III CZP 62/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuUstanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego na cele parkingowe na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe stanowi podstawę do zmiany stawki opłaty rocznej z 1% na 3%, nawet jeśli nie nastąpiła faktyczna zmiana przeznaczenia gruntu.
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące zmiany stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której na nieruchomości przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe wyodrębniono lokal użytkowy na cele parkingowe. Sąd uznał, że samo ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego, nawet jeśli nie powoduje faktycznej zmiany przeznaczenia gruntu, jest wystarczającą przesłanką do zmiany stawki opłaty rocznej z 1% na 3% zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 listopada 2012 r. (sygn. akt III CZP 62/12) rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące możliwości zmiany stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu. Sprawa dotyczyła nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe, na której wzniesiono budynek z wyodrębnionymi lokalami mieszkalnymi oraz lokalem użytkowym stanowiącym halę garażową. Pomimo że nieruchomość pierwotnie była przeznaczona na cele mieszkaniowe, a hala garażowa służyła mieszkańcom budynku, Sąd Okręgowy powziął wątpliwość, czy ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego na cele parkingowe uzasadnia zmianę stawki opłaty rocznej z 1% na 3%. Sąd Najwyższy, odwołując się do nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami z 2007 roku, stwierdził, że przepis art. 73 ust. 2a stanowi samoistną podstawę do zmiany stawki opłaty rocznej w przypadku ustanowienia odrębnej własności lokalu o przeznaczeniu innym niż cel, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Podkreślono, że lokal użytkowy, jakim jest garaż, ma inne przeznaczenie niż cele mieszkaniowe, a jego odrębna własność pozwala na zmianę stawki opłaty rocznej, niezależnie od tego, czy nastąpiła faktyczna zmiana sposobu korzystania z gruntu. Uchwała ta stanowi ważny precedens w interpretacji przepisów dotyczących opłat za użytkowanie wieczyste.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego na cele parkingowe w budynku wzniesionym na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe stanowi wystarczającą przesłankę umożliwiającą zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 73 ust. 2a w zw. z art. 73 ust. 2 i art. 72 ust. 3 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 73 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi samoistną podstawę do zmiany stawki opłaty rocznej w przypadku ustanowienia odrębnej własności lokalu o przeznaczeniu innym niż cel, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Lokal użytkowy (garaż) ma inne przeznaczenie niż cele mieszkaniowe, a jego odrębna własność uzasadnia zmianę stawki, niezależnie od faktycznej zmiany sposobu korzystania z gruntu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchwała
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Prezydent Miasta P. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.g.n. art. 73 § ust. 2a pkt. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego na cele parkingowe na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe stanowi wystarczającą przesłankę do zmiany stawki procentowej opłaty rocznej.
Pomocnicze
u.g.n. art. 72 § 3 pkt. 4 i 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 73 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.w.l. art. 2 § ust. 1
Ustawa o własności lokali
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych art. 5 § ust. 1 pkt. 2 lit. e
Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 2 § ust. 1 pkt. 4
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego o innym przeznaczeniu niż cel pierwotnego oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste jest wystarczającą przesłanką do zmiany stawki opłaty rocznej, zgodnie z art. 73 ust. 2a u.g.n. Lokal użytkowy (garaż) ma inne przeznaczenie niż cele mieszkaniowe, nawet jeśli służy mieszkańcom budynku. Art. 73 ust. 2a u.g.n. stanowi przepis szczególny, który nie wymaga spełnienia dodatkowych przesłanek z art. 73 ust. 2 u.g.n. (trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości).
Odrzucone argumenty
Wyodrębnienie lokalu użytkowego (garażu) nie stanowi trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości ani zmiany celu, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Lokal garażowy, służąc mieszkańcom budynku, realizuje szeroko rozumiane cele mieszkaniowe. Do sytuacji z art. 73 ust. 2a u.g.n. należy stosować wprost i w całości wymagania z art. 73 ust. 2 u.g.n.
Godne uwagi sformułowania
Ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego na cele parkingowe w budynku wzniesionym na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe stanowi wystarczającą przesłankę umożliwiającą zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. Przepis art. 73 ust. 2a jest przepisem szczególnym, stanowiącym wyjątek od regulacji zawartej w art. 73 ust. 2 i przewiduje odrębne, własne przesłanki uzasadniające zmianę stawki opłaty rocznej w razie wyodrębnienia lokalu lub zmiany sposobu korzystania z niego. Garaż stanowiący odrębną nieruchomość lokalową nie dzieli losu budynku, w którym został wyodrębniony, i nie może być uznany za lokal mieszkalny.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Anna Owczarek
członek
Irena Gromska-Szuster
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zmiana stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu w przypadku wyodrębnienia lokalu użytkowego na nieruchomości przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy lokal użytkowy jest wyodrębniony jako odrębna nieruchomość, a nie jako pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za użytkowanie wieczyste i interpretacji przepisów dotyczących zmiany stawek, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i zarządców.
“Czy garaż w bloku podnosi opłatę za wieczyste użytkowanie gruntu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZP 62/12 UCHWAŁA Dnia 16 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Anna Owczarek SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Bartczak w sprawie z powództwa E. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta P. o ustalenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 16 listopada 2012 r., zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 11 maja 2012 r., "Czy w przypadku ustanowienia odrębnej własności lokalu użytkowego na cele parkingowe na nieruchomości oddanej wcześniej w użytkowanie wieczyste w celu mieszkaniowym zachodzi podstawa do zmiany stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu przewidzianej art. 72 ust. 3 punkt 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 102 poz. 651) z 1% na 3% w trybie art. 73 ust. 2 w zw. z art. 73 ust. 2a punkt 1 tej ustawy, jeżeli ustanowienie odrębnej własności tego lokalu nie spowodowało faktycznej zmiany przeznaczenia pomieszczenia stanowiącego ten lokal?" 2 podjął uchwałę: Ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego na cele parkingowe w budynku wzniesionym na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe stanowi wystarczającą przesłankę umożliwiającą zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 73 ust. 2a w zw. z art. 73 ust. 2 i art. 72 ust. 3 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). 3 Uzasadnienie Przedstawione przez Sąd Okręgowy zagadnienie prawne powstało przy rozpoznawaniu apelacji strony pozwanej - Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta P. od wyroku Sądu pierwszej instancji uwzględniającego powództwo E. M. o ustalenie, że stawka procentowa z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w P. przy ul. S., oznaczonego jako działki 3/17 i 3/26, dla których prowadzona jest księga wieczysta KW /…/, przysługującego powódce w udziale wynoszącym 13991/1 670 126 części, wynosi od dnia 1 stycznia 2009 r. 1%, a nie 3%, jak proponowała strona pozwana. W sprawie ustalone zostało, że na powyższej nieruchomości posadowiony jest budynek mieszkalny z wyodrębnionymi lokalami mieszalnymi, z których jeden stanowi własność powódki. Na najniższej kondygnacji budynku znajduje się hala garażowa z miejscami parkingowymi służącymi do użytku mieszkańców budynku. Hala ta stanowi odrębną nieruchomość lokalową, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW /…/. Powódka jest współwłaścicielką lokalu niemieszkalnego - hali garażowej - i współużytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej, na której posadowiony jest budynek mieszkalny. Przeznaczenie obydwu działek zapisane w dziale I-O ksiąg wieczystych jest określone jako tereny mieszkaniowe. Nieruchomość oddana została w użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe. Stawka opłaty rocznej za prawo użytkowania wieczystego gruntu wynosiła do końca 2008 r. 1%. W dniu 28 listopada 2008 r. stawka ta została wypowiedziana przez organ działający w imieniu właściciela, który zaproponował powódce od dnia 1 stycznia 2009 r. opłatę roczną według stawki 3%, od czego powódka wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które orzeczeniem z dnia 25 listopada 2010r. uwzględniło odwołanie ustalając, że obowiązującą stawką procentową opłaty rocznej jest stawka 1%. Od orzeczenia tego wniósł sprzeciw Skarb Państwa - Prezydent Miasta P., jednakże Sąd Rejonowy P. podzielił w tym przedmiocie stanowisko powódki i Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzając, że w świetle art. 73 ust. 1, 4 2 i 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. - dalej: „u.g.n.”) nie ma podstaw do podwyższenia stawki procentowej opłaty rocznej gdyż cel, na który oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste, nie uległ zmianie. Mimo wyodrębnienia lokalu niemieszkalnego, nieruchomość nadal jest użytkowana na szeroko rozumiane cele mieszkaniowe, gdyż lokal ten służy mieszkańcom budynku, posiadającym w nim odrębne nieruchomości mieszkaniowe, do przechowywania samochodów, pełni więc funkcje pomocnicze dla lokali mieszkalnych, realizując tym samym jedną z szeroko rozumianych funkcji mieszkaniowych. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację strony pozwanej, powziął poważną wątpliwość prawną przedstawioną w skierowanym do Sądu Najwyższego pytaniu wskazując, że po nowelizacji przepisu art. 73 u.g.n. przez dodanie ustępu 2a, co nastąpiło z dniem 22 października 2007 r. na podstawie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 1218 – dalej: „ustawa nowelizacyjna z dnia 24 sierpnia 2007 r.”), wykładnia tego przepisu budzi poważne wątpliwości i wywołuje rozbieżności w orzecznictwie Sądu Okręgowego w P. Wskazał, że w orzecznictwie tego Sądu prezentowane jest zarówno stanowisko, iż przepis art. 73 ust. 2a zawiera samoistne, szczególne podstawy zmiany wysokości stawki procentowej opłaty rocznej i nie wymaga do zmiany stawki spełnienia także przesłanek wskazanych w art. 73 ust. 2, a więc trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości powodującej zmianę celu, na który została ona oddana w użytkowanie wieczyste, jak i stanowisko, że do sytuacji określonych w art. 73 ust. 2a należy stosować wprost i w całości uregulowanie przewidziane w art. 73 ust. 2, a zatem samo ustanowienie odrębnej własności lokalu, którego przeznaczenie jest inne niż cel, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, nie jest wystarczającą podstawą zmiany stawki opłaty rocznej, konieczna jest także trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości powodująca zmianę celu, na który została ona oddana w użytkowanie wieczyste a taką zmianą nie jest wyodrębnienie lokalu garażowego z nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe, bowiem lokal taki realizuje pośrednio szeroko rozumiane cele mieszkaniowe. Jeżeli zatem 5 współwłaściciele korzystają z nieruchomości niezmiennie w taki sam sposób od początku, to jest mieszkają w swoich lokalach mieszkalnych i przechowują swoje samochody w hali garażowej, to sama zmiana statusu prawnego tej hali, stanowiącej początkowo część wspólną nieruchomości a obecnie odrębną nieruchomość współwłaścicieli, nie stanowi podstawy do zmiany stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu. W ocenie Sądu Okręgowego przedstawiającego zagadnienie prawne, do sytuacji określonej w art. 73 ust. 2a należy stosować wprost i w całości wymagania przewidziane w art. 73 ust. 2, jednak nie jest przekonująca, jego zdaniem, rozszerzająca wykładnia pojęcia „cele mieszkaniowe”, obejmująca też nieruchomość, na której powstał lokal użytkowy - garaż, nie będący niewątpliwie lokalem przeznaczonym na cele mieszkaniowe. Sąd Okręgowy stwierdził, że zmiana art. 73 przez dodanie ust. 2a zmierzała do tego, aby w przypadku ustanowienia odrębnej własności lokalu możliwa była zmiana stawki procentowej opłaty rocznej, jeżeli zmieni się sposób korzystania z gruntu powodujący zmianę celu, na który oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste, co miało uwzględniać postulat sprawiedliwości. Jednak z tego punktu widzenia mogą występować różne sytuacje i nie budziłaby wątpliwości możliwość zmiany stawki opłaty rocznej, gdyby na terenie oddanym w użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe istniała hala garażowa zaspokajająca potrzeby mieszkańców sąsiedniej nieruchomości lub gdyby powstała odrębna naziemna hala garażowa, wyodrębniona jako lokal użytkowy. Z tego względu brak jest podstaw, zdaniem Sądu Okręgowego, do różnicowania sytuacji użytkownika wieczystego tylko z tego powodu, że lokal użytkowy znajduje się pod budynkiem mieszkalnym a nie w jego sąsiedztwie ani z tego powodu że korzystają z niego tylko mieszkańcy budynku a nie osoby mieszkające gdzie indziej, przy istnieniu potencjalnej możliwości korzystania z hali przez każdego, kto nabędzie udział w użytkowaniu wieczystym nieruchomości lub któremu współwłaściciel udostępni miejsce parkingowe np. do celów komercyjnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 6 Przepis art. 73 ust. 2 u.g.n. stanowi, że jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do tego celu stosując tryb określony w art. 78-81. Natomiast zgodnie z art. 73 ust. 2a, przepisy art. 73 ust. 2 (i ust. 1) stosuje odpowiednio do udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej w przypadku: 1) ustanowienia odrębnej własności lokalu, którego przeznaczenie jest inne niż cel, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste lub 2) zmiany sposobu korzystania z lokalu. Przepis art. 73 ust. 2a dodany został do art. 73 na podstawie wskazanej przez Sąd Okręgowy ustawy nowelizacyjnej z dnia 24 sierpnia 2007 r. a zmiana ta podyktowana była stanowiskiem zajętym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 lutego 2004 r. III CZP 103/03 (OSNC 2005, nr 5, poz. 76), zgodnie z którym, w obowiązującym dotychczas stanie prawnym ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego w budynku wzniesionym na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe nie uzasadnia zmiany stawki opłaty rocznej. W uchwale tej Sąd Najwyższy podkreślił, że przedmiotem oddania w użytkowanie wieczyste jest nieruchomość gruntowa, którą stanowi grunt wraz z częściami składowymi z wyłączeniem budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności. Tak określona nieruchomość gruntowa stanowi też przedmiot opłaty rocznej, a współużytkowanie wieczyste powstałe w następstwie wyodrębnienia lokali ma nadal za przedmiot nieruchomość a nie wyodrębnione lokale. Zgodnie z art. 73 ust. 2 u.g.n., zmiana stawki opłaty rocznej następuje w razie trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości, powodującej zmianę celu, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Przesłanki te odnoszą się do nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste, a nie do powstałych na niej odrębnych lokali, które nie są przedmiotem użytkowania wieczystego lecz współwłasności, nie dotyczy ich więc zmiana stawki opłaty rocznej za grunt. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy stwierdził, że nigdy samo wyodrębnienie lokalu (czy to mieszkalnego czy użytkowego) nie prowadzi do trwałej zmiany sposobu korzystania z gruntu ani nie powoduje zmiany celu, na jaki nieruchomość 7 została oddana w użytkowanie wieczyste, a zatem art. 73 ust. 2 w ogóle nie może mieć zastosowania do sytuacji wyodrębnienia własności lokalu. Sąd Najwyższy stwierdził też, że w u.g.n. nie ma przepisów stanowiących odpowiednik art. 12 ust. 2 i 3 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (jedn. tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm. - dalej: „u.w.l.”), które umożliwiałyby zmianę stawki procentowej opłaty rocznej lub zróżnicowanie jej wysokości w stosunku do udziału we współużytkowaniu wieczystym w razie ustanowienia odrębnej własności lokalu bądź zmiany sposobu korzystania z niego, co może prowadzić do sytuacji niesprawiedliwych i z tego względu celowa jest odpowiednia interwencja ustawodawcy. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizacyjnej z dnia 24 sierpnia 2007 r. (druk sejmowy nr 1468 kadencja z dnia 21 lutego 2007 r. str. 16) wprowadzenie ust. 2a do art. 73 u.g.n. miało umożliwić zmianę procentowej stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w odniesieniu do nieruchomości oddanych na różne cele w razie ustanowienia odrębnej własności lokalu, którego przeznaczenie jest inne niż cel, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste albo w przypadku zmiany sposobu korzystania z tego lokalu, co miało zapobiec powstawaniu sytuacji niesprawiedliwych, o których wspomniał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały. Nie ulega zatem wątpliwości, że przepis art. 73 ust. 2a pkt 1 u.g.n. dotyczy między innymi wprost sytuacji opisanej w zagadnieniu prawnym będącym przedmiotem rozpoznania, a więc sytuacji, gdy na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe wzniesiono budynek, w którym wyodrębniono lokale mieszkalne oraz lokal użytkowy stanowiący garaż. W pierwszej kolejności wymaga rozważenia czy przeznaczenie ustanowionego jako odrębny, lokalu garażowego jest inne niż cel mieszkaniowy, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Stwierdzenie, jak przyjął Sąd pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie, że lokal ten w istocie realizuje szeroko rozumiane cele mieszkaniowe, prowadziłoby do wniosku, że przeznaczenie wyodrębnionego lokalu garażowego jest takie samo jak cel, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, a więc nie 8 zachodzą przesłanki z art. 73 ust. 2a u.g.n. do zmiany stawki procentowej opłaty rocznej. Stanowiska tego jednak nie można podzielić. W świetle art. 2 ust. 1 u.w.l. garaż może stanowić pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego albo odrębną własność lokalową. W pierwszym wypadku dzieli on los lokalu mieszkalnego, którego jest przynależnością ze wszystkimi tego konsekwencjami zarówno w zakresie obrotu jak i w zakresie wysokości stawek świadczeń i opłat publicznych, jeżeli zależą one od charakteru lokalu. Natomiast w sytuacji, gdy garaż został wyodrębniony jako lokal użytkowy i stanowi odrębną nieruchomość, nie dzieli losu lokalu mieszkalnego ani losu budynku, w którym został wyodrębniony. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 lutego 2012 r. II FPS 4/11 (ONSAiWSA z 2012 r., nr 3 poz. 36), garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.), a więc według stawki podatku od nieruchomości właściwej dla lokali użytkowych. Garaż jest bowiem pomieszczeniem przystosowanym do przechowywania samochodów i nie spełnia funkcji mieszkalnych. Nie może być uznany za lokal mieszkalny w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.w.l., gdyż nie jest przeznaczony na pobyt stały ludzi i nie służy zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Z uwagi na to, że garaż stanowiący odrębną nieruchomość lokalową nie dzieli losu budynku, w którym został wyodrębniony, bez znaczenia dla określenia jego charakteru jest określenie charakteru tego budynku. Nawet, jeżeli zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), stanowiącym podstawę między innymi oznaczenia nieruchomości i wymiaru opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste oraz § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) budynek, w którym wyodrębniono lokal garażowy jest 9 budynkiem mieszkalnym, to nie daje to podstaw do uznania, że odrębny lokal garażowy usytuowany w tym budynku ma również taki charakter. Także wówczas, gdy odrębny lokal garażowy spełnia funkcje pomocnicze dla odrębnych lokali mieszkalnych usytuowanych w tym samym budynku, gdyż służy do przechowywania samochodów właścicieli tych lokali, to niewątpliwie nie spełnia on funkcji ani celu mieszkaniowego w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów. Jest odrębnym lokalem spełniającym funkcje użytkowe - przechowywania samochodów, a fakt, że jest usytuowany w budynku, w którym wyodrębniono też lokale mieszkalne i służy do przechowywania samochodów ich właścicieli, będących też współwłaścicielami lokalu garażowego, jest bez znaczenia, gdyż sytuacja ta w każdej chwili może ulec zmianie w razie zbycia przez te osoby udziału we współwłasności lokalu garażowego na rzecz osób trzecich, nie będących właścicielami odrębnych lokali mieszkalnych w tym budynku. Z tych względów nie można uznać, że odrębny lokal garażowy spełnia funkcję pomocniczą dla lokali mieszkalnych położonych w tym samym budynku i realizuje szeroko rozumiane cele mieszkaniowe. Jest to odrębny lokal użytkowy, którego przeznaczenie jest niewątpliwie inne, niż cel mieszkaniowy, na jaki oddana została w użytkowanie wieczyste nieruchomość gruntowa, na której lokal jest usytuowany w budynku mieszalnym, odpowiada więc przesłankom przewidzianym w art. 73 ust. 2a pkt 1, uzasadniającym zmianę stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. W dalszej kolejności rozważenia więc wymaga, co oznacza użyty w omawianym przepisie zwrot o „odpowiednim stosowaniu” do sytuacji w nim przewidzianych przepisów art. 73 ust. 1 i 2 u.g.n. W szczególności, czy chodzi, jak sugeruje Sąd Okręgowy, o stosowanie przepisów tych w całości, czy tylko w zakresie zasad i trybu zmiany stawki. W pierwszym wypadku zmiana stawki procentowej opłaty rocznej w sytuacji opisanej w art. 73 ust. 2a dopuszczalna byłaby w razie łącznego spełnienia zarówno przesłanek opisanych w tym przepisie jak i przesłanki zawartej w art. 73 ust. 2 w postaci trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości powodującej zmianę celu, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Prowadziłoby to do stwierdzenia, że zmiana stawki procentowej opłaty rocznej w stosunku do udziału w prawie 10 użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może nastąpić wtedy, gdy ustanowienie odrębnej własności lokalu o przeznaczeniu innym niż cel, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste lub zmiana sposobu korzystania z lokalu – spowodowały także trwałą zmianę sposobu korzystania z nieruchomości, powodującą zmianę celu, na który nieruchomość została oddana. Wykładnia taka nie jest jednak uprawniona z przyczyn wskazanych przez Sąd Najwyższy w powołanej już uchwale z dnia 11 lutego 2004 r. III CZP 103/03. Przewidziane w art. 73 ust. 2 u.g.n przesłanki zmiany stawki opłaty rocznej w postaci trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości powodującej zmianę celu, na jaki nieruchomość została oddana, odnoszą się bowiem tylko do nieruchomości gruntowej, a nie do powstałych na niej odrębnych lokali i nigdy wyodrębnienie lokalu (mieszkalnego ani użytkowego) nie może prowadzić do zmiany sposobu korzystania z gruntu ani nie powoduje zmiany celu, na jaki nieruchomość została oddana. Przepis art. 73 ust. 2 u.g.n. nie może więc mieć zastosowania do sytuacji wyodrębnienia własności lokali. Należy zatem podzielić jednolicie wyrażany w literaturze pogląd, że przepis art. 73 ust. 2a jest przepisem szczególnym, stanowiącym wyjątek od regulacji zawartej w art. 73 ust. 2 i przewiduje odrębne, własne przesłanki uzasadniające zmianę stawki opłaty rocznej w razie wyodrębnienia lokalu lub zmiany sposobu korzystania z niego. W przepisie art. 73 ust. 2a ustawodawca uznał za wystarczające do zmiany stawki opłaty rocznej z tytułu udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości gruntowej samo tylko ustanowienie odrębnej własności lokalu, którego przeznaczenie jest inne niż cel, na jaki nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste lub samą tylko zmianę sposobu korzystania z lokalu - bez względu na to, czy spowodowało to trwałą zmianę sposobu korzystania z nieruchomości, powodującą zmianę celu, na który nieruchomość została oddana. Pozwala to na zmianę stawki procentowej opłaty rocznej w sytuacji ustanowienia odrębnej własności lokalu użytkowego w budynku wzniesionym na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe, niezależnie od tego, czy nastąpiła faktyczna zmiana sposobu korzystania lub przeznaczenia tego lokalu ani czy spowodowało to trwałą zmianę sposobu korzystania z nieruchomości powodującą zmianę celu, na który została oddana 11 w użytkowanie wieczyste. Skoro bowiem lokal stanowiący odrębną własność jest odrębną nieruchomością i może stanowić przedmiot odrębnego obrotu, podobnie jak udział w nim, nie ma przeszkód aby od udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości gruntowej, związanego z udziałem we współwłasności lokalu użytkowego określać inną stawkę procentową opłaty rocznej niż od udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości gruntowej związanego z udziałem we współwłasności lokalu mieszkalnego. Dopuszczalność zbycia udziału we współwłasności lokalu użytkowego wraz z udziałem we współużytkowaniu wieczystym gruntu osobom trzecim, nie związanym z nieruchomością mieszkaniową przerywa bowiem jakikolwiek związek funkcjonalny między nieruchomością stanowiącą lokal użytkowy i nieruchomością stanowiącą lokal mieszkalny i nie pozwala na utożsamianie ich przeznaczenia i celu. Biorąc wszystko to pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. udzielił odpowiedzi jak w uchwale. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI