III CZP 62/12

Sąd Najwyższy2012-11-16
SNnieruchomościużytkowanie wieczysteWysokanajwyższy
użytkowanie wieczystenieruchomościlokal użytkowygarażbudownictwo mieszkanioweopłata rocznaustawa o gospodarce nieruchomościamiSąd Najwyższyuchwała

Ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego (garażowego) na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe stanowi wystarczającą przesłankę do zmiany stawki opłaty rocznej z 1% na 3%, nawet jeśli nie nastąpiła faktyczna zmiana sposobu korzystania z gruntu.

Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące zmiany stawki opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której na nieruchomości przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe wyodrębniono lokal użytkowy (garaż). Sąd uznał, że samo ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego, którego przeznaczenie jest inne niż cel pierwotny nieruchomości (mieszkaniowy), jest wystarczającą przesłanką do zmiany stawki opłaty rocznej z 1% na 3%, zgodnie z art. 73 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie jest wymagana dodatkowa trwała zmiana sposobu korzystania z gruntu.

Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 62/12 rozstrzygnął wątpliwość prawną dotyczącą możliwości zmiany stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu. Zagadnienie powstało w związku z ustanowieniem odrębnej własności lokalu użytkowego (garażowego) na nieruchomości oddanej pierwotnie w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe. Sąd Okręgowy w P. przedstawił pytanie, czy w takiej sytuacji zachodzi podstawa do zmiany stawki z 1% na 3% na podstawie art. 73 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, nawet jeśli ustanowienie lokalu użytkowego nie spowodowało faktycznej zmiany przeznaczenia gruntu. Sąd Najwyższy, odwołując się do nowelizacji z 2007 roku, która wprowadziła art. 73 ust. 2a, stwierdził, że przepis ten stanowi samodzielną podstawę do zmiany stawki. Ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego, którego przeznaczenie jest inne niż cel pierwotny nieruchomości (np. garaż na gruncie mieszkaniowym), jest wystarczającą przesłanką do zmiany stawki opłaty rocznej. Sąd podkreślił, że lokal użytkowy (garaż) stanowi odrębną nieruchomość i nie dzieli losu budynku mieszkalnego, a jego przeznaczenie jest inne niż mieszkaniowe. W związku z tym, zmiana stawki opłaty rocznej jest uzasadniona, niezależnie od tego, czy nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania z gruntu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego na cele parkingowe w budynku wzniesionym na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe stanowi wystarczającą przesłankę umożliwiającą zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 73 ust. 2a w zw. z art. 73 ust. 2 i art. 72 ust. 3 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 73 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi samodzielną podstawę do zmiany stawki opłaty rocznej. Ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego (garażowego) na nieruchomości oddanej pod budownictwo mieszkaniowe, którego przeznaczenie jest inne niż cel pierwotny, jest wystarczające do zmiany stawki, nawet jeśli nie nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania z gruntu. Lokal użytkowy jest odrębną nieruchomością i nie dzieli losu budynku mieszkalnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchwała

Strony

NazwaTypRola
E. M.osoba_fizycznapowódka
Skarb Państwa - Prezydent Miasta P.organ_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

u.g.n. art. 72 § ust. 3 pkt 4 i 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Określa stawki procentowe opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste.

u.g.n. art. 73 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przewiduje zmianę stawki opłaty rocznej w przypadku trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości powodującej zmianę celu, na który została ona oddana.

u.g.n. art. 73 § ust. 2a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Stosuje odpowiednio przepisy ust. 1 i 2 do udziału w prawie użytkowania wieczystego w przypadku ustanowienia odrębnej własności lokalu o innym przeznaczeniu niż cel pierwotny nieruchomości lub zmiany sposobu korzystania z lokalu.

Pomocnicze

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21

Podstawa oznaczania nieruchomości i wymiaru opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 2 § ust. 1 pkt 4

Dotyczy ewidencji budynków.

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych art. 5 § ust. 1 pkt 2 lit. e

Dotyczy opodatkowania lokali użytkowych.

u.w.l. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Definicja lokalu mieszkalnego i pomieszczenia przynależnego.

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego (garażowego) na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe stanowi wystarczającą przesłankę do zmiany stawki opłaty rocznej. Lokal użytkowy (garaż) jest odrębną nieruchomością i jego przeznaczenie jest inne niż cel pierwotny nieruchomości (mieszkaniowy). Przepis art. 73 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami jest przepisem szczególnym, który przewiduje własne przesłanki zmiany stawki opłaty rocznej, niezależne od przesłanek z art. 73 ust. 2.

Odrzucone argumenty

Ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego nie jest wystarczającą podstawą do zmiany stawki opłaty rocznej, jeśli nie spowodowało faktycznej trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości powodującej zmianę celu. Lokal garażowy, nawet wyodrębniony jako lokal użytkowy, pełni funkcje pomocnicze dla lokali mieszkalnych i realizuje szeroko rozumiane cele mieszkaniowe. Do sytuacji z art. 73 ust. 2a należy stosować wprost i w całości wymagania z art. 73 ust. 2, co oznacza konieczność trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego na cele parkingowe w budynku wzniesionym na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe stanowi wystarczającą przesłankę umożliwiającą zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. Garaż stanowiący odrębną nieruchomość lokalową nie dzieli losu budynku, w którym został wyodrębniony. Przepis art. 73 ust. 2a jest przepisem szczególnym, stanowiącym wyjątek od regulacji zawartej w art. 73 ust. 2 i przewiduje odrębne, własne przesłanki uzasadniające zmianę stawki opłaty rocznej.

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący

Anna Owczarek

członek

Irena Gromska-Szuster

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zmiana stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu w przypadku wyodrębnienia lokalu użytkowego (np. garażowego) na nieruchomości przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia odrębnej własności lokalu użytkowego na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za użytkowanie wieczyste i interpretacji przepisów dotyczących zmiany stawek, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i zarządców.

Czy wyodrębniony garaż podnosi opłatę za wieczyste użytkowanie gruntu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

0

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZP 62/12 
 
 
 
UCHWAŁA 
Dnia 16 listopada 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) 
SSN Anna Owczarek 
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) 
 
Protokolant Katarzyna Bartczak 
 
w sprawie z powództwa E. M. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta P. 
o ustalenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, 
po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym 
w dniu 16 listopada 2012 r., 
zagadnienia prawnego przedstawionego  
przez Sąd Okręgowy w P. 
postanowieniem z dnia 11 maja 2012 r.,  
 
 
"Czy w przypadku ustanowienia odrębnej własności lokalu 
użytkowego na cele parkingowe na nieruchomości oddanej wcześniej 
w użytkowanie wieczyste w celu mieszkaniowym zachodzi podstawa 
do zmiany stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie 
wieczyste gruntu przewidzianej art. 72 ust. 3 punkt 4 i 5 ustawy 
z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami 
(tekst  jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 102 poz. 651) z 1% na 3% w trybie 
art. 73 ust. 2 w zw. z art. 73 ust. 2a punkt 1 tej ustawy, jeżeli 
ustanowienie odrębnej własności tego lokalu nie spowodowało 
faktycznej zmiany przeznaczenia pomieszczenia stanowiącego ten 
lokal?" 
 
 

 
2 
podjął uchwałę: 
 
Ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego 
na cele parkingowe w budynku wzniesionym na nieruchomości 
oddanej 
w 
użytkowanie 
wieczyste 
pod 
budownictwo 
mieszkaniowe stanowi wystarczającą przesłankę umożliwiającą 
zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania 
wieczystego gruntu na podstawie art. 73 ust. 2a w zw. z art. 73 
ust. 2 i art. 72 ust. 3 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. 
o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. 
Nr  102, poz. 651 ze zm.). 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
3 
Uzasadnienie 
 
    
Przedstawione przez Sąd Okręgowy zagadnienie prawne powstało przy 
rozpoznawaniu apelacji strony pozwanej - Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta P. 
od wyroku Sądu pierwszej instancji uwzględniającego powództwo E. M. o ustalenie, 
że stawka procentowa z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa 
położonego w P. przy ul. S., oznaczonego jako działki 3/17 i 3/26, dla których 
prowadzona jest księga wieczysta KW /…/, przysługującego powódce w udziale 
wynoszącym 13991/1 670 126 części, wynosi od dnia 1 stycznia 2009 r. 1%, a nie 
3%, jak proponowała strona pozwana. 
  
W sprawie ustalone zostało, że na powyższej  nieruchomości posadowiony 
jest budynek mieszkalny z wyodrębnionymi lokalami mieszalnymi, z których jeden 
stanowi własność powódki. Na najniższej kondygnacji budynku znajduje się hala 
garażowa z miejscami parkingowymi służącymi do użytku mieszkańców budynku. 
Hala ta stanowi odrębną nieruchomość lokalową, dla której prowadzona jest księga 
wieczysta KW /…/.  Powódka jest współwłaścicielką lokalu niemieszkalnego - hali 
garażowej - i współużytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej, na której 
posadowiony jest budynek mieszkalny. Przeznaczenie obydwu działek zapisane w 
dziale I-O ksiąg wieczystych jest określone jako tereny mieszkaniowe. 
Nieruchomość oddana została w użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe. 
Stawka opłaty rocznej za prawo użytkowania wieczystego gruntu wynosiła do 
końca 2008 r. 1%. 
   
W dniu 28 listopada 2008 r. stawka ta została wypowiedziana przez organ 
działający w imieniu właściciela, który zaproponował powódce od dnia 1 stycznia 
2009 r. opłatę roczną według stawki 3%, od czego powódka wniosła odwołanie do 
Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które orzeczeniem z dnia 25 
listopada 2010r. uwzględniło odwołanie ustalając, że obowiązującą stawką 
procentową opłaty rocznej jest stawka 1%. 
  
 Od orzeczenia tego wniósł sprzeciw Skarb Państwa - Prezydent Miasta P., 
jednakże Sąd Rejonowy P. podzielił w tym przedmiocie stanowisko powódki i 
Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzając, że w świetle art. 73 ust. 1, 

 
4 
2 i 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. 
tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. - dalej: „u.g.n.”) nie ma podstaw do 
podwyższenia stawki procentowej opłaty rocznej gdyż cel, na który oddano 
nieruchomość w użytkowanie wieczyste, nie uległ zmianie. Mimo wyodrębnienia 
lokalu niemieszkalnego, nieruchomość nadal jest użytkowana na szeroko 
rozumiane cele mieszkaniowe, gdyż lokal ten służy mieszkańcom budynku, 
posiadającym w nim odrębne nieruchomości mieszkaniowe, do przechowywania 
samochodów, pełni więc funkcje pomocnicze dla lokali mieszkalnych, realizując tym 
samym jedną z szeroko rozumianych funkcji mieszkaniowych. 
    
Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację strony pozwanej, powziął poważną 
wątpliwość prawną przedstawioną w skierowanym do Sądu Najwyższego pytaniu 
wskazując, że po nowelizacji przepisu art. 73 u.g.n. przez dodanie ustępu 2a, 
co nastąpiło z dniem 22 października 2007 r. na podstawie ustawy z dnia 
24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz 
o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 1218 – dalej: „ustawa 
nowelizacyjna z dnia 24 sierpnia 2007 r.”), wykładnia tego przepisu budzi poważne 
wątpliwości i wywołuje rozbieżności w orzecznictwie Sądu Okręgowego w P. 
    
Wskazał, że w orzecznictwie tego Sądu prezentowane jest zarówno 
stanowisko, iż przepis art. 73 ust. 2a zawiera samoistne, szczególne podstawy 
zmiany wysokości stawki procentowej opłaty rocznej i nie wymaga do zmiany 
stawki spełnienia także przesłanek wskazanych w art. 73 ust. 2, a więc trwałej 
zmiany sposobu korzystania z nieruchomości powodującej zmianę celu, na który 
została ona oddana w użytkowanie wieczyste, jak i stanowisko, że do sytuacji 
określonych w art. 73 ust. 2a należy stosować wprost i w całości uregulowanie 
przewidziane w art. 73 ust. 2, a zatem samo ustanowienie odrębnej własności 
lokalu, którego przeznaczenie jest inne niż cel, na który nieruchomość została 
oddana w użytkowanie wieczyste, nie jest wystarczającą podstawą zmiany stawki 
opłaty rocznej, konieczna jest także trwała zmiana sposobu korzystania 
z nieruchomości powodująca zmianę celu, na który została ona oddana 
w użytkowanie wieczyste a taką zmianą nie jest wyodrębnienie lokalu garażowego 
z nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe, bowiem 
lokal taki realizuje pośrednio szeroko rozumiane cele mieszkaniowe. Jeżeli zatem 

 
5 
współwłaściciele korzystają z nieruchomości niezmiennie w taki sam sposób od 
początku, to jest mieszkają w swoich lokalach mieszkalnych i przechowują swoje 
samochody w hali garażowej, to sama zmiana statusu prawnego tej hali, 
stanowiącej początkowo część wspólną nieruchomości a obecnie odrębną 
nieruchomość 
współwłaścicieli, 
nie 
stanowi podstawy 
do 
zmiany 
stawki 
procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu. 
    
W ocenie Sądu Okręgowego przedstawiającego zagadnienie prawne, 
do sytuacji określonej w art. 73 ust. 2a należy stosować wprost i w całości 
wymagania przewidziane w art. 73 ust. 2, jednak nie jest przekonująca, jego 
zdaniem, rozszerzająca wykładnia pojęcia „cele mieszkaniowe”, obejmująca też 
nieruchomość, na której powstał lokal użytkowy - garaż, nie będący niewątpliwie  
lokalem przeznaczonym na cele mieszkaniowe. Sąd Okręgowy stwierdził, 
że zmiana art. 73 przez dodanie ust. 2a zmierzała do tego, aby w przypadku 
ustanowienia odrębnej własności lokalu możliwa była zmiana stawki procentowej 
opłaty rocznej, jeżeli zmieni się sposób korzystania z gruntu powodujący zmianę 
celu, na który oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste, co miało 
uwzględniać postulat sprawiedliwości. Jednak z tego punktu widzenia mogą 
występować różne sytuacje i nie budziłaby wątpliwości możliwość zmiany stawki 
opłaty rocznej, gdyby na terenie oddanym w użytkowanie wieczyste na cele 
mieszkaniowe istniała hala garażowa zaspokajająca potrzeby mieszkańców 
sąsiedniej nieruchomości lub gdyby powstała odrębna naziemna hala garażowa, 
wyodrębniona jako lokal użytkowy. Z tego względu brak jest podstaw, zdaniem 
Sądu Okręgowego, do różnicowania sytuacji użytkownika wieczystego tylko 
z tego  powodu, że lokal użytkowy znajduje się pod budynkiem mieszkalnym a nie 
w jego sąsiedztwie ani z tego powodu że korzystają z niego tylko mieszkańcy 
budynku a nie osoby mieszkające gdzie indziej, przy istnieniu potencjalnej 
możliwości korzystania z hali przez każdego, kto nabędzie udział w użytkowaniu 
wieczystym nieruchomości lub któremu współwłaściciel udostępni miejsce 
parkingowe np. do celów komercyjnych.   
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
6 
    
Przepis art. 73 ust. 2 u.g.n. stanowi, że jeżeli po oddaniu nieruchomości 
gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania 
z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana, 
stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do tego celu stosując tryb 
określony w art. 78-81. Natomiast zgodnie z art. 73 ust. 2a, przepisy art. 73 ust. 2 
(i ust. 1) stosuje odpowiednio do udziału w prawie użytkowania wieczystego 
nieruchomości gruntowej w przypadku: 1) ustanowienia odrębnej własności lokalu, 
którego przeznaczenie jest inne niż cel, na który nieruchomość została oddana 
w użytkowanie wieczyste lub 2) zmiany sposobu korzystania z lokalu. 
    
Przepis art. 73 ust. 2a dodany został do art. 73 na podstawie wskazanej 
przez Sąd Okręgowy ustawy nowelizacyjnej z dnia 24 sierpnia 2007 r. a zmiana ta 
podyktowana była stanowiskiem zajętym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 
11 lutego 2004 r. III CZP 103/03 (OSNC 2005, nr 5, poz. 76), zgodnie z którym, 
w obowiązującym dotychczas stanie prawnym ustanowienie odrębnej własności 
lokalu 
użytkowego 
w 
budynku 
wzniesionym 
na 
nieruchomości 
oddanej 
w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe nie uzasadnia zmiany 
stawki opłaty rocznej. 
W uchwale tej Sąd Najwyższy podkreślił, że przedmiotem oddania 
w użytkowanie wieczyste jest nieruchomość gruntowa, którą stanowi grunt wraz 
z częściami składowymi z wyłączeniem budynków i lokali stanowiących odrębny 
przedmiot własności. Tak określona nieruchomość gruntowa stanowi też przedmiot 
opłaty 
rocznej, 
a 
współużytkowanie 
wieczyste 
powstałe 
w 
następstwie 
wyodrębnienia lokali ma nadal za przedmiot nieruchomość a nie wyodrębnione 
lokale. Zgodnie z art. 73 ust. 2 u.g.n., zmiana stawki opłaty rocznej następuje 
w razie trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości, powodującej zmianę 
celu, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Przesłanki 
te odnoszą się do nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste, 
a nie do powstałych na niej odrębnych lokali, które nie są przedmiotem użytkowania 
wieczystego lecz współwłasności, nie dotyczy ich więc zmiana stawki opłaty rocznej 
za grunt. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy stwierdził, że nigdy samo wyodrębnienie 
lokalu (czy to mieszkalnego czy użytkowego) nie prowadzi do trwałej zmiany 
sposobu korzystania z gruntu ani nie powoduje zmiany celu, na jaki nieruchomość 

 
7 
została oddana w użytkowanie wieczyste, a zatem art. 73 ust. 2 w ogóle nie może 
mieć zastosowania do sytuacji wyodrębnienia własności lokalu. Sąd Najwyższy 
stwierdził też, że w u.g.n. nie ma przepisów stanowiących odpowiednik art. 12 ust. 
2 i 3 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (jedn. tekst: 
Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm. - dalej: „u.w.l.”), które umożliwiałyby zmianę 
stawki procentowej opłaty rocznej lub zróżnicowanie jej wysokości w stosunku do 
udziału we współużytkowaniu wieczystym w razie ustanowienia odrębnej własności 
lokalu bądź zmiany sposobu korzystania z niego, co może prowadzić do sytuacji 
niesprawiedliwych i z tego względu celowa jest odpowiednia interwencja 
ustawodawcy. 
Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizacyjnej z dnia 
24 sierpnia 2007 r. (druk sejmowy nr 1468 kadencja z dnia 21 lutego 2007 r. str. 16) 
wprowadzenie ust. 2a do art. 73 u.g.n. miało umożliwić zmianę procentowej stawki 
opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w odniesieniu do nieruchomości 
oddanych na różne cele w razie ustanowienia odrębnej własności lokalu, którego 
przeznaczenie jest inne niż cel, na który nieruchomość została oddana 
w użytkowanie wieczyste albo w przypadku zmiany sposobu korzystania z tego 
lokalu, co miało zapobiec powstawaniu sytuacji niesprawiedliwych, o których 
wspomniał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały. Nie ulega zatem wątpliwości, 
że przepis art. 73 ust. 2a pkt 1 u.g.n. dotyczy między innymi wprost sytuacji 
opisanej w zagadnieniu prawnym będącym przedmiotem rozpoznania, a więc 
sytuacji, gdy na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste na cele 
mieszkaniowe wzniesiono budynek, w którym wyodrębniono lokale mieszkalne oraz 
lokal użytkowy stanowiący garaż. 
W 
pierwszej 
kolejności 
wymaga 
rozważenia 
czy 
przeznaczenie 
ustanowionego jako odrębny, lokalu garażowego jest inne niż cel mieszkaniowy, 
na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Stwierdzenie, 
jak przyjął Sąd pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie, że lokal ten w istocie 
realizuje szeroko rozumiane cele mieszkaniowe, prowadziłoby do wniosku, 
że przeznaczenie wyodrębnionego lokalu garażowego jest takie samo jak cel, 
na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, a więc nie 

 
8 
zachodzą przesłanki z art. 73 ust. 2a u.g.n. do zmiany stawki procentowej opłaty 
rocznej. 
     
Stanowiska tego jednak nie można podzielić.        
   
W świetle art. 2 ust. 1 u.w.l. garaż może stanowić pomieszczenie 
przynależne 
do 
lokalu 
mieszkalnego 
albo 
odrębną 
własność 
lokalową. 
W pierwszym 
wypadku 
dzieli on 
los lokalu mieszkalnego, 
którego 
jest 
przynależnością ze wszystkimi tego konsekwencjami zarówno w zakresie obrotu 
jak i w zakresie wysokości stawek świadczeń i opłat publicznych, jeżeli zależą 
one od charakteru lokalu. Natomiast w sytuacji, gdy garaż został wyodrębniony jako 
lokal użytkowy i stanowi odrębną nieruchomość, nie dzieli losu lokalu mieszkalnego 
ani losu budynku, w którym został wyodrębniony. Jak stwierdził Naczelny Sąd 
Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 lutego 2012 r. 
II FPS 4/11 (ONSAiWSA z 2012 r., nr 3 poz. 36), garaż stanowiący przedmiot 
odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega 
opodatkowaniu od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 
1 pkt 2 lit. e ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych 
(jedn. tekst: Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.), a więc według stawki 
podatku od nieruchomości właściwej dla lokali użytkowych. Garaż jest bowiem 
pomieszczeniem przystosowanym do przechowywania samochodów i nie spełnia 
funkcji mieszkalnych. Nie może być uznany za lokal mieszkalny w rozumieniu art. 2 
ust. 1 u.w.l., gdyż nie jest przeznaczony na pobyt stały ludzi i nie służy 
zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych.  
    
Z uwagi na to, że garaż stanowiący odrębną nieruchomość lokalową nie 
dzieli losu budynku, w którym został wyodrębniony, bez znaczenia dla określenia 
jego charakteru jest określenie charakteru tego budynku. Nawet, jeżeli zgodnie 
z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. 
tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), stanowiącym podstawę między 
innymi oznaczenia nieruchomości i wymiaru opłaty rocznej za użytkowanie 
wieczyste oraz § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego 
i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków 
(Dz. U. Nr 38, poz. 454) budynek, w którym wyodrębniono lokal garażowy jest 

 
9 
budynkiem mieszkalnym, to nie daje to podstaw  do uznania, że odrębny lokal 
garażowy usytuowany w tym budynku ma również taki charakter. Także wówczas, 
gdy odrębny lokal garażowy spełnia funkcje pomocnicze dla odrębnych lokali 
mieszkalnych 
usytuowanych 
w 
tym 
samym 
budynku, 
gdyż 
służy 
do 
przechowywania samochodów właścicieli tych lokali, to niewątpliwie nie spełnia on 
funkcji ani celu  mieszkaniowego w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów. 
Jest  odrębnym lokalem spełniającym funkcje użytkowe - przechowywania 
samochodów, a fakt, że jest usytuowany w budynku, w którym wyodrębniono też 
lokale mieszkalne i służy do przechowywania samochodów ich właścicieli, 
będących też współwłaścicielami lokalu garażowego, jest bez znaczenia, gdyż 
sytuacja ta  w każdej chwili może ulec zmianie w razie zbycia przez te osoby 
udziału we współwłasności lokalu garażowego na rzecz osób trzecich, nie 
będących właścicielami odrębnych lokali mieszkalnych w tym budynku.   
    
Z tych względów nie można uznać, że odrębny lokal garażowy spełnia 
funkcję pomocniczą dla lokali mieszkalnych położonych w tym samym budynku 
i realizuje szeroko rozumiane cele mieszkaniowe. Jest to odrębny lokal użytkowy, 
którego przeznaczenie jest niewątpliwie inne, niż cel mieszkaniowy, na jaki oddana 
została w użytkowanie wieczyste nieruchomość gruntowa, na której lokal jest 
usytuowany w budynku mieszalnym, odpowiada więc przesłankom przewidzianym 
w art. 73 ust. 2a pkt 1, uzasadniającym zmianę stawki procentowej opłaty rocznej 
za użytkowanie wieczyste.  
    
W dalszej kolejności rozważenia więc wymaga, co oznacza użyty 
w omawianym przepisie zwrot o „odpowiednim stosowaniu” do sytuacji w nim 
przewidzianych przepisów art. 73 ust. 1 i 2 u.g.n. W szczególności, czy chodzi, jak 
sugeruje Sąd Okręgowy, o stosowanie przepisów tych w całości, czy tylko 
w zakresie zasad i trybu zmiany stawki. W pierwszym wypadku  zmiana stawki 
procentowej opłaty rocznej w sytuacji opisanej w art. 73 ust. 2a dopuszczalna 
byłaby w razie łącznego spełnienia zarówno przesłanek opisanych w tym przepisie 
jak i przesłanki zawartej w art. 73 ust. 2 w postaci trwałej zmiany sposobu 
korzystania z nieruchomości powodującej zmianę celu, na który nieruchomość 
została oddana w użytkowanie wieczyste. Prowadziłoby to do stwierdzenia, 
że zmiana stawki procentowej opłaty rocznej w stosunku do udziału w prawie 

 
10
użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może nastąpić wtedy, gdy 
ustanowienie odrębnej własności lokalu o przeznaczeniu innym niż cel, na który 
nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste lub  zmiana sposobu 
korzystania z lokalu –  spowodowały także trwałą zmianę sposobu korzystania 
z nieruchomości, powodującą zmianę celu, na który nieruchomość została oddana.   
    
Wykładnia taka nie jest jednak uprawniona z przyczyn wskazanych przez 
Sąd Najwyższy w powołanej już uchwale z dnia 11 lutego 2004 r. III CZP 103/03.  
Przewidziane w art. 73 ust. 2 u.g.n przesłanki zmiany stawki opłaty rocznej 
w postaci trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości powodującej zmianę 
celu, na jaki nieruchomość została oddana, odnoszą się bowiem tylko do 
nieruchomości gruntowej, a nie do powstałych na niej odrębnych lokali i nigdy 
wyodrębnienie lokalu (mieszkalnego ani użytkowego) nie może prowadzić do 
zmiany sposobu korzystania z gruntu ani nie powoduje zmiany celu, na jaki 
nieruchomość została oddana. Przepis art. 73 ust. 2 u.g.n. nie może więc mieć 
zastosowania do sytuacji wyodrębnienia własności lokali. 
    
Należy zatem podzielić jednolicie wyrażany w literaturze pogląd, że przepis 
art. 73 ust. 2a jest przepisem szczególnym, stanowiącym wyjątek od regulacji 
zawartej w art. 73 ust. 2 i przewiduje odrębne, własne przesłanki uzasadniające 
zmianę stawki opłaty rocznej w razie wyodrębnienia lokalu lub zmiany sposobu 
korzystania z niego. W przepisie art. 73 ust. 2a ustawodawca uznał 
za wystarczające do zmiany stawki opłaty rocznej z tytułu udziału w użytkowaniu 
wieczystym nieruchomości gruntowej samo tylko ustanowienie odrębnej własności 
lokalu, którego przeznaczenie jest inne niż cel, na jaki nieruchomość została 
oddana w użytkowanie wieczyste lub samą tylko zmianę sposobu korzystania 
z lokalu - bez względu na to, czy spowodowało to trwałą zmianę sposobu 
korzystania z nieruchomości, powodującą zmianę celu, na który nieruchomość 
została oddana. Pozwala to na zmianę stawki procentowej opłaty rocznej w sytuacji 
ustanowienia odrębnej własności lokalu użytkowego w budynku wzniesionym na 
nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe, 
niezależnie od tego, czy nastąpiła faktyczna zmiana sposobu korzystania lub 
przeznaczenia tego lokalu ani czy spowodowało to trwałą zmianę sposobu 
korzystania z nieruchomości powodującą zmianę celu, na który została oddana 

 
11
w użytkowanie wieczyste. Skoro bowiem lokal stanowiący odrębną własność jest 
odrębną nieruchomością i może stanowić przedmiot odrębnego obrotu, podobnie 
jak udział w nim, nie ma przeszkód aby od udziału w użytkowaniu wieczystym 
nieruchomości gruntowej, związanego z udziałem we współwłasności lokalu 
użytkowego określać inną stawkę procentową opłaty rocznej niż od udziału 
w użytkowaniu wieczystym nieruchomości gruntowej związanego z udziałem 
we współwłasności 
lokalu 
mieszkalnego. 
Dopuszczalność 
zbycia 
udziału 
we współwłasności lokalu użytkowego wraz z udziałem we współużytkowaniu 
wieczystym 
gruntu 
osobom 
trzecim, 
nie 
związanym 
z 
nieruchomością 
mieszkaniową przerywa bowiem jakikolwiek związek funkcjonalny między 
nieruchomością stanowiącą lokal użytkowy i nieruchomością stanowiącą lokal 
mieszkalny i nie pozwala na utożsamianie ich przeznaczenia i celu. 
    
Biorąc wszystko to pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1 
k.p.c. udzielił odpowiedzi jak w uchwale.  
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI