III CZP 63/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 października 2016 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące wniosku dłużników o obniżenie opłaty stosunkowej ustalonej przez komornika. W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy stwierdził, że od wniosku o obniżenie opłat egzekucyjnych, określonych w art. 49 ust. 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, nie pobiera się opłaty. W przypadku nieuzupełnienia braków takiego wniosku w terminie, podlega on odrzuceniu. Po drugie, Sąd Najwyższy orzekł, że artykuł 759 § 2 k.p.c. nie stanowi podstawy do obniżenia przez sąd z urzędu prawidłowo ustalonych opłat egzekucyjnych. Uzasadnienie uchwały podkreśla, że instytucja sądowego miarkowania wysokości opłaty egzekucyjnej ma charakter wyjątkowy i wymaga inicjatywy strony, a nie działania sądu z urzędu. Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo oraz stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że celem tej instytucji jest ograniczenie nadmiernych opłat w określonych sytuacjach, a nie korygowanie prawidłowo ustalonych należności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że od wniosku o obniżenie opłat egzekucyjnych nie pobiera się opłaty oraz że sąd nie może z urzędu obniżyć prawidłowo ustalonych opłat egzekucyjnych.
Dotyczy wyłącznie opłat egzekucyjnych ustalanych przez komornika i wniosków o ich obniżenie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pismo zawierające wniosek o obniżenie wysokości opłat egzekucyjnych podlega opłacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, od wniosku o obniżenie opłat egzekucyjnych nie pobiera się opłaty.
Uzasadnienie
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie przewiduje opłaty od takiego wniosku, a zasada, że pismo podlega opłacie tylko, gdy przepis przewiduje jej pobranie, wyklucza domniemanie obowiązku opłaty.
Czy pismo zawierające wniosek o obniżenie wysokości opłat egzekucyjnych, którego braków nie uzupełniono w terminie lub nie opłacono, podlega zwrotowi przez przewodniczącego, czy odrzuceniu przez sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podlega odrzuceniu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 49 ust. 9 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, do wniosku o obniżenie opłaty stosuje się odpowiednio przepisy k.p.c. dotyczące skargi na czynności komornika, w tym art. 767³ § 1 k.p.c., który stanowi o odrzuceniu skargi w przypadku braków nieuzupełnionych w terminie.
Czy sąd może z urzędu na podstawie art. 759 § 2 k.p.c. obniżyć wysokość opłat egzekucyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może z urzędu obniżyć prawidłowo ustalonych opłat egzekucyjnych.
Uzasadnienie
Instytucja sądowego miarkowania opłaty egzekucyjnej ma charakter wyjątkowy i wymaga wniosku strony. Art. 759 § 2 k.p.c. dotyczy zapewnienia legalizmu działań komornika, a nie korygowania prawidłowo ustalonych opłat na zasadach słuszności, co wymaga aktywności wnioskodawcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (…) Bank S.A. | spółka | wierzyciel |
| T. R. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| H. T. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (18)
Główne
u.k.s.e. art. 49 § ust. 1 i 2
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Określają wysokość opłat egzekucyjnych.
u.k.s.e. art. 49 § ust. 7
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Umożliwia wnioskowanie o obniżenie wysokości opłaty egzekucyjnej.
u.k.s.e. art. 49 § ust. 9
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Reguluje stosowanie przepisów k.p.c. do wniosku o obniżenie opłaty egzekucyjnej.
k.p.c. art. 759 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje nadzór sądu nad czynnościami komornika, ale nie stanowi podstawy do obniżenia z urzędu prawidłowo ustalonych opłat egzekucyjnych.
u.k.s.c. art. 2 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zasada obowiązku ponoszenia kosztów sądowych przez stronę wnoszącą pismo.
u.k.s.c. art. 3 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zasada, że pismo podlega opłacie tylko, gdy przepis przewiduje jej pobranie.
Pomocnicze
u.k.s.e. art. 49 § ust. 10
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Określa kryteria miarkowania opłaty egzekucyjnej (nakład pracy komornika, sytuacja materialna wnioskodawcy).
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada związania sądu granicami żądania.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do postępowań egzekucyjnych.
k.p.c. art. 767
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje skargę na czynności komornika.
k.p.c. art. 767 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wniosku o wszczęcie postępowania w sprawach egzekucyjnych.
k.p.c. art. 767 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wniosku o wszczęcie postępowania w sprawach egzekucyjnych.
k.p.c. art. 767 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wniosku o wszczęcie postępowania w sprawach egzekucyjnych.
u.k.s.c. art. 3 § ust. 2 pkt 8 lit. d
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa opłatę od skargi na czynności komornika.
u.k.s.c. art. 25 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa opłatę od skargi na czynności komornika.
u.k.s.c. art. 14 § ust. 1 i 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Opłata podstawowa.
u.k.s.c. art. 95 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Wymienia pisma sądowe niepodlegające opłacie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o obniżenie opłat egzekucyjnych nie podlega opłacie. • Wniosek o obniżenie opłat egzekucyjnych, którego braków nie uzupełniono, podlega odrzuceniu. • Sąd nie może z urzędu obniżyć prawidłowo ustalonych opłat egzekucyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja ta służy ograniczeniu nadmiernej wysokości opłat stosunkowych pobieranych w niektórych wypadkach egzekucji świadczeń pieniężnych oraz nadużywaniu prawa przy czynnościach mało pracochłonnych lub podejmowanych wobec niektórych podmiotów. • Przepis ten z założenia ma, zatem charakter wyjątkowy i powinien być wykładany ścieśniająco. • Miarkowanie sędziowskie odnosi się do prawidłowo ustalonej przez komornika opłaty egzekucyjnej i wymaga weryfikacji prawidłowo dokonanej czynności, na podstawie ocennych przesłanek i argumentacji przytoczonej przez wnioskodawcę. • Zasada słuszności będąca podstawą instytucji miarkowania opłaty egzekucyjnej nie może decydować o traktowaniu prawidłowo ustalonej opłaty egzekucyjnej, jako wadliwej i nie zapewniającej należytego wykonania egzekucji. • Obowiązek ten nie ma jednak charakteru bezwzględnego, ustawodawca kierując się różnymi motywami, udziela podmiotowych lub przedmiotowych zwolnień od kosztów i w różny sposób konstruuje ustawowe modele pobierania opłat. • Jeżeli zatem w ustawach brak regulacji dotyczącej obowiązku uiszczenia opłaty od pisma, należy przyjąć, iż jest ono wyłączone od zasady odpłatności pisma wnoszonego do sądu wynikającej z art. 2 ust. 2 u.k.s.c.
Skład orzekający
Anna Owczarek
przewodniczący
Jan Górowski
członek
Monika Koba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że od wniosku o obniżenie opłat egzekucyjnych nie pobiera się opłaty oraz że sąd nie może z urzędu obniżyć prawidłowo ustalonych opłat egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie opłat egzekucyjnych ustalanych przez komornika i wniosków o ich obniżenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z kosztami egzekucji, które ma bezpośrednie przełożenie na sytuację finansową dłużników i wierzycieli. Rozstrzygnięcie SN jest istotne dla praktyki komorniczej i sądowej.
“Czy za wniosek o obniżenie opłaty egzekucyjnej trzeba płacić? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.