III CZP 72/07

Sąd Najwyższy2007-07-17
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
opłaty za parkowanieumowaważność umowydelegacja sędziegoskład sąduSąd Najwyższyzagadnienie prawnedanina publicznaVAT

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie zagadnienia prawnego dotyczącego ważności umowy o pobieranie opłat za parkowanie z powodu wadliwego składu sądu apelacyjnego, który przedstawił to zagadnienie.

Sąd Apelacyjny przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące ważności umowy o pobieranie opłat za parkowanie, która przewidywała podział wpływów między miasto a przedsiębiorstwo. Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, ponieważ postanowienie sądu drugiej instancji o przedstawieniu zagadnienia zostało wydane przez sąd w niewłaściwym składzie, z udziałem sędziego delegowanego przez podsekretarza stanu, co jest niezgodne z prawem.

Sprawa dotyczyła zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Apelacyjny Sądowi Najwyższemu, a mianowicie, czy umowa na podstawie której organ właściwy do pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych upoważnia do ich pobierania inny podmiot, który zatrzymuje dla siebie część pobranych kwot, jest ważna. Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały. Uzasadnienie opierało się na wadliwości proceduralnej. Sąd Apelacyjny wydał postanowienie o przedstawieniu zagadnienia prawnego w składzie, który nie spełniał wymogów prawnych. W składzie tym uczestniczyła sędzia delegowana do Sądu Apelacyjnego na podstawie dokumentu podpisanego przez podsekretarza stanu, podczas gdy uprawnienie do delegowania sędziego przysługuje wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości. W związku z tym, skład Sądu Apelacyjnego był niezgodny z przepisami prawa, co skutkowało nieważnością postanowienia o przedstawieniu zagadnienia prawnego i uniemożliwiło Sądowi Najwyższemu podjęcie uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, ponieważ postanowienie Sądu Apelacyjnego o przedstawieniu zagadnienia prawnego zostało wydane przez sąd w niewłaściwym składzie, z udziałem sędziego delegowanego na podstawie dokumentu podpisanego przez podsekretarza stanu, co narusza przepisy prawa dotyczące delegowania sędziów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
Miasto W.instytucjapowód
Przedsiębiorstwo W.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 390 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.SN art. 61 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

k.p.c. art. 367 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

p.u.s.p. art. 77

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.RM art. 36

Ustawa o Radzie Ministrów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie Sądu Apelacyjnego o przedstawieniu zagadnienia prawnego zostało wydane przez sąd w niewłaściwym składzie, ponieważ sędzia delegowana została powołana na podstawie dokumentu podpisanego przez podsekretarza stanu, a nie Ministra Sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

Uprawnienie do delegowania sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie (...) przysługuje wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości i nie może być przenoszone na inne osoby.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Gerard Bieniek

sprawozdawca

Elżbieta Skowrońska-Bocian

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność delegacji sędziowskich i składu sądów orzekających."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej delegacji sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty procedury sądowej i jak błędy formalne mogą wpływać na możliwość rozstrzygnięcia merytorycznego. Jest to ciekawy przykład z praktyki dla prawników procesowych.

Błąd formalny, który uniemożliwił Sądowi Najwyższemu rozstrzygnięcie ważnej kwestii prawnej.

Dane finansowe

WPS: 10 826 837,82 PLN

zasądzona kwota: 10 826 837,82 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZP 72/07 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 17 lipca 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) 
SSN Gerard Bieniek (sprawozdawca) 
SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian 
 
Protokolant Iwona Budzik 
 
w sprawie z powództwa Miasta W. 
przeciwko Przedsiębiorstwu W. 
o zapłatę, 
na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 17 lipca 2007 r., 
na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego  
przez Sąd Apelacyjny  
postanowieniem z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt [...],: 
 
 
"Czy umowa na podstawie, której organ właściwy do pobierania opłat 
za parkowanie pojazdów samochodowych (ustalony w myśl  § 8 ust. 
2 rozporządzenia Rady Ministrów z 27.VI. 2000 r. w sprawie 
szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów 
samochodowych na drogach publicznych (Dz.U. 51 poz. 608) 
upoważnia do ich pobierania inny podmiot, który w myśl postanowień 
umowy zatrzymuje dla siebie część pobranych kwot z tytułu opłat za 
parkowanie pojazdów samochodowych, jest ważna ?" 
 
odmawia podjęcia uchwały. 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 8.11.2005 r. zasądził od pozwanego 
Przedsiębiorstwa W. na rzecz Miasta W. kwotę 10.826.837,82 zł z ustawowymi 
odsetkami. W sprawie tej ustalono, że na podstawie umowy z dnia 2.10.1998 r. 
pozwany inkasował opłaty z tytułu parkowania w ramach miejskiego systemu 
parkowania płatnego niestrzeżonego i sporządzał miesięczne specyfikacje 
należności przypadających stronom umowy w proporcjach tam określonych. Z 
treści tej umowy wynikało też, że opłaty za parkowanie są obliczane jako stawki 
brutto, uwzględniając podatek VAT, który miał uiszczać pozwany od całości 
wpływów z parkomatów. Kwoty należne stronie powodowej były obliczane przez 
pozwanego, 
który 
za 
podstawę 
kalkulacji 
przyjmował 
kwotę 
wpływów 
z  parkomatów, pomniejszoną o 22% podatku VAT. Dochodzona w sprawie 
niniejszej kwota, to nie uiszczona stronie powodowej należność z tytułu wpływów 
z parkowania. W  ocenie strony powodowej jej należność z tytułu umowy nie 
powinna być obciążona podatkiem VAT, ten bowiem obciążał pozwanego.  
Uwzględniając powództwo Sąd Okręgowy podzielił pogląd Trybunału 
Konstytucyjnego wyrażony w wyroku z dnia 10.12.2002 r. P6/02, że opłaty 
parkingowe mają charakter daniny publicznej. Konsekwentnie tego rodzaju 
dochody nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. 
Rozpoznając 
apelację 
pozwanego 
Sąd 
Apelacyjny 
przedstawił 
do 
rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne o treści sformułowanej 
w sentencji postanowienia. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podniósł, że w świetle 
treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10.12.2002 r. uzasadnione jest 
postawienie pytania o ważność umowy zawartej między stronami. Analiza 
postanowień umowy wskazuje, że dotyczyła ona opłat za parkowanie na drogach 
publicznych, przy czym wpływy z tych opłat podzielono w ten sposób, że do 
budżetu strony powodowej wpływało jedynie od 30 do 50% pobranych kwot. Taki 
podział opłat, które mają charakter publicznoprawny pozostaje w sprzeczności 
z ustawą, skoro nie przeznaczano ich na rozbudowę dróg. 

 
3 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Wymogiem warunkującym podjęcie uchwały przez Sąd Najwyższy jest 
spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 390 § 1 k.p.c., a nadto 
wydanie przez sąd drugiej instancji w sprawie prawidłowego postanowienia 
o przedstawieniu zagadnienia prawnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego 
z dnia 18.03.2005 r. III CZP 93/04, niepubl.). To ostatnie wymaganie nie zostało 
w niniejszej 
sprawie 
spełnione 
z 
tego 
względu, 
że postanowienie 
Sądu 
Apelacyjnego z dnia 8.03.2007 r. o przedstawieniu zagadnienia prawnego, wydane 
zostało przez Sąd orzekający w niewłaściwym składzie. W składzie tego Sądu 
uczestniczyła p. Sędzia Sądu Okręgowego MM Dokument z dnia 20.12.2006 r. 
zawierający udzieloną Jej delegację do orzekania w Sądzie Apelacyjnym (k. 481) 
został podpisany przez ówczesnego podsekretarza Stanu w Ministerstwie 
Sprawiedliwości.      
W związku z tym należy zauważyć, że możliwość delegowania sędziego za 
jego zgodą, do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie, ustawodawca 
przyznał wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości i uprawnienie to nie może być 
przenoszone na inne osoby. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale 
z  dnia 17 lipca 2007 r. III 81//07 (dotychczas niepublikowanej) stwierdzając co 
następuje: „Uprawnienie do delegowania sędziego do pełnienia obowiązków 
sędziego w innym sądzie (art. 77 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - prawo o ustroju 
sądów powszechnych – Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) przysługuje wyłącznie 
Ministrowi Sprawiedliwości i nie może być przenoszone na inne osoby. Tylko w razie 
nieobsadzenia stanowiska Ministra Sprawiedliwości lub jego czasowej niezdolności 
do wykonywania obowiązków, uprawnienie to może wykonać Prezes Rady Ministrów 
lub inny wskazany przez Prezesa Rady Ministrów członek Rady Ministrów (art. 36 
ustawy z dnia 8 sierpnia1996 r. o Radzie Ministrów: - jedn. tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr 
24, poz. 199 ze zm.)”. Taki pogląd oznacza, że jeżeli dokument zawierający decyzję 
o  delegowaniu sędziego Sądu Okręgowego p. MM do pełnienia obowiązków sędziego 
w Sądzie Apelacyjnym został podpisany przez podsekretarza stanu, to należało 
przyjąć, że delegacja ta nie została skutecznie udzielona. W konsekwencji, ponieważ 
w składzie Sądu orzekającego, który postanowieniem z dnia 8.03.2007 r. przedstawił 
Sądowi 
Najwyższemu 
zagadnienie 
prawne 
uczestniczył 
sędzia 
do 
tego 

 
4 
nieuprawniony, skład ten należało uznać za niezgodny z przepisami prawa (art. 367 
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.). Prowadzi to do uznania, że wymienione 
postanowienie zostało wydane w sposób nieprawidłowy, bo przez Sąd orzekający 
w niewłaściwym składzie.   
W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 
23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052, ze zm.) 
postanowił, jak w sentencji, uznając, że nie zostały spełnione warunki 
umożliwiające podjęcie uchwały.