III CZP 69/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozstrzygnął zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Krakowie, dotyczące orzekania o kosztach procesu. Dotyczyło ono sytuacji, w której sąd uwzględnił wniosek o przyznanie kosztów tylko w części, a nie orzekł odrębnie o oddaleniu wniosku w pozostałym zakresie. Sąd Najwyższy zauważył, że w praktyce sądowej ukształtował się pogląd, iż niezawarcie w sentencji rozstrzygnięcia o części żądania kosztów oznacza jego dorozumiane oddalenie, co pozwalało na zaskarżenie takiego orzeczenia zażaleniem. Pogląd ten, choć sprzeczny z zasadą, że środek odwoławczy wymaga substratu zaskarżenia, był akceptowany ze względów procesowych. Po wprowadzeniu art. 1081 k.p.c., pojawiły się głosy o utracie aktualności wcześniejszej uchwały Sądu Najwyższego w tej kwestii. Sąd Najwyższy, rozważając racje prawnodogmatyczne i pragmatyczne, uznał, że choć zaleca się orzekanie o całości wniosku, to względy praktyczne i wieloletnia praktyka wskazują, iż zbędne jest odrębne orzekanie o oddaleniu wniosku w pozostałej części. Podkreślono, że skomplikowane zasady orzekania o kosztach, niejasne wnioski stron oraz lapidarne uzasadnienia mogą utrudniać ocenę zupełności orzeczenia, a zmiana praktyki mogłaby prowadzić do nadmiernej ilości wniosków o uzupełnienie lub zażaleń. W związku z tym Sąd Najwyższy podjął uchwałę, że w razie nieuwzględnienia wniosku o przyznanie kosztów procesu w całości, zbędne jest orzekanie o oddaleniu tego wniosku w pozostałej części.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie orzekania o kosztach procesu, dopuszczalność zażalenia na orzeczenie o kosztach, interpretacja art. 1081 k.p.c.
Dotyczy specyficznej sytuacji częściowego uwzględnienia wniosku o przyznanie kosztów procesu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w przypadku częściowego zasądzenia kosztów procesu konieczne jest odrębne orzekanie o oddaleniu wniosku w pozostałym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W razie nieuwzględnienia wniosku o przyznanie kosztów procesu w całości, zbędne jest orzekanie o oddaleniu tego wniosku w pozostałej części.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć dogmatycznie należałoby orzekać o całości wniosku, względy pragmatyczne i wieloletnia praktyka sądowa wskazują, iż zbędne jest odrębne orzekanie o oddaleniu wniosku w pozostałej części, co nie stoi na przeszkodzie zaskarżeniu takiego orzeczenia zażaleniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Witold L. | osoba_fizyczna | powód |
| Andrzej P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten uzasadnia przyjęcie domniemania dotyczącego wszystkich orzeczeń o kosztach, a zatem że także orzeczenie niezawierające rozstrzygnięcia o całości żądania dotyczącego kosztów procesu jest niepełne i wymaga uzupełnienia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 109 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, zasądzając koszty z tytułu pomocy prawnej, bierze pod uwagę nakład pracy, charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sporu.
k.p.c. art. 109 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozstrzyga o kosztach procesu z urzędu.
k.p.c. art. 325
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Względy pragmatyczne i wieloletnia praktyka sądowa przemawiają za zbędnością odrębnego orzekania o oddaleniu wniosku o przyznanie kosztów w pozostałej części, gdy został on uwzględniony tylko częściowo. • Zmiana ugruntowanej praktyki sądowej wymaga silnych argumentów prawnych lub praktycznych, które w tym przypadku nie występują. • Skomplikowane zasady orzekania o kosztach, niejasne wnioski stron i lapidarne uzasadnienia mogą utrudniać ocenę zupełności orzeczenia, a zmiana praktyki mogłaby prowadzić do nadmiernej ilości wniosków o uzupełnienie lub zażaleń.
Odrzucone argumenty
Dogmatyczny wzorzec rozstrzygania o kosztach nakazuje orzekanie o całości wniosku, a więc o uwzględnieniu żądania, a jeżeli nie jest ono uwzględniane w całości, także o jego oddaleniu w pozostałej części.
Godne uwagi sformułowania
zbędne jest orzekanie o oddaleniu tego wniosku w pozostałej części • środek odwoławczy jest niedopuszczalny, jeżeli nie ma substratu zaskarżenia • wykładnia nie może prowadzić do sytuacji, w której od jednego rozstrzygnięcia przysługują stronie do wyboru dwa środki procesowe • względy pragmatyczne – potwierdzone wieloletnią praktyką – powodują, iż orzeczenie o oddaleniu wniosku w pozostałej części nie jest konieczne
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Roman Dziczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie orzekania o kosztach procesu, dopuszczalność zażalenia na orzeczenie o kosztach, interpretacja art. 1081 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji częściowego uwzględnienia wniosku o przyznanie kosztów procesu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z kosztami procesu, które jest istotne dla praktykujących prawników. Uchwała Sądu Najwyższego wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne.
“Czy sąd musi orzekać o oddaleniu wniosku o koszty, jeśli uwzględnił go tylko częściowo? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
koszty procesu: 1817 PLN
koszty procesu: 3617 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.