzeżenia, o którym mowa w art. 96 ust. 4 tej ustawy, jest wyłączenie 
zakazu ujawniania zastrzeżonych informacji. 
 
Uzasadnienie 

 
Sąd Okręgowy rozpoznający sprawę o udzielenie zamówienia publicznego 
toczącej się na skutek skargi oferenta od wyroku zespołu arbitrów przy Prezesie 
Urzędu Zamówień Publicznych ustalił, że wykonawca zastrzegł, iż nie mogą być 
udostępniane innym wykonawcom i osobom trzecim załączone do jego oferty 
dokumenty, obejmujące m.in. wykaz wykonanych w okresie ostatnich trzech lat 
usług; twierdził, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa; ustalił także, 
że zespół arbitrów w pisemnych motywach zaskarżonego skargą wyroku uznał, iż 
zastrzeżenie informacji uznanych przez oferenta za stanowiące tajemnicę 
przedsiębiorstwa stanowi ofertę w rozumieniu ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – 
Prawo zamówień publicznych (Dz.U. Nr 19, poz. 177 ze zm. – dalej: "Pr.z.p."), a 
tym samym zamawiający uprawniony był do badania złożonego zastrzeżenia w 
trybie dotyczącym oceny oferty. Ponadto zespół arbitrów stwierdził, że skoro nie 
została wykazana przesłanka przewidziana w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 
kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (jedn. tekst: Dz.U. z 2003 r. 
Nr 153, poz. 1503 ze zm. – dalej: "u.z.n.k.") w postaci uznanie zastrzeżonych 
informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa, to zamawiający zasadnie odrzucił ofertę 
jako sprzeczną z przepisami Prawa zamówień publicznych. 
Przy rozpoznawaniu skargi oferenta od wyroku zespołu arbitrów Sąd 
Okręgowy powziął poważne wątpliwości sformułowane w zagadnieniu prawnym 
przedstawionym do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 390 § 1 
k.p.c. W ocenie Sądu Okręgowego, możliwe jest stanowisko, że wykładnia 
językowa art. 96 ust. 4 Pr.z.p. przemawia za przyjęciem, iż objęcie informacji 
klauzulą tajności stanowi wyłączną decyzję oferenta, która nie podlega ocenie 
zamawiającego. Z drugiej jednak strony Sąd uznał, że pozostawienie tego 
zagadnienia wyłącznie w dyspozycji oferenta i zamawiającego może prowadzić do 
nieprawidłowości w postępowaniu mającym szczególny charakter, bo 
charakteryzującym się zasadą jawności. (...) 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: (...) 
Za bezsporne należy uznać stwierdzenie, że na podstawie art. 7 ust. 1 Pr.z.p. 
zamawiający zobowiązany jest do przygotowania i przeprowadzenia postępowania 
o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji 
oraz równe traktowanie wykonawców. Jedną z zasad prowadzenia postępowania o 
udzielenie zamówienia jest przewidziana w art. 8 ust. 1 Pr.z.p. zasada jawności 

postępowania, z ustawowo określonymi wyjątkami, pozwalającymi na ograniczenie 
dostępu do określonych informacji. Przepis art. 8 ust. 2 Pr.z.p., zawierający wyjątek 
od zasady zawartej w art. 8 ust. 1 Pr.z.p., jest źródłem uprawnienia zamawiającego 
ograniczenia dostępu do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie 
zamówienia, jednak skorzystanie z tego uprawnienia ustawodawca ograniczył tylko 
do przypadków określonych w ustawie. Skoro więc zamawiający może z woli 
ustawodawcy ograniczyć dostęp do informacji tylko w ustawowo określonych 
przypadkach, to aby móc skorzystać z tego uprawnienia zgodnie z ustawą, musi 
uprzednio stwierdzić, że zaistniały okoliczności odpowiadające przypadkom 
określonym w ustawie. Z oczywistych względów wymaga to podjęcia przez 
zamawiającego określonych badań.  
Przykładem określonego w ustawie przypadku wyłączenia zasady jawności 
przez ograniczenie dostępu do informacji jest wyrażony w art. 96 ust. 4 zdanie 
pierwsze Pr.z.p. zakaz ujawniania informacji stanowiących tajemnicę 
przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, 
przy czym nawet w razie wystąpienia tej przesłanki, realizacja tego ustawowego 
zakazu została uwarunkowana uprzednim dokonaniem przez wykonawcę, w 
terminie składania ofert, stosownego zastrzeżenia, że informacje te nie mogą być 
udostępniane. Ustawodawca rygorystycznie traktuje także to odstępstwo od zasady 
jawności, w dalszej bowiem części art. 96 ust. 4 Pr.z.p. pozbawia wykonawcę 
możliwości zastrzeżenia zawartych w ofertach informacji, o których mowa w art. 86 
ust. 4 Pr.z.p. Skoro więc skuteczność dokonanego przez wykonawcę, nawet w 
wymaganym terminie, zastrzeżenia zakazu udostępniania informacji w postaci 
zaktualizowania się ustawowego zakazu ich ujawniania, została uwarunkowana 
uprzednim stwierdzeniem, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w 
rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, to oczywiste jest, iż 
właśnie potencjalny adresat tego zakazu, tj. zamawiający, zobowiązany jest 
zbadać, czy w konkretnej sytuacji wystąpiła omawiana przesłanka. (...) Jego 
obowiązkiem jest więc zbadanie, czy informacje objęte przez wykonawcę 
przedmiotowym zakresem zastrzeżenia zakazu ich udostępniania stanowią 
tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 1 i u.z.n.k., którego 
interpretację zawiera ustabilizowane już orzecznictwo (wyroki Sądu Najwyższego z 
dnia 5 września 2001 r., I CKN 1159/00, OSNC 2002, nr 5, poz. 67 i z dnia 3 
października 2000 r., I CKN 304/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 59). 

Na pierwsze z przedstawionych pytań należało więc udzielić odpowiedzi 
pozytywnej, z tą jednak jej modyfikacją, że badanie przez zamawiającego 
skuteczności dokonanego przez oferenta zastrzeżenia zakazu udostępniania 
informacji mieści się w płaszczyźnie obowiązków, a nie uprawnień zamawiającego. 
Jak wyżej stwierdzono, przesądzenie skuteczności dokonanego przez 
oferenta zastrzeżenia zakazu udostępniania informacji, uznanych przez niego za 
stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów wskazanych w art. 
96 ust. 4 zdanie pierwsze Pr.z.p., zależy od wyniku dokonanej przez 
zamawiającego weryfikacji prawdziwości stanowiska oferenta odnośnie do 
charakteru (statusu) tych informacji. W razie uznania przez zamawiającego, że 
zastrzeżone przez oferenta informacje, potwierdzające zarazem spełnienie 
wymagań wynikających ze specyfikacji istotnych warunków zamówienia, nie 
stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o zwalczaniu 
nieuczciwej konkurencji, a więc, mówiąc w skrócie, w razie stwierdzenia przez 
zamawiającego bezskuteczności takiego zastrzeżenia, powstaje kwestia określenia 
konsekwencji takiego stanowiska zamawiającego. Jej rozstrzygnięcie wymaga 
rozważenia, czy informacje objęte bezskutecznym – w rezultacie 
przeprowadzonego badania – zastrzeżeniem stanowią element oferty, a więc czy 
stanowią jej integralną część, co niewątpliwie ma znaczenie przy ocenie 
dopuszczalności zastosowania art. 89 ust.1 Pr.z.p. Nie nasuwa wątpliwości 
stwierdzenie, że elementami oferty są informacje wymienione w art. 86 ust. 4 
Pr.z.p., których – z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 96 ust. 4 zd. 2 Pr.z.p. – 
wykonawca nie może objąć zastrzeżeniem zakazu udostępniania. Wśród nich nie 
wymienia się oczywiście informacji uznanych w ocenie oferenta za stanowiące 
tajemnicę jego przedsiębiorstwa. 
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie nie ma podstaw do 
wyłączenia z zakresu objętego treścią oferty tych informacji, potwierdzających 
spełnienie wymagań wynikających ze specyfikacji istotnych warunków zamówienia, 
które w wyniku badania przeprowadzonego przez zamawiającego zostały uznane 
za objęte bezskutecznym zastrzeżeniem zakazu ich udostępniania. Zważyć należy, 
że na podstawie art. 82 ust. 3 Pr.z.p. treść oferty musi odpowiadać treści 
specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Jeśli więc przejawem spełnienia 
wymagań wynikających ze specyfikacji istotnych warunków zamówienia było 
udostępnienie przez oferenta informacji lub dokumentów, których może żądać 

zamawiający stosownie do regulacji zawartej m.in. w § 1 ust. 2 pkt 5 
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie 
rodzaju dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w 
postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, jakich może żądać 
zamawiający od wykonawcy (Dz.U. Nr 71, poz. 645), to informacje te są elementem 
oferty w związku z treścią art. 82 ust. 3 Pr.z.p., bez względu na to, czy zostały 
objęte skutecznym zastrzeżeniem zakazu ich udostępniania 
Kwalifikacja ta nie rozstrzyga jeszcze o konsekwencjach wynikających z faktu 
bezskutecznego zastrzeżenia zakazu udostępniania informacji będących nawet 
elementem oferty. Zważyć należy, że wynikającym z art. 89 ust. 1 pkt 1 Pr.z.p. 
obowiązkiem zamawiającego jest odrzucenie tylko takiej oferty, która jest niezgodna 
z ustawą. Sama okoliczność zamieszczenia w ofercie informacji wynikających z 
wymagań specyfikacji istotnych warunków zamówienia, które zostały negatywnie 
zweryfikowane przez zamawiającego jako nie stanowiące tajemnicy jego 
przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów wskazanych w art. 96 ust. 4 Pr.z.p., nie 
może jeszcze automatycznie przesądzać kwalifikacji takiej oferty jako niezgodnej z 
ustawą. W ocenie samego oferenta zamieszczone przez niego informacje, w 
wykonaniu wymagań wynikających ze specyfikacji istotnych warunków zamówienia, 
a będące też treścią oferty na podstawie art. 82 ust. 3 Pr.z.p., stanowiły tajemnicę 
jego przedsiębiorstwa, z uwzględnieniem stanu wiedzy i świadomości oferenta i z 
pewnością nie mogły świadczyć o niezgodności oferty z ustawą. Późniejsza, nawet 
negatywna, weryfikacja przez zamawiającego charakteru tych informacji, jako 
niestanowiących tajemnicy przedsiębiorstwa, nie pozwala na traktowanie całej 
oferty jako niezgodnej z ustawą. Takiej kwalifikacji oferty nie może przesądzać 
subiektywny stan wiedzy i świadomości oferenta odnośnie do charakteru 
zastrzeżonych w niej informacji, a jedynie obiektywne okoliczności świadczące o 
niezgodności oferty z ustawą. Wymagałoby to jednak wskazania okoliczności 
przesądzających taką niezgodność. 
W konsekwencji uznać należy, że negatywna weryfikacja przez 
zamawiającego wystąpienia niezbędnej przesłanki decydującej o skuteczności 
dokonania zastrzeżenia zakazu udostępniania informacji wywołuje konsekwencje w 
postaci wyłączenia przewidzianego w art. 96 ust. 4 zdanie pierwsze Pr.z.p. zakazu 
ujawniania informacji, bezzasadnie zastrzeżonych przez oferenta. Wynik 
negatywnej weryfikacji przez zamawiającego charakteru informacji objętych przez 

oferenta zastrzeżeniem zakazu ich udostępniania nie przesądza niezgodność oferty 
z ustawą, a dowodzi jedynie bezskuteczności dokonanego zastrzeżenia, co wyłącza 
obowiązek zamawiającego odrzucenia takiej oferty. W konsekwencji oferta taka 
będzie przedmiotem oceny w postępowaniu o udzielenie zamówienia, z tym że 
zamawiający zobowiązany będzie ujawnić także te informacje, które oferent objął 
swoim bezskutecznym zastrzeżeniem zakazu ich udostępniania. 
Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak wyżej.