III CZP 72/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w S., dotyczące początku biegu terminu przedawnienia roszczenia o zapłatę odszkodowania z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 k.c.). Powód L. S. domagał się od pozwanego B. K., kierownika budowy, zapłaty 30 000 zł odszkodowania za szkodę wynikłą z wadliwego wykonania dachu, która ujawniła się ok. 2006 r., czyli wiele lat po zakończeniu budowy w 1989 r. Pozwany zarzucił przedawnienie roszczenia. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając je za przedawnione niezależnie od przyjętej podstawy prawnej (odpowiedzialność kontraktowa lub deliktowa). Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, powziął wątpliwość prawną i przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie, czy termin przedawnienia roszczenia z art. 471 k.c. rozpoczyna bieg od dnia wykonania zobowiązania, zaistnienia szkody, czy od dnia dowiedzenia się o szkodzie. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące przedawnienia, w szczególności art. 120 § 1 k.c., oraz rozróżniając odpowiedzialność kontraktową od deliktowej, orzekł, że termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania rozpoczyna bieg od dnia wystąpienia szkody pozostającej w związku przyczynowym z tym zdarzeniem. Podkreślono, że roszczenie odszkodowawcze powstaje dopiero z chwilą zrealizowania się wszystkich jego przesłanek, tj. naruszenia zobowiązania, powstania szkody i związku przyczynowego, a moment ten wyznacza początek biegu terminu przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie początku biegu terminu przedawnienia roszczeń o odszkodowanie z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 k.c.).
Dotyczy głównie odpowiedzialności kontraktowej, choć stanowi punkt odniesienia dla rozważań o przedawnieniu w szerszym kontekście.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w świetle normy prawnej zawartej w art. 120 § 1 k.c. termin przedawnienia roszczenia o zapłatę odszkodowania z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 k.c.) rozpoczyna swój bieg od dnia wykonania zobowiązania czy też od dnia zaistnienia szkody albo od dnia dowiedzenia się wierzyciela o szkodzie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin przedawnienia roszczenia o zapłatę odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 k.c.) rozpoczyna bieg od dnia wystąpienia szkody pozostającej w związku przyczynowym z tym zdarzeniem (art. 120 § 1 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie odszkodowawcze ex contractu powstaje z chwilą zrealizowania się wszystkich jego przesłanek: naruszenia zobowiązania, powstania szkody i związku przyczynowego. Moment ten, kiedy wierzyciel mógłby najwcześniej wezwać dłużnika do spełnienia świadczenia, wyznacza początek biegu terminu przedawnienia, zgodnie z art. 120 § 1 zd. drugie k.c. Odpowiedzialność kontraktowa jest odpowiedzialnością za skutek (szkodę), a nie za sam czyn (naruszenie zobowiązania).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. S. | osoba_fizyczna | powód |
| B. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Określa odpowiedzialność za szkodę wynikłą z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Określa początek biegu terminu przedawnienia, wskazując, że rozpoczyna się on od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W przypadku zobowiązań bezterminowych, bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie mogłoby stać się wymagalne, gdyby wierzyciel podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.
Pomocnicze
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa ogólne terminy przedawnienia roszczeń.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Reguluje termin spełnienia świadczenia w zobowiązaniach bezterminowych (niezwłocznie po wezwaniu).
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Określa istnienie związku przyczynowego jako przesłankę odpowiedzialności odszkodowawczej.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Określa zakres odszkodowania (obejmuje straty i utracone korzyści).
k.c. art. 443
Kodeks cywilny
Reguluje zbieg roszczeń kontraktowych i deliktowych.
k.c. art. 4421
Kodeks cywilny
Określa zasady przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, w tym bieg terminu od dnia wystąpienia szkody lub dowiedzenia się o niej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania rozpoczyna bieg od dnia wystąpienia szkody pozostającej w związku przyczynowym z tym zdarzeniem.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność kontraktowa z całą pewnością nie jest odpowiedzialnością za sam czyn (naruszenie zobowiązania), lecz za jego skutek - powstanie w związku z tym czynem negatywnych następstw w sferze majątkowej wierzyciela. • Przedawnienie musi mieć zawsze swój przedmiot - roszczenie istniejące w ramach stosunku zobowiązaniowego. • W myśl art. 120 § 1 zdanie drugie k.c., dla stwierdzenia, że zaistniał stan wymagalności roszczenia o wykonanie zobowiązania bezterminowego nie ma znaczenia to, czy wierzyciel lub dłużnik mieli wiedzę o okolicznościach, które go uzasadniały.
Skład orzekający
Bogumiła Ustjanicz
przewodniczący
Dariusz Dończyk
członek
Marta Romańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie początku biegu terminu przedawnienia roszczeń o odszkodowanie z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 k.c.)."
Ograniczenia: Dotyczy głównie odpowiedzialności kontraktowej, choć stanowi punkt odniesienia dla rozważań o przedawnieniu w szerszym kontekście.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Rozstrzygnięcie kluczowej kwestii dla wielu spraw cywilnych dotyczących odpowiedzialności kontraktowej i przedawnienia, z praktycznymi implikacjami dla dochodzenia roszczeń odszkodowawczych.
“Kiedy zaczyna biec termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie z umowy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 30 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.