III CZP 6/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy, rozstrzygając zagadnienie prawne przedstawione przez Pierwszego Prezesa SN, podjął uchwałę dotyczącą interpretacji art. 6471 k.c. w sprawach umów o roboty budowlane. Głównym problemem była forma i skutki zgody inwestora na zawarcie umowy między wykonawcą a podwykonawcą. Sąd uznał, że zgoda ta nie musi być wyrażona w formie pisemnej pod rygorem nieważności (nie stosuje się art. 63 § 2 k.c.), lecz może być wyrażona przez każde zachowanie ujawniające ją w sposób dostateczny (art. 60 k.c.). Co więcej, zgoda inwestora nie jest warunkiem ważności umowy z podwykonawcą, a jedynie przesłanką jego solidarnej odpowiedzialności za wynagrodzenie należne podwykonawcy. Brak zgody inwestora nie powoduje nieważności umowy, lecz jedynie wyłącza jego solidarną odpowiedzialność. Uchwała ta ma na celu zapewnienie ochrony podwykonawcom, jednocześnie nie naruszając nadmiernie swobody działalności gospodarczej inwestora.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 6471 k.c. dotycząca formy i skutków zgody inwestora na umowę z podwykonawcą, rozstrzygająca wątpliwości orzecznicze.
Dotyczy specyficznej regulacji art. 6471 k.c. i może być stosowana w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przedstawienie inwestorowi umowy z podwykonawcą (lub jej projektu) oraz odpowiedniej dokumentacji jest konieczną przesłanką skuteczności zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą o wykonanie zadań wchodzących w zakres umowy o roboty budowlane (art. 647 § 1 k.c.), warunkującej zastosowanie art. 6471 § 5 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawienie umowy lub jej projektu wraz z dokumentacją nie jest konieczną przesłanką skuteczności zgody inwestora, choć jest wymagane dla milczącego wyrażenia zgody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgoda inwestora nie musi być poprzedzona przedstawieniem mu umowy lub projektu wraz z dokumentacją, aby była skuteczna. Procedura ta jest wymagana jedynie w przypadku milczącego wyrażenia zgody.
Czy zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą (i odpowiednio na zawarcie przez podwykonawcę umowy z kolejnym podwykonawcą) o wykonanie zadań wchodzących w zakres umowy o roboty budowlane musi być wyrażona w formie pisemnej pod rygorem nieważności (art. 63 § 2 k.c. w związku z art. 6471 § 4 k.c.), czy też może być wyrażona przez każde zachowanie (art. 60 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zgoda ta może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia ją w sposób dostateczny (art. 60 k.c.), a do zgody wymaganej przez art. 6471 § 2 i 3 k.c. nie stosuje się art. 63 § 2 k.c.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zgoda inwestora na umowę z podwykonawcą nie podlega rygorom formy pisemnej pod rygorem nieważności, przewidzianym dla samej umowy, ani przepisom art. 63 § 2 k.c. Może być wyrażona w dowolny sposób, który ją dostatecznie ujawnia.
Czy zgoda inwestora na zawarcie umowy z podwykonawcą warunkuje ważność tej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgoda inwestora nie jest przesłanką ważności umowy z podwykonawcą, lecz jedynie warunkuje jego solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uzależnienie ważności umowy od zgody inwestora naruszałoby zasadę swobody działalności gospodarczej i nie odpowiadało celom wprowadzenia art. 6471 k.c. Brak zgody jedynie wyłącza solidarną odpowiedzialność inwestora.
Czy zgoda inwestora i wykonawcy na umowę między podwykonawcą a dalszym podwykonawcą musi być łączna, czy też zgoda każdego z nich jest wystarczająca do powstania jego odpowiedzialności solidarnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zgoda każdego z nich jest wystarczająca do powstania jego odpowiedzialności solidarnej wobec dalszego podwykonawcy.
Uzasadnienie
Pomimo użycia spójnika 'i' w przepisie, cel ochronny i samodzielność odpowiedzialności dłużników solidarnych uzasadniają przyjęcie, że zgoda każdego z nich stanowi samoistną przesłankę powstania jego odpowiedzialności solidarnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego | instytucja | wnioskodawca |
| Prokurator Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | uczestnik |
| inwestor | inne | strona postępowania (hipotetyczna) |
| wykonawca | inne | strona postępowania (hipotetyczna) |
| podwykonawca | inne | strona postępowania (hipotetyczna) |
| dalszy podwykonawca | inne | strona postępowania (hipotetyczna) |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 6471 § § 2
Kodeks cywilny
Zgoda inwestora na zawarcie umowy z podwykonawcą nie musi być pisemna i nie warunkuje ważności umowy, a jedynie jego solidarną odpowiedzialność. Może być wyrażona przez każde zachowanie ujawniające ją w sposób dostateczny (art. 60 k.c.).
k.c. art. 6471 § § 3
Kodeks cywilny
Zgoda inwestora i wykonawcy na umowę między podwykonawcą a dalszym podwykonawcą. Zgoda każdego z nich jest wystarczająca do powstania jego odpowiedzialności solidarnej.
k.c. art. 6471 § § 4
Kodeks cywilny
Umowa między wykonawcą a podwykonawcą oraz między podwykonawcą a dalszym podwykonawcą wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.
k.c. art. 6471 § § 5
Kodeks cywilny
Skutkiem wyrażenia zgody przez inwestora jest jego solidarna odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Zgoda może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia ją w sposób dostateczny.
Pomocnicze
k.c. art. 647 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 63 § § 1
Kodeks cywilny
Zgoda na dokonanie czynności prawnej jest zazwyczaj przesłanką ważności tej czynności.
k.c. art. 63 § § 2
Kodeks cywilny
Zgoda powinna być udzielona w tej samej formie, która jest wymagana do ważności czynności, której dotyczy.
u.SN art. 60 § § 1
Ustawa z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równa ochrona praw majątkowych.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie wolności działalności gospodarczej.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności.
k.c. art. 356 § § 1
Kodeks cywilny
u.g.z.r.b. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o gwarancji zapłaty za roboty budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgoda inwestora na umowę z podwykonawcą nie jest przesłanką ważności tej umowy, a jedynie warunkuje jego solidarną odpowiedzialność. • Zgoda inwestora może być wyrażona w dowolnej formie, która ją dostatecznie ujawnia (art. 60 k.c.), a nie musi być pisemna pod rygorem nieważności. • Procedura przedstawienia umowy lub projektu wraz z dokumentacją jest wymagana jedynie dla milczącego wyrażenia zgody, a nie dla zgody czynnej. • Solidarna odpowiedzialność inwestora i wykonawcy wobec dalszego podwykonawcy powstaje niezależnie od zgody drugiego z nich.
Odrzucone argumenty
Zgoda inwestora na umowę z podwykonawcą jest konieczną przesłanką jej ważności. • Zgoda inwestora musi być wyrażona w formie pisemnej pod rygorem nieważności. • Przedstawienie inwestorowi umowy lub jej projektu wraz z dokumentacją jest konieczne dla skuteczności zgody inwestora, nawet jeśli jest ona wyrażona czynnie.
Godne uwagi sformułowania
Do zgody wymaganej przez art. 6471 § 2 i 3 k.c. nie stosuje się art. 63 § 2 k.c. • Zgoda ta może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia ją w sposób dostateczny (art. 60 k.c.) • Niezależnie od tego zgodę uważa się za wyrażoną w razie ziszczenia się przesłanek określonych w art. 6471 § 2 zdanie drugie k.c. • Okoliczność, czy dłużnik wykonywa zobowiązanie sam, czy też posługuje się innymi osobami, stosunkowo rzadko ma znaczenie z punktu widzenia interesu wierzyciela. • A contrario, brak zgody nie może zatem powodować nieważności umów z podwykonawcami, lecz jedynie wyłączyć solidarną odpowiedzialność o jakiej mowa w art. 6471 § 5 k.c.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Krzysztof Strzelczyk
członek
Katarzyna Tyczka-Rote
sprawozdawca
Hubert Wrzeszcz
członek
Mirosława Wysocka
członek
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 6471 k.c. dotycząca formy i skutków zgody inwestora na umowę z podwykonawcą, rozstrzygająca wątpliwości orzecznicze."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej regulacji art. 6471 k.c. i może być stosowana w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie rozstrzyga istotne wątpliwości interpretacyjne dotyczące powszechnie stosowanego przepisu Kodeksu cywilnego, mające bezpośrednie przełożenie na praktykę obrotu budowlanego i ochronę podwykonawców.
“Zgoda inwestora na umowę z podwykonawcą – czy musi być pisemna? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.