III CZP 67/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSędzia SN, który brał udział w wadliwej uchwale połączonych izb SN, nie jest wyłączony z mocy prawa w sprawach dotyczących składu sądu z udziałem sędziego powołanego przez KRS ukształtowaną po reformie z 2017 r.
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące wyłączenia sędziego SN od orzekania w sprawach, w których kwestionowany jest skład sądu z udziałem sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po reformie z 2017 r. Dotyczyło to sędziego, który brał udział w wadliwej uchwale połączonych izb SN z 2020 r., która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego przez Trybunał Konstytucyjny. Sąd Najwyższy uznał, że taki sędzia nie jest wyłączony z mocy samej ustawy.
Przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego było zagadnienie prawne dotyczące skutków procesowych wadliwej uchwały połączonych izb SN z 2020 r., która została podjęta z rażącym naruszeniem prawa i wyeliminowana z obrotu prawnego przez Trybunał Konstytucyjny. Konkretnie, chodziło o to, czy sędzia, który brał udział w wydaniu tej uchwały, jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których kwestionowane jest naruszenie przepisów prawa dotyczące składu sądu (art. 379 pkt 4 k.p.c.), zwłaszcza gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów orzekł, że sędzia taki nie jest wyłączony z mocy samej ustawy. Uchwała ta ma istotne znaczenie dla oceny prawidłowości składów orzekających w sprawach, w których podnoszone są zarzuty dotyczące wadliwości powołania sędziów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Sędzia, który brał udział w podjęciu uchwały połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., która została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, a następnie wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., nie jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, których przedmiot rozstrzygnięcia powiązany jest ze stanowiskiem wyrażonym w tej uchwale co do sprzeczności składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c., gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że uchwała połączonych izb z 2020 r., mimo wadliwości i wyeliminowania z obrotu prawnego, nie powoduje automatycznego wyłączenia sędziego, który w niej uczestniczył, od orzekania w sprawach dotyczących składu sądu z udziałem sędziego powołanego przez nową KRS. Kluczowe jest to, że wyrok TK wyeliminował uchwałę z obrotu prawnego, co oznacza, że nie może ona stanowić podstawy do wyłączenia sędziego z mocy ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchwała
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | powód |
| V. spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sprzeczności składu sądu z przepisami prawa.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z 8 grudnia 2017 r. określająca tryb kształtowania KRS.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia, który brał udział w wadliwej uchwale połączonych izb SN, nie jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących składu sądu z udziałem sędziego powołanego przez nową KRS.
Godne uwagi sformułowania
uchwała połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., która została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, a następnie wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r. nie jest wyłączony z mocy samej ustawy sprzeczności składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r.
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący
Adam Doliwa
sprawozdawca
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
członek
Jacek Grela
członek
Mariusz Łodko
członek
Tomasz Szanciło
członek
Piotr Telusiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach dotyczących wadliwości składu sądu, w szczególności w kontekście powołania sędziów przez KRS ukształtowaną po reformie z 2017 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej uchwały połączonych izb SN i jej wyeliminowania przez TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z praworządnością, niezawisłością sędziowską i funkcjonowaniem Sądu Najwyższego w kontekście reformy wymiaru sprawiedliwości. Jest to temat budzący duże emocje i zainteresowanie.
“Czy sędzia SN, który brał udział w wadliwej uchwale, może orzekać w sprawach o wadliwy skład sądu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CZP 67/23 UCHWAŁA składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego 13 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: Pierwszy Prezes SN Małgorzata Manowska (przewodniczący) SSN Adam Doliwa (sprawozdawca) SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska SSN Jacek Grela SSN Mariusz Łodko SSN Tomasz Szanciło SSN Piotr Telusiewicz na posiedzeniu niejawnym 13 marca 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M. J. przeciwko V. spółce akcyjnej w W. o zapłatę, w przedmiocie żądania sędziego Sądu Najwyższego R. S. wyłączenia od rozpoznania sprawy o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego K. Z. wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie I CSK 2561/23 na skutek przedstawienia przez Sąd Najwyższy postanowieniem z 24 października 2023 r., III CB 33/23, zagadnienia prawnego: „Jaki skutek procesowy wywołuje uchwała połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r.[,] BSA I-4110-1/20[,] w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego biorących udział w jej wydaniu[,] w szczególności czy sędzia biorący udział w wydaniu tej uchwały jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, których przedmiot rozstrzygnięcia powiązany jest ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale co do sprzeczności składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c.[,] gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw[?]”. podjął uchwałę: Sędzia, który brał udział w podjęciu uchwały połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, która została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, a następnie wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, nie jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, których przedmiot rozstrzygnięcia powiązany jest ze stanowiskiem wyrażonym w tej uchwale co do sprzeczności składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c., gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Małgorzata Manowska Adam Doliwa Agnieszka Góra-Błaszczykowska Jacek Grela Mariusz Łodko Tomasz Szanciło Piotr Telusiewicz [dr] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI