III CZP 63/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozstrzygnął zagadnienie prawne przedstawione przez Rzecznika Ubezpieczonych dotyczące zastosowania art. 433 Kodeksu cywilnego do szkód powstałych w wyniku zalania lokalu położonego niżej z lokalu znajdującego się na wyższej kondygnacji. Rzecznik Ubezpieczonych kwestionował dotychczasową linię orzeczniczą Sądu Najwyższego, która wyłączała stosowanie art. 433 k.c. w takich przypadkach, argumentując, że pojęcie „wylania” powinno obejmować również zalanie innego pomieszczenia. Sąd Najwyższy, po analizie argumentów prawnych, historycznych i celowościowych, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Stwierdzono, że art. 433 k.c. ma zastosowanie do szkód wyrządzonych na zewnątrz budynku (np. przez wyrzucenie przedmiotu, wylanie cieczy na ulicę), a nie do zalania wewnątrz budynku, gdzie odpowiedzialność powinna być oparta na zasadzie winy (art. 415 k.c.). Podkreślono, że historyczna funkcja przepisu oraz jego umiejscowienie w systemie prawa deliktowego wskazują na potrzebę ścisłej interpretacji, a rozszerzanie jego zakresu na szkody wewnątrz budynku nie jest uzasadnione, zwłaszcza że istnieją inne przepisy regulujące takie sytuacje. Sąd Najwyższy uznał, że dotychczasowe orzecznictwo w tej kwestii jest konsekwentne i ugruntowane.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowana wykładnia art. 433 k.c. w kontekście szkód powstałych w wyniku zalania wewnątrz budynków, wskazująca na konieczność stosowania zasady winy (art. 415 k.c.) zamiast zasady ryzyka.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zalania lokalu niżej położonego z lokalu na wyższej kondygnacji i nie wyłącza stosowania art. 433 k.c. do innych sytuacji objętych jego hipotezą (np. wyrzucenie przedmiotu z okna).
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepis art. 433 k.c. ma zastosowanie do odpowiedzialności za szkodę polegającą na zalaniu lokalu położonego niżej z lokalu znajdującego się na wyższej kondygnacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 433 k.c. nie ma zastosowania do odpowiedzialności za szkodę polegającą na zalaniu lokalu położonego niżej z lokalu znajdującego się na wyższej kondygnacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na historycznej i językowej wykładni art. 433 k.c., wskazując, że przepis ten dotyczy szkód wyrządzonych na zewnątrz budynku. Podkreślono, że odpowiedzialność za zalanie wewnątrz budynku powinna być oparta na zasadzie winy (art. 415 k.c.), a rozszerzająca interpretacja art. 433 k.c. nie jest uzasadniona.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rzecznik Ubezpieczonych | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Prokurator Prokuratury Generalnej | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 433
Kodeks cywilny
Przepis nie ma zastosowania do odpowiedzialności za szkodę polegającą na zalaniu lokalu położonego niżej z lokalu znajdującego się na wyższej kondygnacji.
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności za szkodę powstałą w wyniku zalania lokalu położonego niżej z lokalu na wyższej kondygnacji.
u.SN art. 60 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
k.z. art. 150
Kodeks zobowiązań
Argumenty
Skuteczne argumenty
Historyczna i językowa wykładnia art. 433 k.c. wskazuje na jego zastosowanie do szkód wyrządzonych na zewnątrz budynku. • Odpowiedzialność za zalanie wewnątrz budynku powinna być oparta na zasadzie winy (art. 415 k.c.), a nie na zasadzie ryzyka. • Rozszerzająca wykładnia art. 433 k.c. nie jest uzasadniona ze względu na jego szczegółowy charakter i pozycję w systemie prawa deliktowego. • Konsekwentna linia orzecznicza Sądu Najwyższego wyklucza stosowanie art. 433 k.c. do szkód powstałych w wyniku zalania wewnątrz budynku.
Odrzucone argumenty
Interpretacja językowa art. 433 k.c. powinna być rozszerzona, aby objąć również zalanie lokalu położonego niżej z lokalu na wyższej kondygnacji. • Zmiany społeczne i technologiczne uzasadniają dostosowanie interpretacji art. 433 k.c. do współczesnych realiów, w tym szkód powstałych w wyniku awarii instalacji wodnych. • Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka ułatwia poszkodowanemu dochodzenie roszczeń w porównaniu z zasadą winy.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 433 k.c. nie ma zastosowania do odpowiedzialności za szkodę polegającą na zalaniu lokalu położonego niżej z lokalu znajdującego się na wyższej kondygnacji. • Tradycyjne rozumienie pojęcia „wylanie” jako przelanie się wody lub innej cieczy na zewnątrz, poza obręb budynku, lepiej oddaje jego sens. • Wolą ustawodawcy, który pozostawił w kodeksie cywilnym art. 433 w niemal niezmienionym brzmieniu, pomimo realiów społecznych odmiennych od tych, jakie istniały w czasach rzymskich, było zachowanie tradycyjnego pojmowania tej instytucji.
Skład orzekający
Tadeusz Ereciński
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
sprawozdawca
Irena Gromska-Szuster
członek
Jacek Gudowski
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Henryk Pietrzkowski
członek
Mirosława Wysocka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana wykładnia art. 433 k.c. w kontekście szkód powstałych w wyniku zalania wewnątrz budynków, wskazująca na konieczność stosowania zasady winy (art. 415 k.c.) zamiast zasady ryzyka."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zalania lokalu niżej położonego z lokalu na wyższej kondygnacji i nie wyłącza stosowania art. 433 k.c. do innych sytuacji objętych jego hipotezą (np. wyrzucenie przedmiotu z okna).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zalania i odpowiedzialności za szkody, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców, w tym właścicieli nieruchomości i najemców.
“Kto odpowiada za zalanie mieszkania? Sąd Najwyższy wyjaśnia wątpliwości dotyczące art. 433 k.c.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.