III CZP 72/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 lipca 2020 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące możliwości uzupełnienia weksla in blanco datą płatności przypadającą po terminie przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego. Sprawa wywodziła się z powództwa E. S.A. przeciwko X. sp. z o.o. i B. D. o zapłatę kwoty dochodzonej na podstawie dwóch weksli gwarancyjnych. Pozwani podnieśli zarzut wypełnienia weksli niezgodnie z porozumieniem oraz przedawnienia roszczeń ze stosunku podstawowego. Sąd Okręgowy w W. częściowo uwzględnił powództwo, a Sąd Apelacyjny przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie prawne dotyczące zakresu swobody wierzyciela w określeniu terminu płatności weksla in blanco. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, stwierdził, że prawo do wypełnienia weksla in blanco przedawnia się wraz z terminem przedawnienia roszczenia zabezpieczanego. W związku z tym, oznaczenie daty płatności weksla po upływie terminu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego jest niedopuszczalne, nawet jeśli porozumienie wekslowe przyznaje wierzycielowi prawo do dowolnego określenia terminu płatności. Uchwała podkreśla, że celem weksla gwarancyjnego jest ułatwienie realizacji zasadnego roszczenia, a nie przyznanie wierzycielowi szerszych uprawnień, a przepisy o przedawnieniu mają bezwzględnie wiążący charakter.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie granic swobody wierzyciela w uzupełnianiu weksli in blanco, zwłaszcza w kontekście przedawnienia roszczeń ze stosunku podstawowego.
Dotyczy głównie weksli gwarancyjnych in blanco i sytuacji, gdy porozumienie wekslowe nie precyzuje terminu płatności w sposób jednoznaczny.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w przypadku porozumienia wekslowego przyznającego wierzycielowi prawo do dowolnego określenia terminu płatności weksla, bez wskazania najpóźniejszej daty, jaka może być wpisana jako termin płatności, uzupełnienie weksla niezupełnego datą płatności nieodpowiadającą dacie wymagalności zabezpieczonego roszczenia, w szczególności jakąkolwiek datą późniejszą, należy uznać za uzupełnienie zgodne z zawartym porozumieniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, porozumienie wekslowe, w którym wskazano, że wierzyciel może opatrzyć weksel gwarancyjny in blanco datą płatności według swego uznania, nie upoważnia do uzupełnienia weksla datą płatności przypadającą po upływie terminu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego.
Uzasadnienie
Weksel gwarancyjny in blanco ma charakter zabezpieczający i jest podporządkowany roszczeniu ze stosunku podstawowego. Prawo do wypełnienia weksla in blanco przedawnia się wraz z terminem przedawnienia roszczenia zabezpieczanego. Oznaczenie daty płatności weksla po upływie terminu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego jest niedopuszczalne, gdyż przepisy o przedawnieniu mają bezwzględnie wiążący charakter i nie mogą być modyfikowane przez czynność prawną stron.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. S.A. w W. | spółka | powód |
| X. - […] sp. z o.o. w O. | spółka | pozwany |
| B. D. | osoba_fizyczna | poręczycielka |
Przepisy (16)
Pomocnicze
p.w. art. 32
Prawo wekslowe
p.w. art. 70
Prawo wekslowe
p.w. art. 103
Prawo wekslowe
p.w. art. 104
Prawo wekslowe
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 119
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
p.w. art. 10
Prawo wekslowe
p.w. art. 17
Prawo wekslowe
p.w. art. 70 § -71
Prawo wekslowe
p.w. art. 102 § ust. 2
Prawo wekslowe
p.w. art. 33
Prawo wekslowe
p.w. art. 2 § ust. 2
Prawo wekslowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do wypełnienia weksla in blanco przedawnia się wraz z terminem przedawnienia roszczenia zabezpieczanego. • Oznaczenie daty płatności weksla po upływie terminu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego jest niedopuszczalne. • Przepisy o przedawnieniu mają bezwzględnie wiążący charakter i nie mogą być modyfikowane przez czynność prawną stron. • Weksel gwarancyjny in blanco ma charakter kauzalny i jest podporządkowany roszczeniu ze stosunku podstawowego.
Odrzucone argumenty
Wierzyciel ma pełną swobodę w określeniu terminu płatności weksla in blanco, nawet jeśli przekracza to termin przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego.
Godne uwagi sformułowania
Porozumienie wekslowe, w którym wskazano, że wierzyciel może opatrzyć weksel gwarancyjny in blanco datą płatności według swego uznania, nie upoważnia do uzupełnienia weksla datą płatności przypadającą po upływie terminu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego. • Zabezpieczenie, z natury rzeczy ma charakter pochodny i uzależniony od istnienia zobowiązania, które zabezpiecza. • Celem zabezpieczenia wekslowego jest stworzenie dodatkowego tytułu dla uproszczonej realizacji zasadnego roszczenia, a nie przyznanie wierzycielowi dalej idących uprawnień co do wysokości i warunków wykonania zobowiązania. • Zgodnie z art. 119 k.c. zasada i terminy przedawnienia należą do bezwzględnych właściwości roszczenia i nie mogą być modyfikowane poprzez czynność prawną stron.
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Anna Owczarek
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic swobody wierzyciela w uzupełnianiu weksli in blanco, zwłaszcza w kontekście przedawnienia roszczeń ze stosunku podstawowego."
Ograniczenia: Dotyczy głównie weksli gwarancyjnych in blanco i sytuacji, gdy porozumienie wekslowe nie precyzuje terminu płatności w sposób jednoznaczny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w obrocie prawnym związanego z wekslami in blanco i przedawnieniem, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców.
“Czy wierzyciel może wpisać dowolną datę płatności na wekslu in blanco? Sąd Najwyższy stawia granice!”
Dane finansowe
WPS: 244 750,44 PLN
zapłata: 52 778,75 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.