III CZP 61/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Skarb Państwa reprezentowany przez Komendanta 11 (...) Oddziału (...) w B., wniósł pozew przeciwko pozwanemu (...) S.A. z siedzibą w B. o zapłatę kary umownej w wysokości 130 126,78 zł wraz z odsetkami. Roszczenie wynikało z nienależytego (nieterminowego) wykonania umowy nr (...) z dnia 22 lipca 2015 r., której przedmiotem był remont budynku wojskowego. Zamawiający naliczył karę umowną na podstawie § 13 ust. 2 pkt 2 umowy, za zwłokę w usunięciu wad i usterek stwierdzonych w okresie gwarancji, w wysokości 0,1% wynagrodzenia umownego brutto za każdy dzień zwłoki. Wady zostały stwierdzone w protokole z przeglądu gwarancyjnego z dnia 10 kwietnia 2018 r., a termin ich usunięcia wyznaczono na 25 maja 2018 r. Naprawa jednej z usterek (układ sterowania wentylacji) została wykonana dopiero 10 sierpnia 2018 r., co skutkowało 77-dniową zwłoką. Pozwany kwestionował zasadność naliczenia kary, argumentując, że opóźnienie wynikało z przyczyn niezależnych od niego, takich jak przepięcie linii zasilającej, konieczność sprowadzenia specjalistycznych części oraz upadłość podwykonawcy. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, po analizie materiału dowodowego, uznał argumentację powoda za zasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z umową (§ 4 ust. 2), wykonawca ponosi pełną odpowiedzialność za działania i zaniechania podwykonawców. Pozwany nie wykazał, aby opóźnienie nastąpiło z przyczyn, za które nie ponosi odpowiedzialności, ani aby podjął we własnym zakresie działania zmierzające do usunięcia wad z należytą starannością. Sąd nie podzielił również zarzutu rażącego wygórowania kary umownej, uznając jej wysokość za standardową. W konsekwencji, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 130 126,78 zł tytułem kary umownej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. O kosztach postępowania orzeczono na zasadach odpowiedzialności strony przegrywającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie odpowiedzialności wykonawcy za działania podwykonawców w kontekście kar umownych za zwłokę w usuwaniu wad gwarancyjnych.
Dotyczy specyficznych postanowień umowy i stanu faktycznego sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wykonawca ponosi odpowiedzialność za nieterminowe usunięcie wad gwarancyjnych, jeśli opóźnienie wynikało z działań podwykonawcy lub przyczyn zewnętrznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykonawca ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania podwykonawców, a także nie wykazał istnienia przyczyn usprawiedliwiających opóźnienie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na postanowieniach umowy (§ 4 ust. 2), zgodnie z którymi wykonawca odpowiada za podwykonawców jak za własnych pracowników. Pozwany nie udowodnił, że opóźnienie miało charakter zewnętrzny i niezależny od jego winy, ani że podjął należyte starania w celu usunięcia wad.
Czy kara umowna za nieterminowe usunięcie wad gwarancyjnych została prawidłowo naliczona i czy jej wysokość nie jest rażąco wygórowana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kara umowna została prawidłowo naliczona zgodnie z umową, a jej wysokość nie była rażąco wygórowana.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postanowienia umowy dotyczące kary umownej były jasne i zgodne z prawem (art. 483 § 1 k.c.). Pozwany nie wykazał, aby kara była wygórowana, a sam przyznał, że jej wysokość była standardowa. Brak było podstaw do miarkowania kary umownej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa | organ_państwowy | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 482 § § 1
Kodeks cywilny
Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikającej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).
k.c. art. 484 § § 1
Kodeks cywilny
W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły.
Pomocnicze
k.c. art. 476
Kodeks cywilny
Dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela.
k.c. art. 474
Kodeks cywilny
Dłużnik odpowiedzialny jest jak za własne działanie lub zaniechanie za działania i zaniechania osób, z których pomocą zobowiązanie wykonywa, jak również osób którym wykonanie zobowiązania powierza.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
u.p.g. RP art. 32 § ust. 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
Koszty zastępstwa zasądzone lub przyznane Skarbowi Państwa w sprawie, w której zastępstwo Skarbu Państwa wykonuje Prokuratoria Generalna, przysługują Skarbowi Państwa - Prokuratorii Generalnej.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Reguluje pobieranie nieuiszczonych kosztów sądowych.
Dz.U. 2015 poz. 1800 art. 2 § pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonawca ponosi odpowiedzialność za działania podwykonawcy. • Opóźnienie w usunięciu wad nie było spowodowane przez siłę wyższą ani okoliczności niezależne od wykonawcy. • Kara umowna została prawidłowo naliczona zgodnie z umową. • Wysokość kary umownej nie była rażąco wygórowana.
Odrzucone argumenty
Opóźnienie w usunięciu wad było spowodowane przyczynami zewnętrznymi (przepięcie, problemy z dostawą części). • Upadłość podwykonawcy zwalnia wykonawcę z odpowiedzialności. • Kara umowna jest rażąco wygórowana.
Godne uwagi sformułowania
pozwanemu (...) S.A. w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłaty kwotę 130 126,78 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie • istotą sporu jest dochodzenie przez zamawiającego wobec wykonawcy roszczeń z tytułu kary umownej w związku z nienależytym (nieterminowym) wykonaniem umowy • Zamawiający naliczył wykonawcy karę umowną w wysokości 130 126,78 zł za 77 dni zwłoki • do powstania usterek doszło na skutek okoliczności zewnętrznych, na które (...) S.A. nie miał żadnego wpływu • Wykonawca jest odpowiedzialny za działania i zaniechania, to jest niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań podwykonawców i ich pracowników w takim samym zakresie, jakby to były działania lub zaniechania jego własnych pracowników • kara umowna jest przejawem ogólnej odpowiedzialności kontraktowej • brak było zatem przesłanek do zastosowania instytucji miarkowania kary umownej
Skład orzekający
Agnieszka Dutkiewicz
sędzia referent
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności wykonawcy za działania podwykonawców w kontekście kar umownych za zwłokę w usuwaniu wad gwarancyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych postanowień umowy i stanu faktycznego sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między zamawiającym a wykonawcą dotyczący kar umownych, z ciekawym wątkiem odpowiedzialności za podwykonawców i argumentacji o przyczynach zewnętrznych.
“Wykonawca zapłacił ponad 130 tys. zł kary umownej za zwłokę w naprawie. Czy odpowiedzialność za podwykonawcę zawsze obciąża głównego wykonawcę?”
Dane finansowe
WPS: 130 126,78 PLN
kara umowna: 130 126,78 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.