III CZP 67/15

Sąd Najwyższy
SAOSinneprawo o szkolnictwie wyższymnajwyższy
studiaopłata za studiaprzedawnienieprawo o szkolnictwie wyższymumowa nazwanaKodeks cywilnySąd Najwyższyuchwała

Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 67/15 orzekł, że do przedawnienia roszczeń o opłatę za studia na podstawie art. 160 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym stosuje się 10-letni termin przedawnienia z Kodeksu cywilnego, chyba że umowa została zawarta po nowelizacji, która wprowadziła 3-letni termin.

Sprawa dotyczyła przedawnienia roszczenia o zapłatę opłaty za studia. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących umów nienazwanych. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, stosując 10-letni termin przedawnienia wynikający z art. 118 k.c. Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 67/15 potwierdził, że do umów zawartych na podstawie art. 160 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym przed nowelizacją stosuje się 10-letni termin przedawnienia, jednak wskazał, że po nowelizacji (wprowadzającej art. 160 ust. 7) obowiązuje 3-letni termin.

Przedmiotem analizy jest uchwała Sądu Najwyższego III CZP 67/15, która rozstrzygnęła kwestię przedawnienia roszczeń o opłatę za studia. Sprawa wywodzi się z postępowania, w którym Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia oddalił powództwo Akademii (...) imienia W. S. przeciwko R. C. o zapłatę 1.520 złotych. Sąd pierwszej instancji uznał, że strony łączyła umowa nienazwana, do której zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego, w tym dotyczące przedawnienia. Apelacja strony powodowej została uznana za zasadną przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy, opierając się na art. 160 ust. 3 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stwierdził, że umowa ta jest umową nazwaną, a do przedawnienia roszczeń o wynagrodzenie za studia ma zastosowanie 10-letni termin przedawnienia z art. 118 k.c. Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 67/15 potwierdził to stanowisko, wskazując jednocześnie, że po nowelizacji Prawa o szkolnictwie wyższym, która wprowadziła art. 160 ust. 7, do umów zawartych po wejściu w życie nowej ustawy stosuje się 3-letni termin przedawnienia. W analizowanej sprawie, Sąd Okręgowy, stosując 3-letni termin przedawnienia (co wynika z kontekstu uzasadnienia, mimo początkowego odwołania do 10-letniego terminu w uchwale SN), zasądził kwotę 1.336,67 zł wraz z odsetkami, uznając zarzut przedawnienia za bezzasadny, gdyż termin ten nie upłynął od wymagalności roszczenia (1 października 2011 r.).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Do przedawnienia roszczeń o opłatę za studia określone w umowie zawartej na podstawie przepisu art. 160 ust. 3 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, stosuje się 10-letni termin przedawnienia przewidziany w art. 118 Kodeksu cywilnego. Po nowelizacji, wprowadzającej art. 160 ust. 7, obowiązuje 3-letni termin przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że umowa z art. 160 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym jest umową nazwaną, a nie umową o świadczenie usług w rozumieniu art. 750 k.c. Dlatego zastosowanie znajduje ogólny termin przedawnienia z art. 118 k.c. (10 lat). Po nowelizacji ustawy, która wprowadziła art. 160 ust. 7, wprowadzono krótszy, 3-letni termin przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i zasądzenie części powództwa

Strona wygrywająca

powód (w części)

Strony

NazwaTypRola
Akademia (...) imienia W. S. w Ł.instytucjapowód
R. C.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (11)

Główne

u.p.s.w. art. 160 § ust. 3

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym

Umowa ta jest umową nazwaną, a nie umową o świadczenie usług w rozumieniu art. 750 k.c.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Do przedawnienia roszczeń o opłatę za studia na podstawie art. 160 ust. 3 u.p.s.w. (przed nowelizacją) stosuje się 10-letni termin.

u.p.s.w. art. 160 § ust. 7

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym

Po nowelizacji ustawy, do umów o odpłatność za studia stosuje się 3-letni termin przedawnienia.

Pomocnicze

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że umowa o studia jest umową nienazwaną zbliżoną do zlecenia.

k.c. art. 751 § punkt 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 505 § 13 ust. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku w postępowaniu uproszczonym powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji w pozostałym zakresie.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa o studia na podstawie art. 160 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym jest umową nazwaną. Do przedawnienia roszczeń z tej umowy stosuje się 10-letni termin z art. 118 k.c. (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją ustawy).

Odrzucone argumenty

Roszczenie o zapłatę opłaty za studia przedawniło się na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących umów nienazwanych (np. art. 750 k.c.).

Godne uwagi sformułowania

do przedawnienia roszczenia o wynagrodzenie za studia znajdzie zastosowanie 10-letni termin przedawnienia na podstawie artykułu 118 Kodeksu cywilnego do przedawnienia roszczeń o opłatę za studia określone w umowie zawartej na podstawie przepisu artykułu 160 ustęp 3 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym miał zastosowanie 10-letni termin przewidziany w artykule 118 Kodeksu cywilnego

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia opłat za studia i wyjaśnia kluczową różnicę w terminach przedawnienia w zależności od daty zawarcia umowy, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i sytuację studentów.

Czy opłata za studia może się przedawnić? Kluczowa uchwała Sądu Najwyższego!

Dane finansowe

WPS: 1520 PLN

należność główna: 1336,67 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
[Sędzia sprawozdawca 00:00:02.488] Początek uzasadnienia. Zaskarżonym wyrokiem z 26-go czerwca 2015 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi w sprawie z powództwa Akademii (...) imienia W. S. w Ł. przeciwko R. C. o zapłatę kwoty 1.520 złotych oddalił powództwo. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się strona powodowa, gdzie wyrok zaskarżyła w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego artykułu 750 Kodeksu cywilnego , 751 punkt 2 Kodeksu cywilnego . Zdaniem apelującej Sąd dokonał błędnej analizy stanu faktycznego i błędnie zastosował powołane przepisy prawne poprzez uznanie, że do stosunku prawnego stron ma zastosowanie przep..., mają zastosowanie powołane przepisy Kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, że jest to umowa nienazwana, umowa zbliżona do stosunku zlecenia. Zdaniem Sądu, zdaniem apelującego Sąd błędnie także zastosował przepisy artykułu 13, 71, 99, 99 a, 159, 160, 166, 170, 190 i 202 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez nieprzyjęcie, że te przepisy mają zastosowanie do stosunku prawnego łączącego strony, a przepis 750 Kodeksu cywilnego . W konsekwencji apelujący wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie dochodzonej kwoty, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie s..., sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja w istocie jest zasadna. Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własny ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny. Stan ten jest niesporny, przy czym nadto zaznaczyć trzeba, że wobec faktu, że przedmiotowa sprawa rozpoznawana była w postępowaniu uproszczonym, a Sąd Okręgowy nie prowadził postępowania dowodowego, zgodnie z dyspozycją artykułu 505 ze znaczkiem 13 paragraf 2 kpc uzasadnienie wyroku obejmować winno jedynie wyjaśnienie postawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Stanowisko apelującego zasługuje na aprobatę. Strony łączyła umowa zawarta na podstawie artykułu 160 ustęp 3 Ustawy z 27-go lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, Dziennik Ustaw z 2005 roku numer 164 pozycja 1365 z późniejszymi zmianami. Przepis ten stanowi, że umowa ta nie jest umową o świadczenie usług w rozumieniu artykułu 750 Kodeksu cywilnego , ale samodzielnie uregulowaną umową nazwaną, a zatem do przedawnienia roszczenia o wynagrodzenie za studia znajdzie zastosowanie 10-letni termin przedawnienia na podstawie artykułu 118 Kodeksu cywilnego . Zdaniem Sądu Okręgowego rozpoznającego apelację taka interpretacja zgodna jest z powołanym przepisem artykułu 160 ustęp 3 tejże Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym . Wskazać należy, że podobne stanowisko, co do przedawnienia zajął Sąd Najwyższy mianowicie w uchwale z 21-go października 2015 roku sygnatura akt III CZP 67/15. Sąd Najwyższy stwierdził, że do przedawnienia roszczeń o opłatę za studia określone w umowie zawartej na podstawie przepisu artykułu 160 ustęp 3 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym miał zastosowanie 10-letni termin przewidziany w artykule 118 Kodeksu cywilnego . Wskazać trzeba, że Ustawą o zmianie Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w artykule 32 postanowiono, że do umów w sprawie warunków odpłatności za studia lub usługi edukacyjne, o których mowa w artykule 99 ustęp 1 Ustawy zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej Ustawy, stosuje się przepis znowelizowany w brzm..., artykuł 160 ustęp 7 w brzmieniu nadanym tą Ustawą. Przepis ten artykułu 160 a w paragrafie 7 po nowelizacji wskazuje, że roszczenia wynikające z umowy przedawniają się z upływem trzech lat. Reasumując do ustalonego i niespornie stanu faktycznego ma zastosowanie przepis wskazujący, że roszczenie z tego stosunku przedawnia się z upływem trzech lat. Konkludując stwierdzić należy, że w dacie wytoczenia powództwa nie minął 3-letni okres przedawnienia, dlatego też podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia uznać należy za bezpodstawny, a w konsekwencji powództwo jest w istocie zasadne. Wymagalność dochodzonego roszczenia należy ustalić na dzień 1-go października 2011 roku, ponieważ za semestr piąty pozwana zobowiązana była zapłacić do 30-go września 2011 roku, zgodnie z paragrafem 2 punkt 3 Zarządzenia rektora w aktach karta 19. Kwota z umowy łączącej strony stanowiła nie jak żąda strona powodowa 1.520 złoty, lecz 1.336 złoty 67 groszy i dlatego też Sąd Okręgowy zmieniając wyrok stosownie do artykułu 386 paragraf 1 kpc taką też kwotę zasądził. Kwota ta została zasądzona z odsetkami ustawowymi na podstawie artykułu 481 kc od dnia 1-go października 2011 roku. W pozostałym zakresie pozu..., powództwo było bezzasadne, dlatego też i apelacja w tym zakresie z mocy artykułu 385 kpc w pozostałym zakresie podlegała oddaleniu. O kosztach procesu i apelacji Sąd Okręgowy orzekł na podstawie artykułu 100 kpc , co do apelacji nadto w związku z artykułem 391 paragraf 1 kpc . Wskazać bowiem należy, że strona pozwana przegrała proces, jak i apelację w 12-tu procentach. Koniec uza... koniectekstu

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI