III CZP 66/13

Sygn. akt III CZP 66/13 
 
 
 
UCHWAŁA 
 
Dnia 21 listopada 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Marian Kocon 
SSN Grzegorz Misiurek 
 
Protokolant Bożena Kowalska 
 
 
w sprawie z powództwa I. sp. z o.o. w T. 
przeciwko W. – D. sp. z o.o. w W. 
o zapłatę, 
po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym 
w dniu 21 listopada 2013 r., 
zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w T. 
postanowieniem z dnia 27 maja 2013 r.,  
 
"Czy wytoczenie powództwa w elektronicznym postępowaniu 
upominawczym 
zakończonym 
następnie 
umorzeniem 
tego 
postępowania na podstawie art. 50537 § 1 zd. 2 k.p.c. przerywa bieg 
terminu przedawnienia?" 
 
 
podjął uchwałę: 
 
Wytoczenie powództwa w elektronicznym postępowaniu 
upominawczym zakończonym umorzeniem postępowania na 
podstawie art. 50537 § 1 k.p.c. przerywa bieg terminu 
przedawnienia. 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Powódka I., sp. z o.o. w dniu 16 stycznia 2012 r. wystąpiła z pozwem 
w elektronicznym postępowaniu upominawczym o zapłatę skapitalizowanych 
odsetek w kwocie 892,98 zł. W dniu 14 marca 2012 r. Sąd Rejonowy w L., Wydział 
cywilny wydał nakaz zapłaty, którym nakazał pozwanej W.-D. sp. z o.o.  zapłacić 
powódce kwotę 892,98 zł z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. 
Sprzeciw od nakazu zapłaty wniosła strona pozwana i sprawa została 
przekazana do rozpoznania przez Sąd Rejonowy w W., który wezwał powódkę do 
uzupełnienia braków pozwu  na podstawie art. 50537 k.p.c.,  a ze względu na 
niewykonanie  tego zarządzenia umorzył postępowanie w sprawie. 
 Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r., Sąd Rejonowy w T.  oddalił 
powództwo I., sp. z o.o. o zapłatę odsetek dochodzonych poprzednio 
w elektronicznym postępowaniu upominawczym,  uwzględniając zarzut W., sp. 
z o.o. przedawnienia roszczenia. Podniósł, że art. 50537 k.p.c. nie przewiduje 
skutków umorzenia postępowania, niemniej skutki nieusunięcia braków pozwu 
wniesionego w postępowaniu elektronicznym są analogiczne, jak w przypadku 
zwrotu pozwu (art. 130 § 2 zd. 2 k.p.c.),  a więc nie wywiera on żadnych skutków 
prawnych. Przyczyny umorzenia postępowania na tej podstawie wskazują, 
że pozew nie wywołał skutków materialnych i z tego względu nie doszło do przerwy  
biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c., a w rezultacie 
dochodzone roszczenie o odsetki  przedawniło się. 
 W apelacji powódka podniosła, że zarzut przedawnienia nie był 
uzasadniony, pomimo upływu trzyletniego terminu, gdyż jego bieg został przerwany 
w styczniu 2012 r., w wyniku wytoczenia powództwa o to samo roszczenie przed 
Sądem Rejonowym w L.  w elektronicznym postępowaniu upominawczym. 
Rozpoznając apelację powódki, Sąd Okręgowy w T. powziął poważne 
wątpliwości, którym dał wyraz w zagadnieniu prawnym przedstawionym do 
rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
3 
 
Zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.c., bieg przedawnienia przerywa się między 
innymi przez każdą czynność przed sądem przedsięwziętą bezpośrednio w celu 
dochodzenia roszczenia. Taką czynnością procesową jest wniesienie przez 
powoda pozwu co do roszczenia nim objętego, a zatem także pozwu nakazowego  
w elektronicznym postepowaniu upominawczym. Postępowanie elektroniczne jest  
odmianą postępowania upominawczego; odróżnia je wprowadzenie formy 
elektronicznej dokonywania czynności procesowych zarówno przez sąd, jak i przez 
powoda, a w ograniczonym zakresie także pozwanego.  
 
Według art. 50537 k.p.c. zmienionego ustawą z dnia 10 maja 2013 r., 
o zmianie ustawy  -  Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2013, poz. 654), 
po przekazaniu sprawy sądowi ogólnie właściwemu w przypadkach wskazanych  
w art. 50533 § 1, art. 50534 oraz art. 50536 § 1 k.p.c. przewodniczący wzywa powoda 
do wykazania umocowania zgodnie z art. 68 zdanie pierwsze k.p.c. oraz dołączenia 
pełnomocnictwa zgodnie z art. 89 § 1 zdanie i drugie k.p.c., a po przekazaniu 
sprawy na podstawie art. 50533 § 1 oraz art. 50534 § 1 k.p.c. dodatkowo do 
uiszczenia opłaty uzupełniającej od pozwu – w terminie dwutygodniowym  pod 
rygorem umorzenia  postępowania. W razie nieusunięcia tych braków, sąd umarza 
postepowanie. 
 
Trafnie Sąd Okręgowy  zauważył, że w tym wypadku, w przeciwieństwie do  
uregulowania dotyczącego zwrotu nieuzupełnionego pozwu (art. 130 § 2 k.p.c.) 
umorzenia postępowania zawieszonego (art. 182 § 2 k.p.c.) i cofnięcia pozwu 
(art. 203 § 2 k.p.c.), brak zastrzeżenia, że pozew nie wywołuje żadnych skutków, 
jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Skoro więc wniesienie pozwu 
nakazowego w elektronicznym postępowaniu nakazowym wywołuje przerwę biegu 
przedawnienia i brak unormowania, że w razie umorzenia tego postępowania na 
podstawie art.  50537 § 1 in fine k.p.c. pozew wniesiony nie wywołuje skutków 
materialnych, to istnieje podstawa do przyjęcia a contrario wniosku, że przez 
umorzenie 
postępowania 
materialne 
skutki 
jego 
wniesienia 
nie 
zostają 
unicestwione. 
 
Poza tym przepisy kodeksu postepowania cywilnego stanowiące, że pozew 
nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa, 

 
4 
mają charakter wyjątkowy, gdyż wprowadzają odstępstwa od generalnej zasady, 
w świetle której pozew wywołuje wszystkie skutki prawne, które wynikają z ustawy, 
a więc także przerwanie biegu przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.). 
Skoro w  omawianej regulacji ustawodawca nie przewidział kolejnego wyjątku, 
to nie można go tworzyć w ramach zabiegów interpretacyjnych opartych 
na wykładni funkcjonalnej, pozostających w opozycji do wykładni językowej 
i systemowej art. 50537 § 1 k.p.c. 
 
Trzeba też zwrócić uwagę, że umorzenie postępowania na podstawie art. 
355 § 1 k.p.c. następuje na skutek cofnięcia przez powoda powództwa, natomiast 
do umorzenia postępowania w wypadku określonym w art. 50537 k.p.c. dochodzi 
bez oświadczenia powoda o niepopieraniu żądania pozwu, któremu został co 
najmniej nadany bieg (art. 50533 § 1 k.p.c.), albo było już uwzględnione roszczenie 
nakazem zapłaty, który został z urzędu uchylony (art. 50534 k.p.c.), lub utracił on 
moc na skutek prawidłowo wniesionego przez pozwanego sprzeciwu (art.   50536 
k.p.c.). Wobec odmienności tych przyczyn nie można do rozpoznawanego wypadku 
stosować w drodze analogii unormowania zawartego w art. 203 § 2 k.p.c. 
Przedstawiony 
kierunek 
wykładni 
nie 
jest 
nowy 
w 
judykaturze. 
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że cofnięcie żądania powoduje poważne skutki w postaci 
zniweczenia przerwy biegu przedawnienia, co wskazuje na potrzebę ścisłego 
stosowania do takiego cofnięcia przepisów o cofnięciu pozwu. Zaakceptowanie 
przez sąd cofnięcia dotychczasowego żądania powinno być wyrażone w orzeczeniu 
o umorzeniu postępowania i nie może go zastąpić domniemanie, że sąd, 
rozpoznając nowe żądanie, zaakceptował w ten sposób rezygnację powoda 
z roszczenia dotychczasowego. Przy zmianie jakościowej powództwa zniweczenie 
przerwy biegu przedawnienia co do pierwotnie zgłoszonego żądania nastąpi więc 
dopiero wtedy, gdy zachowane zostaną wymagania przewidziane w art. 203 k.p.c., 
a sąd wyrazi akceptację dla takiej zmiany przez umorzenie postępowania 
w zakresie roszczenia wcześniej zgłoszonego. W przeciwnym razie przerwa co do 
wcześniej zgłoszonego roszczenia nie ulega zniweczeniu, a bieg przedawnienia 
w tym zakresie rozpoczyna się na nowo po zakończeniu postępowania w sprawie 
(por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 1958 r. 3 CR 464/57, 

 
5 
OSPiKA 1960, nr 11  poz. 290 i  uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 
1988 r., III CZP 24/88, OSNCP 1989, nr 9, poz. 138). 
Wbrew stanowisku wyrażonemu przez Sąd Okręgowy, przyczyny umorzenia 
postępowania na podstawie art. 50537 k.p.c. nie są identyczne,  jak w przypadku 
zwrotu pozwu na podstawie art. 130 § 2 k.p.c. Wezwanie na podstawie art. 50537 
§ 1 k.p.c. - jak podniesiono w literaturze - jest także związane z wymaganiem 
(ciężarem procesowym) przedstawienia przez powoda wszystkich twierdzeń  
i dowodów pod rygorem utraty prawa ich powoływania w toku dalszego 
postępowania. Poza tym w piśmiennictwie dominuje pogląd, że postepowanie 
przed sądem właściwości ogólnej jest kontynuacją  postepowania w sprawie; skoro 
więc elektroniczny pozew otrzymał bieg, to można przyjąć, że  czynność ta jako 
zmierzająca 
bezpośrednio 
do 
dochodzenia 
roszczenia 
zachowała 
swą 
skuteczność. Przekonuje także wyrażony w literaturze pogląd, że umorzenie 
postępowania z względu na niewykonanie przez powoda wezwania do uzupełnienia 
pozwu wniesionego w elektronicznym postepowaniu upominawczym dokonane po 
przekazaniu 
sprawy 
sądowi 
właściwości 
ogólnej 
nie 
powoduje 
ustania 
materialnoprawnych skutków związanych z jego wniesieniem. 
Z 
tych 
względów 
należało 
przyjąć, 
że 
wytoczenie 
powództwa 
w elektronicznym 
postępowaniu 
upominawczym 
zakończonym 
umorzeniem 
postępowania na podstawie art. 50537 § 1 k.p.c. przerywa bieg terminu 
przedawnienia. 
Sąd Najwyższy podjął uchwałę na podstawie art. 390 § 1 k.p.c.