III CZP 68/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę w odpowiedzi na wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego dotyczący zwrotu kosztów prywatnej ekspertyzy zleconej przez nabywcę wierzytelności odszkodowawczej za szkodę komunikacyjną. Zagadnienie wynikało z rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych. Jedno stanowisko zakładało, że wraz z wierzytelnością przechodzą wszelkie związane z nią prawa, w tym prawo do żądania zwrotu kosztów ekspertyzy. Drugie stanowisko głosiło, że dla profesjonalnego nabywcy wierzytelności koszt ekspertyzy stanowi wydatek w ramach jego działalności gospodarczej, a nie szkodę spowodowaną wypadkiem. Sąd Najwyższy uznał, że nabywcy wierzytelności przysługuje zwrot uzasadnionych kosztów ekspertyzy zleconej osobie trzeciej tylko wtedy, gdy jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania. Podkreślono, że roszczenie o odszkodowanie ma charakter dynamiczny i może obejmować koszty poniesione w celu jego dochodzenia, o ile pozostają one w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodzącym. Kluczowe jest wykazanie celowości, niezbędności i racjonalności zlecenia ekspertyzy, co może być trudniejsze dla profesjonalnego cesjonariusza niż dla osoby poszkodowanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad zwrotu kosztów prywatnych ekspertyz zleconych przez nabywców wierzytelności odszkodowawczych w sprawach komunikacyjnych.
Dotyczy głównie spraw związanych z szkodami komunikacyjnymi i przelewem wierzytelności odszkodowawczych. Ocena niezbędności ekspertyzy jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (1)
Czy podmiotowi, który nabył wierzytelność odszkodowawczą dotyczącą szkody komunikacyjnej od poszkodowanego na podstawie art. 509 k.c., przysługuje w ramach odszkodowania od ubezpieczyciela zwrot kosztu zleconej przez niego osobie trzeciej ekspertyzy prywatnej mającej na celu określenie wysokości szkody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nabywcy wierzytelności odszkodowawczej za szkodę komunikacyjną przysługuje zwrot uzasadnionych kosztów ekspertyzy zleconej osobie trzeciej tylko wtedy, gdy jej sporządzenie było w okolicznościach sprawy niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie o odszkodowanie jest dynamiczne i może obejmować koszty poniesione w celu jego dochodzenia, o ile pozostają one w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodzącym. Kluczowe jest wykazanie celowości, niezbędności i racjonalności zlecenia ekspertyzy, co może być trudniejsze dla profesjonalnego cesjonariusza niż dla osoby poszkodowanej.
Przepisy (27)
Główne
k.c. art. 509 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 509 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 449
Kodeks cywilny
k.c. art. 444
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
k.c. art. 513 § 1
Kodeks cywilny
u.SN art. 83 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.u.o. art. 23
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
u.u.o. art. 43
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
u.u.o. art. 19 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
u.u.o. art. 822 § 4
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
u.u.o. art. 805 § 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
u.u.o. art. 822 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
u.u.o. art. 13
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
k.c. art. 491 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 476
Kodeks cywilny
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
k.c. art. 475
Kodeks cywilny
k.c. art. 493 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385
Kodeks cywilny
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
k.c. art. 354 § 2
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabywcy wierzytelności odszkodowawczej przysługuje zwrot kosztów ekspertyzy, jeśli była ona niezbędna do efektywnego dochodzenia roszczenia. • Roszczenie o odszkodowanie jest dynamiczne i może obejmować koszty poniesione w celu jego dochodzenia. • Koszty ekspertyzy pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodzącym, jeśli były celowe, niezbędne i racjonalne.
Odrzucone argumenty
Dla profesjonalnego nabywcy wierzytelności koszt ekspertyzy stanowi wydatek w ramach jego działalności gospodarczej, a nie szkodę spowodowaną wypadkiem. • Nabycie wierzytelności nie daje automatycznie prawa do zwrotu kosztów ekspertyzy na podstawie art. 509 § 2 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Nabywcy - w drodze przelewu - wierzytelności o odszkodowanie za szkodę komunikacyjną przysługuje od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej zwrot uzasadnionych kosztów ekspertyzy zleconej osobie trzeciej tylko wtedy, gdy jej sporządzenie było w okolicznościach sprawy niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania. • Roszczenie pieniężne przysługujące poszkodowanemu względem ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej substytuuje roszczenie poszkodowanego wobec osoby odpowiedzialnej za wyrządzoną szkodę. • Pełne odszkodowanie [...] obejmuje wszystkie szkodliwe skutki zdarzenia stanowiącego czyn niedozwolony [...] jeżeli tylko pozostają z tym zdarzeniem w adekwatnym związku przyczynowym. • Sama wygoda przedsiębiorcy-cesjonariusza występującego z roszczeniem nie wystarcza do uznania zlecenia za celowe w znaczeniu pozwalającym objąć koszt ekspertyzy odszkodowaniem przysługującym od ubezpieczyciela.
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Dariusz Dończyk
członek
Jacek Gudowski
członek
Roman Trzaskowski
członek
Mirosława Wysocka
członek
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad zwrotu kosztów prywatnych ekspertyz zleconych przez nabywców wierzytelności odszkodowawczych w sprawach komunikacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw związanych z szkodami komunikacyjnymi i przelewem wierzytelności odszkodowawczych. Ocena niezbędności ekspertyzy jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu dochodzenia odszkodowań po przelewie wierzytelności, co jest istotne dla firm zajmujących się windykacją roszczeń i dla poszkodowanych.
“Czy po przejęciu długu za szkodę komunikacyjną można odzyskać pieniądze za prywatną ekspertyzę?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.