III CZP 71/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Poznaniu, dotyczące skutków przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa na podstawie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Głównym pytaniem było, czy nabycie prawa użytkowania wieczystego przez taką spółkę wymaga wpisu do księgi wieczystej. Sąd Najwyższy, opierając się na przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o komercjalizacji, stwierdził, że przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa skutkuje sukcesją uniwersalną, a spółka wstępuje we wszystkie stosunki prawne, w tym prawo użytkowania wieczystego. Ponieważ nabycie tego prawa następuje z mocy ustawy (ex lege), wpis do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. W związku z tym, Sąd Najwyższy podjął uchwałę, że nabycie prawa użytkowania wieczystego przez spółkę powstałą w wyniku komercjalizacji nie wymaga wpisu do księgi wieczystej. W odniesieniu do drugiego zagadnienia prawnego, dotyczącego ochrony interesów majątkowych Skarbu Państwa i wykreślenia hipoteki, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że zagadnienie nie zostało wystarczająco skonkretyzowane.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków prawnych komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych w kontekście praw rzeczowych i wpisów do ksiąg wieczystych.
Dotyczy specyficznego trybu przekształcenia przedsiębiorstw państwowych w spółki Skarbu Państwa na podstawie ustaw z lat 90. XX wieku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w spółkę z wyłącznym udziałem Skarbu Państwa wymaga jako warunku koniecznego wpisu do księgi wieczystej w rozumieniu art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami przy przeniesieniu użytkowania wieczystego w drodze umowy pomiędzy spółką a osobą trzecią?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie prawa użytkowania wieczystego przez jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, powstałą w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego, nie wymaga wpisu do księgi wieczystej.
Uzasadnienie
Przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w spółkę Skarbu Państwa skutkuje sukcesją uniwersalną, a spółka wstępuje we wszystkie stosunki prawne, w tym prawo użytkowania wieczystego. Nabycie tego prawa następuje z mocy ustawy (ex lege), a wpis do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny.
Czy wzgląd na ochronę podstawowych interesów majątkowych Skarbu Państwa stanowi przeszkodę dla wykreślenia wpisu hipoteki zabezpieczającej cenę budynków i budowli, nabytych przez przedsiębiorstwo państwowe, następnie przekształcone w spółkę z wyłącznym udziałem Skarbu Państwa?
Odpowiedź sądu
Odmówiono podjęcia uchwały w tym zakresie z powodu niejasności przedstawionego zagadnienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy nie skonkretyzował wystarczająco kwestii prawnej budzącej wątpliwości, a pytanie nie zostało przedstawione w sposób umożliwiający podjęcie uchwały.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Wojewoda W. | organ_państwowy | uczestnik |
| P. Zakłady Graficzne S.A. w P. | spółka | uczestnik |
| Małgorzata P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Joanna P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
u.k.p.p.p. art. 1 § 1
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Definiuje komercjalizację jako przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w spółkę, która wstępuje we wszystkie stosunki prawne.
u.g.n. art. 27
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa wymaga wpisu w księdze wieczystej, który ma charakter konstytutywny, z wyjątkiem nabycia z mocy ustawy.
Pomocnicze
u.g.n. art. 200 § 3 pkt 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego i przeniesienia użytkowania wieczystego.
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej.
Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 2 § 1
Dotyczy nabycia prawa użytkowania wieczystego przez przedsiębiorstwo państwowe.
Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Dotyczy tzw. uwłaszczenia z dniem 5 grudnia 1990 r.
k.c. art. 922
Kodeks cywilny
Dotyczy dziedziczenia.
k.c.
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia.
Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 20 § 1
Podstawa do odmowy podjęcia uchwały.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w spółkę Skarbu Państwa jest sukcesją uniwersalną, a spółka wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorstwa. • Nabycie prawa użytkowania wieczystego przez spółkę powstałą w wyniku komercjalizacji następuje z mocy ustawy (ex lege). • Wpis do księgi wieczystej dla nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy ustawy ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.
Godne uwagi sformułowania
spółka ta wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem było przedsiębiorstwo państwowe, bez względu na charakter prawny tych stosunków • powstała w wyniku komercjalizacji spółka Skarbu Państwa jest następcą pod tytułem ogólnym i z tej racji wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki komercjalizowanego przedsiębiorstwa • nabycie użytkowania wieczystego przez spółkę następuje ex lege w wyniku sukcesji uniwersalnej
Skład orzekający
Maria Grzelka
przewodniczący
Antoni Górski
członek
Barbara Myszka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych w kontekście praw rzeczowych i wpisów do ksiąg wieczystych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu przekształcenia przedsiębiorstw państwowych w spółki Skarbu Państwa na podstawie ustaw z lat 90. XX wieku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prywatyzacją i przekształceniami własnościowymi przedsiębiorstw państwowych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów.
“Przekształcenie firmy państwowej w spółkę? Kluczowa uchwała SN w sprawie użytkowania wieczystego!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.