III CZP 58/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w L., dotyczące zwrotu kosztów procesu w przypadku współuczestnictwa formalnego (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.), gdy kilku współuczestników jest reprezentowanych przez tego samego pełnomocnika procesowego (adwokata lub radcę prawnego). W sprawie powódki dochodziły odszkodowania od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w związku z wypadkiem komunikacyjnym. Sąd pierwszej instancji zasądził zwrot kosztów, dzieląc wynagrodzenie pełnomocnika na pół dla każdej z powódek. Sąd Okręgowy powziął wątpliwość, czy takie rozwiązanie jest prawidłowe, wskazując na rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale z dnia 10 lipca 2015 r. III CZP 29/15, stwierdził, że współuczestnikom formalnym należy się zwrot kosztów obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika ustalone odrębnie dla każdego z nich. Podkreślono jednak, że sąd powinien mieć możliwość obniżenia tego wynagrodzenia na podstawie art. 109 § 2 k.p.c., biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika, podjęte czynności oraz charakter sprawy. Argumentowano, że współuczestnictwo formalne, mimo wspólnej podstawy faktycznej i prawnej, w istocie stanowi zbiór kilku spraw, co uzasadnia odrębne ustalanie kosztów dla każdego współuczestnika, przy jednoczesnym uwzględnieniu potencjalnych oszczędności czasu i pracy pełnomocnika wynikających z kumulacji spraw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie zwrotu kosztów procesu w sprawach ze współuczestnictwem formalnym, gdy strony są reprezentowane przez jednego pełnomocnika.
Dotyczy wyłącznie współuczestnictwa formalnego i sytuacji, gdy strony są reprezentowane przez tego samego pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Sąd ma swobodę w ocenie nakładu pracy pełnomocnika.
Zagadnienia prawne (1)
Czy współuczestnikom formalnym, reprezentowanym przez tego samego pełnomocnika procesowego (adwokata lub radcę prawnego), sąd przyznaje zwrot kosztów w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika na rzecz każdego ze współuczestników, czy też dzieli stawkę tego wynagrodzenia na części odpowiadające liczbie współuczestników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Współuczestnikom formalnym należy się zwrot kosztów procesu obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika ustalone odrębnie w stosunku do każdego współuczestnika, jednak sąd powinien mieć możliwość obniżenia tego wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na zasadach odpowiedzialności za wynik procesu i kosztów niezbędnych oraz celowych (art. 98 k.p.c.). Stwierdzono, że współuczestnictwo formalne, mimo wspólnej podstawy, jest zbiorem odrębnych roszczeń, co uzasadnia odrębne ustalanie kosztów. Jednocześnie, ze względu na potencjalne oszczędności czasu i pracy pełnomocnika wynikające z kumulacji spraw, sąd powinien mieć możliwość obniżenia wynagrodzenia na podstawie art. 109 § 2 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. J. | osoba_fizyczna | powódka |
| P. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 72 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja współuczestnictwa formalnego.
k.p.c. art. 109 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika przez sąd ze względu na nakład pracy, czynności i charakter sprawy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawowe zasady orzekania o kosztach procesu (zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zasada kosztów niezbędnych i celowych).
Pomocnicze
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada rozdzielania kosztów procesu.
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
Połączenie spraw do łącznego rozpoznania lub rozstrzygnięcia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Każdemu współuczestnikowi formalnemu należy się odrębne wynagrodzenie pełnomocnika. • Współuczestnictwo formalne jest zbiorem odrębnych spraw, co uzasadnia odrębne ustalanie kosztów. • Sąd powinien mieć możliwość obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika ze względu na nakład pracy i charakter sprawy.
Odrzucone argumenty
Wynagrodzenie pełnomocnika powinno być dzielone na pół między współuczestników formalnych.
Godne uwagi sformułowania
Współuczestnikom formalnym (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.), reprezentowanym przez jednego pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, należy się zwrot kosztów procesu obejmujących jego wynagrodzenie ustalone odrębnie w stosunku do każdego współuczestnika. • Sąd powinien jednak obniżyć to wynagrodzenie, jeżeli przemawia za tym nakład pracy pełnomocnika, podjęte przez niego czynności oraz charakter sprawy (art. 109 § 2 k.p.c.). • W istocie zatem sprawa, w której występuje współuczestnictwo formalne jest zbiorem kilku spraw, połączonych z reguły dążeniem do wspólnego prowadzenia procesu i doprowadzenia do wydania wspólnego rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Agnieszka Piotrowska
przewodniczący
Irena Gromska-Szuster
sprawozdawca
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie zwrotu kosztów procesu w sprawach ze współuczestnictwem formalnym, gdy strony są reprezentowane przez jednego pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie współuczestnictwa formalnego i sytuacji, gdy strony są reprezentowane przez tego samego pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Sąd ma swobodę w ocenie nakładu pracy pełnomocnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu kosztów procesowych, który jest istotny dla wielu prawników i stron postępowań. Wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne dotyczące zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika w specyficznych sytuacjach.
“Jak dzielić koszty pełnomocnika przy kilku powodach? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.