III CZP 70/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2019 r. odmówił podjęcia uchwały w sprawie zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w K. Dotyczyło ono terminu przedawnienia roszczenia o wypłatę części świadczenia wykupu zatrzymanego przez ubezpieczyciela na podstawie uznanych za niedozwolone postanowień umowy ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym (UUFK). Sąd Okręgowy miał wątpliwości, czy zastosowanie ma trzyletni termin przedawnienia wynikający z art. 819 § 1 k.c., czy dziesięcioletni termin z art. 118 k.c. Sąd Najwyższy, analizując charakter umów UUFK jako umów mieszanych o celu inwestycyjnym, stwierdził, że roszczenie o wypłatę wartości wykupu, niestanowiącej kosztów ochrony ubezpieczeniowej, przedawnia się w terminie dziesięcioletnim zgodnie z art. 118 k.c. Podkreślono, że nowelizacja art. 819 k.c. nie miała na celu pogorszenia sytuacji ubezpieczonych w umowach UUFK. Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze uchwały (III CZP 13/18, III CZP 20/18, III CZP 22/18, III CZP 61/18), w których rozstrzygnięto tożsame zagadnienie prawne. W związku z tym, że kwestia ta została już wyjaśniona, Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzą przesłanki do podjęcia kolejnej uchwały i odmówił jej podjęcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że roszczenie o wypłatę wartości wykupu z umowy UUFK przedawnia się w terminie dziesięcioletnim zgodnie z art. 118 k.c., a nie trzyletnim zgodnie z art. 819 § 1 k.c.
Dotyczy specyficznego rodzaju umowy ubezpieczenia (UUFK) i roszczenia o zwrot części składki po jej rozwiązaniu lub wypowiedzeniu.
Zagadnienia prawne (1)
Jaki termin przedawnienia ma zastosowanie do roszczenia o wypłatę części świadczenia wykupu zatrzymanego przez ubezpieczyciela na podstawie uznanych za niedozwolone postanowień umowy ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, przysługującego konsumentowi przeciwko ubezpieczycielowi: trzyletni zgodnie z art. 819 § 1 k.c. czy dziesięcioletni zgodnie z art. 118 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o wypłatę wartości wykupu ubezpieczenia, niestanowiącej kosztów udzielonej ochrony ubezpieczeniowej, przedawnia się w terminie określonym w art. 118 k.c. (dziesięcioletnim).
Uzasadnienie
Umowy UUFK mają charakter mieszany z celem inwestycyjnym. Roszczenie o wypłatę wartości wykupu nie jest świadczeniem ubezpieczeniowym w rozumieniu art. 805 § 1 k.c., lecz wynika z innych zdarzeń (np. wypowiedzenie umowy). Wcześniejsze uchwały SN potwierdziły dziesięcioletni termin przedawnienia dla tego typu roszczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| (…) Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Przepis określający dziesięcioletni termin przedawnienia, który został uznany za właściwy dla roszczenia o wypłatę wartości wykupu z umowy UUFK.
Pomocnicze
k.c. art. 819 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd rozważał zastosowanie tego przepisu, ale ostatecznie uznał, że nie ma on zastosowania do roszczenia o wypłatę wartości wykupu.
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej art. 13 § ust. 4 pkt 2
Przepis odróżniający ustalanie 'wartości świadczeń' od 'wartości wykupu ubezpieczenia'.
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej art. 23 § ust. 1 pkt 2
Przepis rozróżniający 'świadczenia z umowy ubezpieczenia' od 'wartości całkowitego i częściowego wykupu ubezpieczenia'.
Ustawa o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi art. 89 § ust. 1
Przywołany dla porównania terminów przedawnienia roszczeń o odkup jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego.
k.c. art. 731
Kodeks cywilny
Przywołany jako argument za wzmożoną ochroną prawa do wypłaty oszczędzanych środków.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
umowa ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (dalej: „umowa UUFK”) ma charakter mieszany w tym sensie, iż przy wykorzystaniu konstrukcji umowy ubezpieczenia może realizować - również w dominującym stopniu - cel inwestycyjny. • do czasu nowelizacji, z dniem 10 sierpnia 2007 r., kodeksu cywilnego ustawą z dnia 13 kwietnia 2007 r. (...) wyłączenie to musiało dotyczyć również art. 819 k.c. • w umowie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym roszczenie o wypłatę wartości wykupu ubezpieczenia, niestanowiącej kosztów udzielonej ochrony ubezpieczeniowej, przedawnia się w terminie określonym w art. 118 k.c.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Wojciech Katner
członek
Grzegorz Misiurek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że roszczenie o wypłatę wartości wykupu z umowy UUFK przedawnia się w terminie dziesięcioletnim zgodnie z art. 118 k.c., a nie trzyletnim zgodnie z art. 819 § 1 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju umowy ubezpieczenia (UUFK) i roszczenia o zwrot części składki po jej rozwiązaniu lub wypowiedzeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dla konsumentów posiadających polisy inwestycyjne, wyjaśniając kluczową kwestię przedawnienia roszczeń w kontekście klauzul abuzywnych.
“Czy Twoje pieniądze z polisy inwestycyjnej przepadną? Sąd Najwyższy wyjaśnia termin przedawnienia!”
Dane finansowe
WPS: 3143,44 PLN
kwota główna: 3154,44 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.