III CZP 65/04

Sąd Najwyższy2004-12-01
SNinnepostępowanie upadłościoweWysokanajwyższy
upadłośćsyndykwynagrodzenieprawo upadłościoweprzejście przepisówSąd Najwyższyuchwała

Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że w sprawach upadłościowych ogłoszonych przed wejściem w życie nowej ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, do wynagrodzenia syndyka stosuje się przepisy ustawy o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi.

Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy prawnej wynagrodzenia syndyka w postępowaniu upadłościowym, które zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze z 2003 r. Syndyk wnioskował o przyznanie wynagrodzenia, jednak sądy niższych instancji miały wątpliwości co do podstawy prawnej po uchyleniu części przepisów. Sąd Najwyższy uznał, że w takich sprawach stosuje się przepisy dotychczasowe, w tym ustawę o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi.

Przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego było zagadnienie prawne dotyczące podstawy wynagrodzenia syndyka masy upadłości w postępowaniu, które zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze, a nie zostało ukończone do tego dnia. Sąd Rejonowy w Krakowie ogłosił upadłość Przedsiębiorstwa Budowlano-Montażowego Hutnictwa w K. w 1995 r. Syndykowi przyznano wynagrodzenie do końca 2003 r., jednak jego wniosek o podwyższenie wynagrodzenia został oddalony. Sąd Rejonowy uznał, że po wejściu w życie nowej ustawy, brak jest podstawy prawnej dla przyznania syndykowi wynagrodzenia, powołując się na uchylenie art. 2 pkt 6 ustawy z 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi. Sąd Okręgowy przedstawił zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że art. 536 Prawa upadłościowego i naprawczego, który mówi o stosowaniu przepisów dotychczasowych, obejmuje wszystkie przepisy regulujące postępowanie upadłościowe uchylone przez nową ustawę. Kluczową cezurą jest data ogłoszenia upadłości. W sprawach ogłoszonych przed 1 października 2003 r., do zakończenia postępowania stosuje się przepisy obowiązujące dotychczas, w tym ustawę z 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, co zapobiega problemom z podwójnym wynagrodzeniem lub jego brakiem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

W sprawach, w których ogłoszono upadłość przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze, do wynagrodzenia syndyka, w zakresie wskazanym w art. 123 § 51 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe, stosuje się przepisy ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 536 Prawa upadłościowego i naprawczego oznacza stosowanie wszystkich przepisów dotychczasowych, a nie tylko samego Prawa upadłościowego z 1934 r. Cezurą jest data ogłoszenia upadłości. Stosowanie jednolitego prawa do całego wynagrodzenia syndyka zapobiega problemom z podwójnym wynagrodzeniem lub jego brakiem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchwała

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo Budowlano-Montażowe Hutnictwa w K.spółkaupadły
syndyk masy upadłościinnesyndyk
Instytut Prawa Spółek i Inwestycji Zagranicznych, spółka z o.o. w K.spółkasyndyk

Przepisy (5)

Główne

prawo upadłościowe 1934 art. 123 § 51

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe

Określa zakres, w jakim stosuje się przepisy ustawy z 2000 r. do wynagrodzenia syndyka w sprawach wszczętych przed wejściem w życie nowej ustawy.

u.o.w.o.k.p.p.

Ustawa z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi

Stanowi podstawę wynagrodzenia syndyka w sprawach upadłościowych ogłoszonych przed wejściem w życie nowej ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

Pomocnicze

p.u.i.n. art. 536

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze

Reguluje stosowanie przepisów dotychczasowych w sprawach, w których upadłość ogłoszono przed wejściem w życie nowej ustawy.

p.u.i.n. art. 533

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze

Uchylił art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 3 marca 2000 r.

k.p.c. art. 390 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stosowanie przepisów dotychczasowych w sprawach upadłościowych wszczętych przed wejściem w życie nowej ustawy, zgodnie z art. 536 Prawa upadłościowego i naprawczego. Jednolitość prawa regulującego wynagrodzenie syndyka w całym postępowaniu upadłościowym. Zapobieganie problemom z podwójnym wynagrodzeniem lub jego brakiem.

Odrzucone argumenty

Interpretacja art. 536 Prawa upadłościowego i naprawczego ograniczająca stosowanie przepisów dotychczasowych tylko do samego Prawa upadłościowego z 1934 r. Uznanie braku podstawy prawnej dla wynagrodzenia syndyka po uchyleniu art. 2 pkt 6 ustawy z 2000 r.

Godne uwagi sformułowania

Cezurą jest data ogłoszenia upadłości; jeżeli upadłość ogłoszono przed wejściem w życie Prawa upadłościowego i naprawczego, tj. przed dniem 1 października 2003 r., do całego postępowania upadłościowego aż do jego zakończenia stosuje się przepisy obowiązujące dotychczas. Nie ma uzasadnionych podstaw, aby z zasady stosowania dotychczasowego prawa wyłączać reguły wynagradzania syndyka. Stosowanie jednolitego prawa do całości wynagrodzenia syndyka usuwa to niebezpieczeństwo.

Skład orzekający

Stanisław Dąbrowski

przewodniczący-sprawozdawca

Bronisław Czech

członek

Irena Gromska-Szuster

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zasad stosowania przepisów o wynagrodzeniu syndyka w sprawach upadłościowych, w których ogłoszono upadłość przed wejściem w życie nowej ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których upadłość została ogłoszona przed 1 października 2003 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie rozstrzyga istotną kwestię proceduralną dotyczącą stosowania przepisów przejściowych w prawie upadłościowym, co jest ważne dla praktyków tego prawa.

Jakie przepisy regulują wynagrodzenie syndyka w starych sprawach upadłościowych?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Uchwała z dnia 1 grudnia 2004 r., III CZP 65/04 
 
Sędzia SN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
Sędzia SN Bronisław Czech 
Sędzia SN Irena Gromska-Szuster 
 
Sąd Najwyższy w postępowaniu upadłościowym Przedsiębiorstwa Budowlano-
Montażowego Hutnictwa w K. w przedmiocie wniosku syndyka masy upadłości o 
przyznanie wynagrodzenia miesięcznego, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na 
posiedzeniu jawnym w dniu 1 grudnia 2004 r., zagadnienia prawnego 
przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z dnia 5 
sierpnia 2004 r.: 
„Czy w ramach postępowania upadłościowego, wszczętego pod rządami 
Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – 
prawo upadłościowe (jedn. tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.) a nie 
ukończonego do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo 
upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60 poz. 535) podstawą wynagrodzenia 
syndyka pozostają postanowienia zawarte w treści Ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o 
wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. Nr 26 
poz. 306) czy też podstawę tę winny stanowić ogólne zasady wynikające z treści 
Rozporządzenia Prezydenta z 1934 r.?" 
podjął uchwałę: 
 
W sprawie, w której ogłoszono upadłość przed dniem wejścia w życie 
ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 
60, poz. 535 ze zm.), do wynagrodzenia syndyka, w zakresie wskazanym w art. 
123 § 51 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 
1934 r. – Prawo upadłościowe (jedn. tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze 
zm.), stosuje się przepisy ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu 
osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. Nr 26, poz. 306 ze 
zm.). 
 

Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 26 września 1995 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-
Śródmieścia w Krakowie ogłosił upadłość Przedsiębiorstwa Budowlano-
Montażowego Hutnictwa w K. Syndykiem masy upadłości ustanowiony został 
Instytut Prawa Spółek i Inwestycji Zagranicznych, spółka z o.o. w K. 
Syndyk miał przyznane wynagrodzenie do dnia 31 grudnia 2003 r. w wysokości 
1500 zł miesięcznie. W dniu 23 stycznia 2004 r. złożył wniosek o przyznanie 
wynagrodzenia miesięcznego w kwocie 2000 złotych, uzasadniając jego wysokość 
przewidywanym nakładem pracy i zakresem czynności w dalszym etapie 
postępowania, obejmującym sporządzenie częściowego planu podziału masy 
upadłości i koniecznością dalszego prowadzenia wytoczonych już spraw sądowych. 
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2004 r. oddalił wniosek, 
stwierdzając, że wynagrodzenie przyznane syndykowi do dnia 31 grudnia 2003 r. 
miało podstawę w art. 1 pkt 1, art. 2 pkt 6, art. 5 ust. 1 i art. 8 pkt 7 ustawy z dnia 3 
marca 2000 r. o wynagrodzeniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi 
(Dz.U. Nr 26, poz. 306 ze zm.) w związku z art.122 i 123 § 51 rozporządzenia 
Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe 
(jedn. tekst: Dz.U. z 1991 r., Nr 118, poz. 512 ze zm.). Jednakże przepisem art. 533 
ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, 
poz. 535) uchylono art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 3 marca 2000 r., który stanowił, że 
ustawa ma zastosowanie m.in. do syndyków określonych podmiotów. Zgodnie z art. 
536 Prawa upadłościowego i naprawczego, w sprawach, w których ogłoszono 
upadłość przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, 
ale zdaniem Sądu Rejonowego, art. 536 dotyczy tylko stosowania Prawa 
upadłościowego z 1934 r. i aktów prawnych wydanych na jego podstawie. Z tego 
względu Sąd Rejonowy uznał, że po wejściu w życie z dniem 1 października 2003 r. 
nowego Prawa upadłościowego, zachodzi brak podstawy prawnej dla przyznania 
syndykowi wynagrodzenia miesięcznego. 
Przy rozpoznaniu zażalenia syndyka Sądowi Okręgowemu w Krakowie nasunęło 
się zagadnienie prawne, sformułowane w sentencji postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Kluczowe znaczenie dla odpowiedzi, na przedstawione zagadnienie prawne ma 
treść art. 536 Prawa upadłościowego i naprawczego, w którym mówi się ogólnie o 

przepisach dotychczasowych, więc chodzi o stosowanie wszystkich przepisów 
regulujących postępowanie upadłościowe uchylonych przez nową ustawę, a nie 
tylko przepisów Prawa upadłościowego z 1934 r. Cezurą jest data ogłoszenia 
upadłości; jeżeli upadłość ogłoszono przed wejściem w życie Prawa 
upadłościowego i naprawczego, tj. przed dniem 1 października 2003 r., do całego 
postępowania upadłościowego aż do jego zakończenia stosuje się przepisy 
obowiązujące dotychczas. 
Nie ma uzasadnionych podstaw, aby z zasady stosowania dotychczasowego 
prawa wyłączać reguły wynagradzania syndyka. Przemawiają za tym także względy 
celowościowe, gdyż wynagrodzenie syndyka stanowi pewną całość; stosowanie w 
jednym okresie obowiązującego wówczas prawa, a w następnym nowego prawa 
mogłoby prowadzić do przyznania podwójnego wynagrodzenia za pracę syndyka 
albo do częściowego pominięcia tego wynagrodzenia. Stosowanie jednolitego 
prawa do całości wynagrodzenia syndyka usuwa to niebezpieczeństwo. 
W sprawie, w której ogłoszono upadłość przed dniem 1 października 2003 r., do 
wynagrodzenia syndyka, w zakresie wskazanym w art. 123 § 51 Prawa 
upadłościowego 1934 r., nadal zatem stosuje się przepisy ustawy z dnia 3 marca 
2000 r. o wynagrodzeniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. 
Nr 26, poz. 306 ze zm.), mimo uchylenia art. 2 pkt 6 tej ustawy. 
Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. 
rozstrzygnął przedstawione zagadnienie prawne, jak w uchwale.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI