III CZP 59/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozstrzygnął zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, dotyczące składu sądu apelacyjnego rozpoznającego apelację w sprawie o uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej o charakterze majątkowym. Powstało ono w związku ze zmianami w Kodeksie postępowania cywilnego wprowadzonymi ustawą z dnia 7 lipca 2023 r., które generalnie przewidują jednoosobowy skład sądu apelacyjnego, z wyjątkami. Zagadnienie sprowadzało się do interpretacji art. 367¹ § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie dotyczącym charakteru spraw o uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej, stwierdził, że w przypadku spraw o charakterze majątkowym, skład sądu apelacyjnego zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Uchwała stanowi, że sąd apelacyjny rozpoznaje apelację w składzie jednego sędziego, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia w żadnej z wniesionych apelacji nie przekracza miliona złotych, zgodnie z art. 367¹ § 1 pkt 2 w zw. z art. 367¹ § 1 pkt 1 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie składu sądu apelacyjnego w sprawach dotyczących uchwał wspólnot mieszkaniowych o charakterze majątkowym.
Dotyczy wyłącznie spraw o uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej o charakterze majątkowym i stosowania art. 367¹ k.p.c. po nowelizacji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy o składzie sądu apelacyjnego rozpoznającego apelację w sprawie o uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej o charakterze majątkowym decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia wniesionej apelacji (art. 367¹ § 1 pkt 1 k.p.c.) czy też okoliczność, że sprawa ta rozpoznawana jest w I instancji przez sąd okręgowy jako właściwy rzeczowo bez względu na wartość przedmiotu sporu (art. 367¹ § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 17 pkt 4² k.p.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd apelacyjny rozpoznaje apelację w sprawie o uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej o charakterze majątkowym w składzie jednego sędziego, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia w żadnej z wniesionych apelacji nie przekracza miliona złotych (art. 367¹ § 1 pkt 2 w zw. z art. 367¹ § 1 pkt 1 k.p.c.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zinterpretował art. 367¹ § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., wskazując, że przepis pkt 2, który odnosi się do spraw rozpoznawanych w pierwszej instancji przez sąd okręgowy jako właściwy rzeczowo, zawiera zastrzeżenie „z uwzględnieniem pkt 1”. Oznacza to, że w sprawach o prawa majątkowe, nawet tych należących do właściwości rzeczowej sądu okręgowego, przy ustalaniu składu sądu apelacyjnego należy stosować kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia (milion złotych).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Wspólnota Mieszkaniowa przy Al. [...] w W. | inne | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 367¹ § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skład sądu apelacyjnego w sprawach rozpoznawanych w pierwszej instancji przez sąd okręgowy jako rzeczowo właściwy, z uwzględnieniem pkt 1.
Pomocnicze
k.p.c. art. 367¹ § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skład sądu apelacyjnego w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza milion złotych.
k.p.c. art. 17 § pkt 4²
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość rzeczową sądów okręgowych w sprawach o uchylenie, stwierdzenie nieważności albo ustalenie istnienia lub nieistnienia uchwał organów osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi.
k.p.c. art. 398² § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ogólne kryteria dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Literalna wykładnia art. 367¹ § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 367¹ § 1 pkt 1 k.p.c. nakazuje stosowanie kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia również do spraw rozpoznawanych w pierwszej instancji przez sąd okręgowy jako właściwy rzeczowo. • Jednolitość traktowania spraw o charakterze majątkowym w postępowaniu apelacyjnym. • Uniknięcie arbitralności w ustalaniu składu sądu w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Odrzucone argumenty
Interpretacja Sądu Apelacyjnego, że sprawy o prawa majątkowe należące do właściwości sądu okręgowego powinny być rozpoznawane w składzie trzech sędziów niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. • Argumenty oparte na spójności regulacji i względach praktycznych, które nie uwzględniały literalnego brzmienia przepisu.
Godne uwagi sformułowania
„z uwzględnieniem pkt 1” • „nie powinno budzić wątpliwości, że ustawodawca dążył do tego, aby również w sprawach rozpoznawanych w pierwszej instancji przez sąd okręgowy jako właściwy rzeczowo stosować uzupełniająco kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia określone w art. 367¹ § 1 pkt 1 k.p.c.” • „Odmienne stanowisko musiałoby rodzić pytanie, jaką treść normatywną ma wprowadzone do art. 367¹ § 1 pkt 2 k.p.c. zastrzeżenie „z uwzględnieniem pkt 1”. Interpretacja prowadząca do pominięcia tej wzmianki w odniesieniu do przedstawionej sytuacji oznaczałoby wykładnię odrywającą się całkowicie od dosłownego brzmienia przepisu i stanowiłaby niedopuszczalną wykładnię per non est.”
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący
Krzysztof Grzesiowski
sprawozdawca
Marcin Łochowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie składu sądu apelacyjnego w sprawach dotyczących uchwał wspólnot mieszkaniowych o charakterze majątkowym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej o charakterze majątkowym i stosowania art. 367¹ k.p.c. po nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej, która ma bezpośredni wpływ na praktykę prawniczą w sprawach dotyczących nieruchomości i wspólnot mieszkaniowych, a także na interpretację nowych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
“Kiedy apelację od uchwały wspólnoty mieszkaniowej rozpozna jeden sędzia, a kiedy trzech? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.