III CZP 67/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 listopada 2011 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące roszczenia przedsiębiorcy o zwrot nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu. Powód, Marcin S., prowadzący działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży samochodów, domagał się zwrotu opłat za karty pojazdów dla samochodów sprowadzonych z Niemiec, argumentując, że opłaty te zostały pobrane nienależnie. Sąd Rejonowy w Chełmnie uwzględnił powództwo, odrzucając zarzut przedawnienia. Sąd Okręgowy w Toruniu, rozpoznając apelację, przedstawił Sądowi Najwyższemu dwa pytania prawne: 1. Czy roszczenie przedsiębiorcy o zwrot nienależnie pobranych opłat za wydanie karty pojazdu jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 118 k.c.? 2. Czy obowiązek zwrotu dotyczy całej opłaty (500 zł) czy tylko różnicy do kosztu druku (75 zł)? Sąd Najwyższy, powołując się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości UE, które uznały opłatę 500 zł za sprzeczną z prawem (ukryta danina, naruszenie swobody przepływu towarów), stwierdził, że roszczenie o zwrot nienależnie pobranej opłaty nie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 118 k.c. Oznacza to, że nie stosuje się do niego krótszego, trzyletniego terminu przedawnienia, a tym samym nie przedawnia się ono tak szybko. Sąd odmówił rozstrzygnięcia drugiego zagadnienia, wskazując, że zostało ono już omówione w poprzedniej uchwale.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że roszczenie o zwrot nienależnie pobranej opłaty za kartę pojazdu nie jest roszczeniem związanym z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 118 k.c., co ma wpływ na termin przedawnienia.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących opłat za karty pojazdów oraz sytuacji, gdy opłata została pobrana na podstawie wadliwego przepisu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy roszczenie przedsiębiorcy o zwrot nienależnie pobranych opłat za wydanie karty pojazdu, uiszczonych w związku z rejestracją pojazdów sprowadzanych z UE, jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 118 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest to roszczenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 118 k.c.
Uzasadnienie
Obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu nie miał związku ze statusem podmiotu ani przeznaczeniem pojazdu, powstawał w sprawie administracyjnej i miał charakter publicznoprawny. Roszczenie o zwrot nie jest pochodną stosunku prawnego działalności gospodarczej, a jego uiszczenie miało na celu uzyskanie dokumentu po zakończeniu postępowania administracyjnego. Krótszy termin przedawnienia dla spraw gospodarczych wymaga partnerstwa w obrocie, którego brak w relacjach z podmiotem prawa publicznego pobierającym świadczenie sprzeczne z prawem.
Czy obowiązek zwrotu nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu dotyczy całej opłaty w kwocie 500 zł, czy też ogranicza się do różnicy między tą opłatą a kwotą 75 zł, stanowiącą koszt druku i dystrybucji karty?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w tym zakresie.
Uzasadnienie
Problem ten był już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w uzasadnieniu uchwały z dnia 2 czerwca 2010 r., III CZP 37/10.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marcin S. | osoba_fizyczna | powód |
| Powiat C. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Roszczenie przedsiębiorcy o zwrot nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu nie jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu tego przepisu, co wpływa na termin przedawnienia.
Pomocnicze
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczeń o zwrot nienależnego świadczenia.
Prd art. 77 § ust. 4 pkt 2 i ust. 5
Ustawa – Prawo o ruchu drogowym
Przepisy, z którymi Trybunał Konstytucyjny uznał za sprzeczny § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r.
Konst. art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis, z którym Trybunał Konstytucyjny uznał za sprzeczny § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r.
Konst. art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis, z którym Trybunał Konstytucyjny uznał za sprzeczny § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu art. § 1 pkt 1
Przepis uznany za sprzeczny z prawem krajowym i unijnym, stanowiący podstawę pobrania nienależnej opłaty.
PPSA art. 3 § § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kontroli sądowej czynności organów administracji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zwrot nienależnie pobranej opłaty za kartę pojazdu nie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 118 k.c.
Godne uwagi sformułowania
opłata w kwocie 500 zł w części co do kwoty 425 zł stanowi ukrytą daninę publicznoprawną • obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu dla używanego pojazdu sprowadzonego do Polski z któregoś z państw Unii Europejskiej został ustalony na wyższym poziomie (500 zł) niż tożsamy obowiązek dotyczący pojazdów używanych kupionych w Polsce (75 zł) • opłata pobierana za wydanie karty pojazdu dla samochodów używanych sprowadzonych do Polski miała cechy ukrytego podatku importowego • nie ma dostatecznych racji do tego, żeby krótkim terminem przedawnienia ograniczać roszczenie skierowane przeciwko podmiotowi prawa publicznego o zwrot świadczenia, które pobrał z powołaniem się na normę prawną sprzeczną z prawem wewnętrznym i przyjętymi zobowiązaniami międzynarodowymi.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący
Mirosław Bączyk
członek
Marta Romańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że roszczenie o zwrot nienależnie pobranej opłaty za kartę pojazdu nie jest roszczeniem związanym z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 118 k.c., co ma wpływ na termin przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących opłat za karty pojazdów oraz sytuacji, gdy opłata została pobrana na podstawie wadliwego przepisu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń i interpretacji pojęcia 'działalność gospodarcza' w kontekście opłat administracyjnych, co jest istotne dla przedsiębiorców i prawników.
“Czy opłata za kartę pojazdu pobrana przez starostwo przedawni się szybciej? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 12 500 PLN
zwrot nienależnie pobranej opłaty: 12 500 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.