III CZP 57/12

Sygn. akt III CZP 57/12 
 
 
UCHWAŁA 
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego 
 
Dnia 17 stycznia 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) 
SSN Jan Górowski 
SSN Barbara Myszka 
SSN Henryk Pietrzkowski 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 17 stycznia 2013 r., 
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Bożeny Kiecol 
po rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przedstawionego  
przez Prokuratora Generalnego 
we wniosku z dnia 20 czerwca 2012 r., PG IV PS 404/20/12, 
 
„1. 
Czy 
podwyższenie 
kapitału 
zakładowego 
spółki 
z ograniczoną odpowiedzialnością dokonane na podstawie art. 257 
§  1 k.s.h., czyli bez zmiany umowy spółki, może dotyczyć tylko 
utworzenia nowych udziałów? 
2.  
Czy udziały w kapitale zakładowym spółki z ograniczoną 
odpowiedzialnością, podwyższonym na podstawie art. 257 § 1 k.s.h., 
muszą objąć wszyscy dotychczasowi wspólnicy w stosunku 
określonym w art. 257 § 3 k.s.h., czy też prawo pierwszeństwa 
dotychczasowych 
wspólników 
może 
być 
wyłączone 
uchwałą 
o podwyższeniu kapitału zakładowego, jeżeli umowa spółki nie 
stanowi inaczej?” 

 
2 
 
podjął uchwałę: 
 
Podwyższenie 
kapitału 
zakładowego 
na 
podstawie 
dotychczasowych postanowień umowy spółki z ograniczoną 
odpowiedzialnością może nastąpić przez podwyższenie wartości 
nominalnej udziałów istniejących lub ustanowienie nowych, 
z tym że nowe udziały w podwyższonym kapitale mogą być 
objęte 
jedynie 
przez 
wspólników 
w 
stosunku 
do 
ich 
dotychczasowych udziałów. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
3 
Uzasadnienie 
 
 
Prokurator Generalny w uzasadnieniu wniosku o podjęcie uchwały wskazał 
na występujące w orzecznictwie Sądu Najwyższego rozbieżności w wykładni 
przepisów kodeksu spółek handlowych regulujących podwyższenie kapitału 
zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie 
dotychczasowych postanowień umowy spółki, nazywane też uproszczonym 
podwyższeniem 
kapitału 
zakładowego. 
Rozbieżności 
ujawniły 
się 
po 
wprowadzeniu, z dniem 15 stycznia 2004 r., zmian do art. 257 i 258 k.s.h. Kodeksu 
spółek handlowych (zob. art. 1 pkt 37 i 38 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. 
o  zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw 
Dz. U. Nr 229, poz. 2276). Zmiany polegały na tym, iż w § 3 dodanym do art. 257 
k.s.h. przyjęto, że: „Jeżeli podwyższenie kapitału zakładowego następuje na 
podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki, przy zachowaniu 
wymagań określonych w § 1, oświadczenia dotychczasowych wspólników o objęciu 
nowych udziałów wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Art. 260 § 2 
stosuje się odpowiednio.” Z kolei w art. 258 § 2 k.s.h. przewidziane dotychczas 
wymagania co do formy aktu notarialnego dla oświadczenia dotychczasowego 
wspólnika o objęciu nowego udziału lub udziałów rozciągnięte zostały także na 
oświadczenia o objęciu podwyższenia wartości istniejącego udziału lub udziałów.  
Ujawnione w orzecznictwie rozbieżności w wykładni prawa dotyczą tego, czy 
jedynym sposobem podwyższenia kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną 
odpowiedzialnością na mocy dotychczasowych postanowień umowy spółki jest 
ustanowienie nowych udziałów, które muszą objąć dotychczasowi wspólnicy 
w  stosunku do ich dotychczasowych udziałów, czy też prawo pierwszeństwa 
dotychczasowych wspólników może być wyłączone uchwałą o podwyższeniu 
kapitału zakładowego. Z tymi zagadnieniami łączy się we wniosku kolejną 
wątpliwość, czy w opisanym trybie można podwyższyć kapitał zakładowy spółki 
przez podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych udziałów.  

 
4 
Prokurator Generalny poparł stanowisko, zgodnie z którym dopuszczalne 
jest podwyższenie kapitału zakładowego na mocy dotychczasowych postanowień 
umowy spółki zarówno przez ustanowienie nowych udziałów jak i przez 
podwyższenie wartości udziałów istniejących, a uchwała o podwyższeniu kapitału 
zakładowego 
może 
skutecznie 
wyłączyć 
pierwszeństwo 
dotychczasowych 
wspólników. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
I. Według art. 257 § 2 k.s.h., podwyższenie kapitału zakładowego następuje 
przez podwyższenie wartości nominalnej udziałów istniejących lub ustanowienie 
nowych. W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wyróżnia się trzy tryby 
podwyższania kapitału zakładowego. Pierwszy, określany w piśmiennictwie jako 
zwykły, polega na podwyższeniu kapitału zakładowego przez zmianę umowy spółki. 
Zgodnie z art. 255 § 1 i 3 k.s.h., zmiana umowy spółki wymaga uchwały 
wspólników, która musi być podjęta co najmniej większością dwóch trzecich głosów 
(art. 246 § 1 k.s.h.), a sama uchwała powinna być umieszczona w protokole 
sporządzonym przez notariusza. Tych wymagań nie musi spełniać uchwała 
wspólników w przedmiocie podwyższenia kapitału zakładowego na podstawie 
dotychczasowych 
postanowień 
umowy 
spółki 
przewidujących 
maksymalną 
wysokość podwyższenia kapitału zakładowego i  termin podwyższenia. Do jej 
przyjęcia wystarczy bezwzględna większość głosów. W tym trybie nie jest też 
wymagane zachowanie formy protokołu notarialnego. Inny, szczególny tryb 
podwyższenia kapitału zakładowego ze środków spółki przewiduje art. 260 k.s.h. 
Charakteryzuje się tym, że podwyższenie następuje: wyłącznie z udziałem 
dotychczasowych wspólników (z wyjątkiem samej spółki - art. 260 § 4 k.s.h.); 
wyłącznie ze  środków  spółki  i  tylko przez zmianę umowy spółki. Ponadto 
wspólnikom przysługuje ustawowe prawo pierwszeństwa zarówno w przypadku 
ustanowienia 
nowych 
udziałów 
jak 
i 
podwyższenia 
wartości 
nominalnej 
dotychczasowych udziałów (art. 260 § 2 k.s.h.). Nie jest też potrzebne 
oświadczenie o objęciu udziałów oraz oświadczenie wszystkich członków zarządu 
o wniesieniu wkładów (art. 262 § 3 k.s.h.). 

 
5 
II. Ilustracją rozbieżnej wykładni przepisów, dotyczących sposobów 
podwyższenia kapitału zakładowego na mocy dotychczasowych postanowień 
umowy spółki oraz możliwości wyłączenia prawa pierwszeństwa dotychczasowych 
wspólników, są uchwały i wyroki Sądu Najwyższego, wskazane we wniosku 
Prokuratora Generalnego . 
W uchwale z dnia 15 grudnia 2006 r. (sygn. akt III CZP 132/06, OSNC 2007, 
nr 10, poz. 148) Sąd Najwyższy przyjął, że jeżeli nie wszyscy wspólnicy objęli - 
w stosunku określonym w art. 257 § 3 w związku z art. 260 § 2 k.s.h. - udziały 
w   kapitale 
zakładowym 
podwyższonym 
na 
podstawie 
dotychczasowych 
postanowień umowy spółki, podwyższenie kapitału nie dochodzi do skutku. 
Istotnym elementem przedstawionego do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego 
była  kontrowersja co do tego, czy regulacja wynikająca z art. 257 § 3 w związku 
z art. 260 § 2 k.s.h. nie wyklucza podwyższenia kapitału zakładowego na podstawie 
dotychczasowych postanowień umowy spółki przez podniesienie wartości 
nominalnej udziałów istniejących, jak również nie wyklucza wyłączenia lub 
ograniczenia w umowie spółki lub uchwale o podwyższeniu kapitału prawa 
wspólników do objęcia udziałów w podwyższonym kapitale w stosunku do ich 
dotychczasowych udziałów i przyznania prawa do objęcia udziałów niektórym 
wspólnikom w szerszym zakresie lub przyznania takiego prawa osobom trzecim, 
a także upoważnienia zarządu lub innego organu w  umowie spółki lub uchwale 
o podwyższeniu kapitału do przydzielenia na określonych zasadach udziałów 
nieobjętych przez osoby uprawnione na podstawie ustawy lub postanowień 
wspólników innym podmiotom. Kontrowersję tę Sąd Najwyższy rozstrzygnął 
na  rzecz stanowiska, że podwyższenie kapitału zakładowego na podstawie 
dotychczasowych postanowień umowy spółki może, zgodnie z art. 257 § 3 
w związku z art. 260 § 2 k.s.h., polegać wyłącznie na utworzeniu nowych udziałów, 
które mogą przypaść jedynie dotychczasowym wspólnikom i tylko w stosunku do 
ich dotychczasowych udziałów. Uznał, że za stanowiskiem tym przemawiają 
następujące argumenty: 
Zarówno w art. 257 § 3, jak i w art. 260 § 2 k.s.h. jest mowa o nowych 
udziałach. Do art. 260 § 3 k.s.h., regulującego kwestię podwyższenia wartości 
nominalnej dotychczasowych udziałów ze środków spółki, przepis art. 257 § 3 k.s.h. 

 
6 
nie odsyła. W sytuacji, w której jednocześnie z dodaniem § 3 do art. 257 k.s.h. 
uzupełniono art. 258 § 2 k.s.h. o regulację odnoszącą się do podwyższenia 
wartości nominalnej dotychczasowych udziałów przez zmianę umowy spółki, trudno 
niedokonanie tego odesłania traktować jako przeoczenie. 
Artykuł 260 § 2 k.s.h. ma niewątpliwie charakter bezwzględnie obowiązujący, 
zawarty więc w art. 257 § 3 k.s.h. nakaz odpowiedniego stosowania do 
podwyższenia kapitału zakładowego na podstawie dotychczasowych postanowień 
umowy spółki art. 260 § 2 k.s.h., a w istocie części tego przepisu postanawiającej 
o przysługiwaniu wspólnikom nowych udziałów w stosunku do ich dotychczasowych 
udziałów, sugeruje ujmowanie normy wynikającej z tego odsłania za bezwzględnie 
obowiązującą. 
Pozbawione byłoby sensu wprowadzanie regulacji wynikającej z art. 257 § 3 
w związku z art. 260 § 2 k.s.h., gdyby od przewidzianych w tej regulacji zasad 
można było wprowadzać w umowie spółki lub uchwale o  podwyższeniu kapitału 
zakładowego odstępstwa analogiczne do dopuszczalnych według art. 258 § 1 k.s.h. 
Wystarczyłoby rozciągnięcie zastosowania art. 258 § 1 k.s.h., zarówno na wypadki 
podwyższenia kapitału zakładowego przez zmianę umowy spółki, jak i wypadki 
podwyższenia kapitału zakładowego na podstawie dotychczasowych postanowień 
umowy spółki. Zgodnie z treścią względnie obowiązującego art. 258 § 1 k.s.h., 
dotychczasowi 
wspólnicy 
są 
uprawnieni 
do 
objęcia 
nowych 
udziałów 
w podwyższonym kapitale zakładowym w stosunku do swoich dotychczasowych 
udziałów.  
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że przedstawiona regulacja może nasuwać 
pewne zastrzeżenia. W szczególności nietrafne z celowościowego punktu widzenia 
wydaje się wykluczenie podwyższenia kapitału zakładowego na podstawie 
dotychczasowych postanowień umowy spółki przez podwyższenie wartości 
nominalnej, co nie pozwala na skorzystanie z tego uproszczonego trybu 
podwyższania kapitału zakładowego w spółkach, w których wspólnicy mogą mieć 
tylko jeden udział. Poza tym takie ukształtowanie uproszczonego podwyższenia 
kapitału zakładowego, które wyklucza zmianę składu wspólników oraz struktury 
przysługujących im udziałów  ma niewątpliwie cechy racjonalności. Ze względu na 

 
7 
stwarzane zagrożenie dla interesów wspólników powinno ono być poddane  
surowszym wymaganiom trybu zwykłego, łączącego się ze zmianą umowy spółki.  
Stanowisko wyrażone w uchwale Sąd Najwyższy zaaprobował w wyroku 
z  dnia 25 lutego 2010 r. (sygn. akt I CSK 384/09, OSNC 2010, nr 2, poz. 140). 
Podzielił w nim przede wszystkim pogląd, że przepis art. 260 § 2 k.s.h. 
ma  charakter iuris cogentis, co sprawia, że zawarty w art. 257 § 3 k.s.h. nakaz 
odpowiedniego stosowania do podwyższenia kapitału zakładowego, na mocy 
dotychczasowych postanowień umowy spółki , art. 260 § 2 k.s.h., w części tego 
przepisu 
postanawiającej 
o 
przysługiwaniu 
wspólnikom 
nowych 
udziałów 
w   stosunku do ich dotychczasowych udziałów, stanowi o bezwzględnym 
charakterze normy wynikającej z tego odesłania. Zdaniem Sądu Najwyższego, art. 
258 § 1 k.s.h. nie ma zastosowania do uproszczonego podwyższenia kapitału. 
Poza art. 257 § 1 k.s.h. pozostałe przesłanki tego trybu podwyższenia kapitału 
zakładowego zostały wymienione w art. 257 § 3 k.s.h. Są to: podwyższenie kapitału 
poprzez 
ustanowienie 
nowych 
udziałów, 
złożenie 
oświadczenia 
przez 
dotychczasowych wspólników o objęciu przypadających na nich udziałów w formie 
pisemnej, ponadto - według odesłania w art. 257 § 3 zdanie drugie do art. 260 § 2 
k.s.h. - objęcie nowych udziałów następuje proporcjonalnie do dotychczasowych 
udziałów.  
W uzasadnieniu uchwały z dnia 25 listopada 2010 r. (sygn. akt III CZP 84/10, 
OSNC 2011, nr 7-8, poz. 77) dotyczącej konsekwencji zbycia przez wspólnika 
na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością dotychczas posiadanych 
udziałów dla wykonania prawa pierwszeństwa do objęcia nowych udziałów 
w podwyższonym kapitale zakładowym - Sąd Najwyższy, bez bliższej argumentacji, 
potwierdził słuszność stanowiska prezentowanego w wyżej wymienionych 
orzeczeniach, że uchwała wykluczająca  lub ograniczająca prawa pierwszeństwa 
przewidziane w art. 258 § 1 k.s.h. nie może dotyczyć podwyższenia kapitału 
zakładowego na podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki.  
W wyroku z dnia 20 października 2011 r. (sygn. akt III CSK 5/11, OSP 
2012/7-8/75) Sąd Najwyższy, podtrzymując prezentowaną linię orzecznictwa, 
że podwyższenie kapitału zakładowego spółki na podstawie dotychczasowych 

 
8 
postanowień umowy spółki jest możliwe tylko przez ustanowienie nowych udziałów, 
podkreślił, że wówczas nowoutworzone udziały przysługują proporcjonalnie do 
dotychczas posiadanych. Ta przesłanka uproszczonego podwyższenia kapitału 
zakładowego jest, zdaniem Sądu Najwyższego,  konsekwencją wynikającego z art. 
257 § 3 zdanie drugie k.s.h. nakazu odpowiedniego stosowania art. 260 § 2 k.s.h., 
mającego charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego, do podwyższenia 
kapitału zakładowego na podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki. 
W wyroku z dnia 14 maja 2010 r. (sygn. akt II CSK 5050/09, OSNC 2011,  
nr 1, poz. 8) Sąd Najwyższy odrzucił pogląd, że zawarte w art. 257 § 3 k.s.h. 
odesłanie stanowi regulację wyjątkową w stosunku do art. 258 § 1 i art. 257 § 2 
k.s.h. i dlatego wyklucza możliwość podwyższenia kapitału zakładowego na 
podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki przez podwyższenie 
wartości 
nominalnej 
udziałów 
oraz 
wyklucza 
pozbawienie 
w 
uchwale 
o  podwyższeniu dotychczasowych wspólników prawa pierwszeństwa do objęcia 
nowych udziałów proporcjonalnie do już objętych. Zdaniem Sądu Najwyższego, 
przemawiają za tym następujące argumenty: 
Artykuł 
257 
§ 
3 
k.s.h. 
reguluje 
sposób 
obejmowania 
udziałów 
w  podwyższonym kapitale zakładowym. Budzi wobec tego wątpliwości traktowanie 
tego przepisu jako wyłomu w zasadach określających sposób podwyższenia 
kapitału zakładowego, ujętych w art. 257 § 1 i 2 k.s.h. oraz zmieniających prawo 
dotychczasowych wspólników do obejmowania udziałów w podwyższonym kapitale 
zakładowym, wynikające z art. 258 § 1 k.s.h. Ze względu na swój zakres, art. 257 
§  3 k.s.h. powinien być więc odczytywany nie jako ograniczenie regulacji 
zawartych w  art. 257 § 1 i 2 oraz art. 258 k.s.h., lecz jako regulacja szczególna, 
która może mieć zastosowanie tylko w określonej sytuacji. Należy go stosować 
tylko wtedy, gdy podwyższenie następuje przez utworzenie nowych udziałów, a nie 
przez 
podwyższenie 
wysokości 
dotychczasowych 
oraz 
gdy 
uchwała 
o   podwyższeniu nie wyłącza prawa pierwszeństwa w objęciu udziałów 
w  podwyższonym kapitale zakładowym przez dotychczasowych wspólników. 
Wykładnia literalna art. 257 § 3 k.s.h. - szczególnie, że mowa jest w nim tylko 
o  sposobie obejmowania udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym, 
a  ustawodawca regulując tę kwestię posłużył się odesłaniem do art. 260 § 2, który 

 
9 
dotyczy specjalnego podwyższenia kapitału zakładowego ze środków spółki – 
nie stwarza podstaw do traktowania tego przepisu jako zmieniającego regulacje 
zawarte w art. 257 § 1 i 2 oraz art. 258 § 1 k.s.h. 
Za proponowaną ścisłą wykładnią art. 257 § 3 k.s.h. przemawiają także 
argumenty wynikające z wykładni systemowej. Przepis art. 257 § 1 k.s.h. 
wprowadza tylko dwa wymagania, które muszą się znaleźć w umowie spółki, aby 
podwyższenie 
kapitału 
zakładowego 
na 
podstawie 
dotychczasowych 
jej 
postanowień było dopuszczalne: określenie maksymalnej wysokości podwyższenia 
oraz terminu, w którym ma ono nastąpić. Trudno wobec tego uznać, że odesłanie 
w  art. 257 § 3 k.s.h. do odpowiedniego stosowania art. 260 § 2 k.s.h. ma być 
rozumiane jako odstępstwo od elastycznego sposobu podwyższania kapitału 
zakładowego przewidzianego w art. 257 § 1 k.s.h. oraz od ważnej zasady 
wyrażonej w art. 258 k.s.h. Nie można również zakładać, że przepis ten wyłącza 
możliwość podwyższania kapitału zakładowego przez zwiększenie wartości 
nominalnej udziałów, gdy ma to nastąpić na mocy uchwały niebędącej zmianą 
umowy spółki. 
Za rozumieniem art. 257 § 3 k.s.h. jako przepisu, który nie narusza zasad 
podwyższenia kapitału zakładowego wynikających z art. 257 § 1 i 2 oraz art. 258 
§ 1 k.s.h., przemawiają też ważne względy związane z rolą, jaką odgrywa 
podwyższenie kapitału zakładowego na podstawie dotychczasowych postanowień 
umowy spółki. Takie odformalizowane podwyższenie kapitału zakładowego jest 
przejawem zgody wspólników na to, aby można było elastycznie zwiększać środki 
potrzebne spółce. Jeżeli więc nie wprowadzają jednocześnie do umowy spółki 
innych postanowień, godzą się na to, aby uchwała zgromadzenia wspólników 
mogła bliżej określić, w granicach zakreślonych w art. 257 § 2 lub art. 258 § 1 
k.s.h., w jaki sposób podwyższenie kapitału zakładowego nastąpi i kto będzie miał 
prawo do objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym. Wspólnicy, 
wyrażając na to zgodę z góry, mogą jednocześnie zastrzec w umowie, że takie 
podwyższenie jest możliwe tylko przez utworzenie nowych udziałów, które 
wspólnicy obejmą proporcjonalnie do już posiadanych.  

 
10
Zdaniem Sądu Najwyższego, proponowana wykładnia art. 257 § 3 k.s.h. 
nie stwarza zagrożenia dla spółki ani wspólników. Wprowadzenie do umowy spółki 
postanowienia, 
które 
upoważnia 
wspólników 
do 
podwyższania 
kapitału 
zakładowego, bez surowych wymagań związanych ze zmianą umowy spółki, 
ułatwia dokapitalizowanie spółki. Wspólnik, który chce - zgadzając się na 
wprowadzenie do umowy spółki zezwolenia na podwyższanie jej kapitału 
zakładowego bez zmiany umowy spółki - zachować pierwszeństwo w obejmowaniu 
udziałów w tak podwyższanym kapitale zakładowym, powinien jednocześnie 
zadbać o umieszczenie w umowie spółki postanowienia potwierdzającego jego 
uprawnienie do objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym. 
Wymienione orzeczenia, które zostały wydane na tle  znowelizowanych od 
dnia 15 stycznia 2004 r. przepisów o tzw. uproszczonym podwyższeniu kapitału 
zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, potwierdzają istnienie 
istotnych rozbieżności. Można przyjąć, ze ukształtowały się w tym zakresie  dwa 
konkurencyjne stanowiska. Ocena ta odnosi się także do doktryny prawa 
handlowego, przy czym w  większości wypowiedzi  krytycznie ocenia się wykładnię, 
której wynikiem jest ograniczenie zastosowania uproszczonego podwyższenia 
kapitału zakładowego tylko do podwyższenia przez ustanowienie nowych udziałów, 
które muszą objąć dotychczasowi wspólnicy w stosunku do ich dotychczasowych 
udziałów. 
III. Trafność prezentowanych stanowisk zależy przede wszystkim od oceny 
znaczenia zawartego w art. 257 § 3 odesłania do art. 260 § 2 k.s.h., który w ramach 
podwyższenia kapitału zakładowego ze środków spółki  ma niewątpliwie charakter 
bezwzględnie obowiązujący. Odpowiedź na zasadnicze pytanie, czy art. 260 § 2 
k.s.h., w związku z odpowiednim zastosowaniem go do podwyższenia kapitału 
zakładowego spółki, ma ten sam imperatywny charakter, przesądza rozstrzygnięcie 
co do możliwości ograniczenia lub wyłączenia przysługującego dotychczasowym 
wspólnikom prawa pierwszeństwa do objęcia nowych udziałów w stosunku do 
swoich dotychczasowych udziałów w kapitale zakładowym podwyższonym na mocy 
dotychczasowych postanowień umowy spółki oraz co do możliwości udziału osób 
spoza grona wspólników w kapitale zakładowym. Przyjęcie poglądu, iż przepis ten, 
stosowany odpowiednio do uproszczonego podwyższenia kapitału zakładowego, 

 
11
ma jedynie charakter względnie obowiązujący, usprawiedliwiałoby jednoczesne 
uznanie, że prawo pierwszeństwa dotychczasowych wspólników do objęcia nowych 
udziałów w podwyższonym na mocy dotychczasowych postanowień umowy spółki 
kapitale zakładowym w stosunku do swoich dotychczasowych udziałów, może być 
wyłączone zarówno w umowie spółki, jak i w uchwale o podwyższeniu kapitału 
zakładowego. Przyjęcie natomiast bezwzględnie obowiązującego charakteru art. 
260 § 2 k.s.h., także w zakresie uproszczonego podwyższenia kapitału 
zakładowego, oznaczałoby, że wspólnicy zarówno w umowie spółki, jak i w uchwale 
o podwyższeniu kapitału zakładowego, nie mogą wyłączyć prawa pierwszeństwa 
do objęcia nowych udziałów w kapitale zakładowym podwyższonym na mocy 
dotychczasowych postanowień umowy. Nie przesądza to jednak kwestii możliwości 
podwyższenia kapitału zakładowego w trybie uproszczonym przez zwiększenie 
wartości istniejącego udziału lub udziałów oraz kwestii wyłączenia prawa 
pierwszeństwa dotychczasowych wspólników w tym trybie i przy tym sposobie 
podwyższenia kapitału zakładowego. Jak trafnie przyjmuje się w doktrynie prawa 
handlowego, prawo pierwszeństwa ma zastosowanie także wówczas, gdy 
w  spółce, w której wspólnik może mieć tylko jeden udział,  podwyższeniu ulega 
wartość nominalna udziału. 
IV. Zawarte w art. 257 § 3 k.s.h. odesłanie do art. 260 § 2 k.s.h., przemawia 
za  przyjęciem stanowiska wyrażonego przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu 
uchwały z dnia 15 grudnia 2006 r., że przez zastosowanie art. 260 § 2 k.s.h. przy 
uproszczonym podwyższeniu kapitału zakładowego polegającym na utworzeniu 
nowych udziałów, udziały te mogą przypaść jedynie dotychczasowym wspólnikom 
i  to tylko w stosunku do ich dotychczasowych udziałów. Opiera się ono na uznaniu 
bezwzględnie obowiązującego charakteru art. 260 § 2 k.s.h., stosowanego do 
uproszczonego trybu podwyższenia kapitału zakładowego w części, w jakiej 
reguluje on sposób objęcia nowych udziałów przez dotychczasowych wspólników. 
Ten rezultat wykładni literalnej i systemowej przepisów regulujących uproszczone 
podwyższenie kapitału zakładowego podzielił Sąd Najwyższy w kolejnych 
orzeczeniach tj. w wyroku z dnia 25 lutego 2010 r., uchwale z dnia 25 listopada 
2010 r. oraz w wyroku z dnia  20 października 2011 r.  

 
12
Odnosząc się do prezentowanych w piśmiennictwie przeciwnych poglądów, 
trzeba przede wszystkim odrzucić te z nich, które zmierzają do pominięcia 
odesłania zawartego w art. 257 § 3 zdanie drugie k.s.h. uznawanego jako błąd 
legislacyjny. Wnioski te i oceny mogą co najwyżej stanowić podstawę do 
formułowania postulatów de lege ferenda. Trafnie zarzuca się im, że nie ma takiej 
normy prawnej, która pozwalałaby na pominięcie nawet wadliwego przepisu 
ustawy. Należy go respektować również wtedy, gdy w drodze wykładni nie można 
nadać mu innego znaczenia.   
Nie przekonuje, podnoszona na usprawiedliwienie tezy o względnym 
obowiązywaniu normy zawartej w art. 260 § 2 k.s.h. okoliczność, że art. 257 § 3 
k.s.h. odsyłając do jej stosowania przy uproszczonym podwyższeniu kapitału 
zakładowego przewiduje stosowanie art. 260 § 2 k.s.h. nie wprost, lecz tylko 
odpowiednio. Niewątpliwie, sam art. 260 § 2 k.s.h., stosowany do podwyższenia 
kapitału zakładowego ze środków spółki, ma charakter bezwzględnie obowiązujący. 
Zawiera on dwie normy, które w związku z odesłaniem w art. 257 § 3 k.s.h. 
mogłyby 
mieć 
zastosowanie 
do 
uproszczonego 
podwyższenia 
kapitału 
zakładowego. Jest to nakaz przydziału nowych udziałów tylko wspólnikom i jedynie 
w stosunku do ich dotychczasowych udziałów oraz brak wymagania objęcia 
nowych udziałów. 
W piśmiennictwie trafnie zauważa się, że pojęcie „odpowiedniości” 
stosowania określonego przepisu oznacza, że niektóre jego postanowienia będzie 
można stosować bez żadnej modyfikacji, inne trzeba będzie odpowiednio 
zmodyfikować, a jeszcze innych w ogóle nie będzie można stosować. 
W  odniesieniu do art. 260 § 2 k.s.h. oznacza to, że część jego postanowień 
wyłączających wymaganie objęcia nowych udziałów nie ma w ogóle zastosowania 
do uproszczonego podwyższenia kapitału zakładowego jako sprzeczne z art. 257 
§  3 k.s.h., który wymaga objęcia nowych udziałów przez dotychczasowych 
wspólników. Pozostała część postanowień art. 260 § 2 k.s.h., a  mianowicie norma 
nakazująca przydział nowych udziałów tylko wspólnikom i  jedynie w stosunku do 
ich dotychczasowych udziałów, nie zmienia swego imperatywnego charakteru, 
również w kontekście ich aktualnego zastosowania do uproszczonej procedury 
podwyższenia kapitału zakładowego spółki.  

 
13
W piśmiennictwie i orzecznictwie podejmowane są różne próby takiego 
wkomponowania normy wynikającej z art. 260 § 2 k.s.h. do podwyższenia kapitału 
zakładowego na mocy dotychczasowych postanowień umowy spółki, które 
nadawałoby tej normie charakter względnie obowiązujący. W uzasadnieniu 
wyroku z dnia  14 maja 2010 r. Sąd Najwyższy  wskazał, że ze względu na swój 
zakres, art. 257 § 3 k.s.h. powinien być odczytywany, nie jako ograniczenie 
regulacji zawartych w art. 257 § 1 i 2 oraz art. 258 k.s.h., lecz jako regulacja 
szczególna, która może mieć zastosowanie tylko w określonej sytuacji. Należy go 
stosować tylko wtedy, gdy podwyższenie następuje przez utworzenie nowych 
udziałów, a  nie  przez podwyższenie wysokości dotychczasowych oraz gdy 
uchwała o podwyższeniu nie wyłącza prawa pierwszeństwa w objęciu udziałów 
w podwyższonym kapitale zakładowym przez dotychczasowych wspólników.  
Wobec tego należy postawić pytanie o potrzebę i sens stosowania w takich 
sytuacjach art. 260 § 2 k.s.h. do podwyższenia kapitału zakładowego na mocy 
dotychczasowych postanowień umowy spółki, zawsze bowiem wtedy, gdy ani 
umowa spółki, ani uchwała o podwyższeniu kapitału zakładowego nie regulują 
kwestii przydziału dotychczasowym wspólnikom  nowych udziałów, zgodnie z art. 
258 § 1 k.s.h., wspólnicy ci mają prawo pierwszeństwa do objęcia nowych 
udziałów w stosunku do swoich dotychczasowych udziałów. Jeżeli zastosowanie 
art. 260 § 2 k.s.h. jako przepisu względnie obowiązującego, miałoby służyć 
ochronie 
dotychczasowych 
wspólników 
przed 
wyłączeniem 
ich 
udziału 
w podwyższonym kapitale zakładowym, to tę ochronę zapewnia prawo 
pierwszeństwa, które wspólnikowi przysługuje zawsze w tych sytuacjach, 
w których zakłada się odpowiednie zastosowanie  art. 260 § 2 k.s.h. 
Zwrócił na to uwagę Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 grudnia 2006 r. 
podkreślając zbędność odesłania do art. 260 § 2 k.s.h., gdyby uznać, 
że  ma  on  charakter względnie obowiązujący i jego zastosowanie mogłaby 
wyłączyć 
uchwała 
o 
podwyższeniu 
kapitału 
zakładowego 
pozbawiająca 
dotychczasowych wspólników prawa pierwszeństwa. Odesłanie takie byłoby 
wówczas pozbawione sensu.  

 
14
Według względnie obowiązującego art. 258 § 1 k.s.h., dotychczasowi 
wspólnicy są uprawnieni do objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale 
zakładowym w stosunku do dotychczasowych udziałów. Do chwili wejścia w życie 
zmian do Kodeksu spółek handlowych, wprowadzonych ustawą z dnia 12 grudnia 
2003 r., nie wywoływało kontrowersji, że art. 258 § 1 k.s.h. ma zastosowanie 
w każdym wypadku podwyższenia kapitału zakładowego, a zatem także, gdy do 
tego podwyższenia dochodzi na podstawie uchwały podjętej na mocy 
dotychczasowych postanowień umowy spółki. Gdyby zatem uznać za możliwe 
odstępstwa od zasad określonych w art. 260 § 2 k.s.h., do których odsyła art. 257 
§ 3 k.s.h., to wówczas, ze względu na wypełnianie przez art. 258 § 1 k.s.h. tych 
samych funkcji ochronnych dla dotychczasowych wspólników, analizowane 
odesłanie nie miałoby znaczenia, a jedynie mogłoby potwierdzać określone w art. 
258 § 1 k.s.h. reguły dzielenia pomiędzy dotychczasowych wspólników 
podwyższonego kapitału zakładowego. Także i te względy uzasadniają przyjęcie, 
że norma zawarta w stosowanym odpowiednio art. 260 § 2 k.s.h. w zakresie 
podziału kapitału zakładowego podwyższonego przez ustanowienie nowych 
udziałów ma bezwzględnie obowiązujący charakter. 
Nie ma uzasadnionych podstaw do wnioskowania, że użycie w art. 257 § 3 
k.s.h. określenia „dotychczasowi wspólnicy” oznacza, że oświadczenia o objęciu 
nowych udziałów w tej samej procedurze podwyższenia kapitału zakładowego 
mogą złożyć także nowi wspólnicy. Określenie „dotychczasowi wspólnicy” 
oznacza, że są to osoby będące wspólnikami w chwili podejmowania uchwały 
o  podwyższeniu kapitału zakładowego lub w innym dniu wskazanym w uchwale 
o  podwyższeniu kapitału zakładowego (zob. uzasadnienie uchwały Sądu 
Najwyższego z dnia 25 listopada 2010 r.), a zatem te same osoby, o których 
mowa w art. 260 § 2 k.s.h. 
Nie zasługuje na uwzględnienie argument, że w art. 257 § 3 k.s.h.  jest 
mowa jedynie o sposobie obejmowania udziałów w podwyższonym kapitale 
zakładowym, a ustawodawca, regulując tę kwestię posłużył się odesłaniem do 
innego przepisu. Należy mieć na względzie, że uregulowany w art. 260 § 2 k.s.h. 
sposób objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym 
nawiązuje do  konstrukcji prawa pierwszeństwa uregulowanego w art. 258 § 1 

 
15
k.s.h. Jeżeli umowa spółki lub uchwała o podwyższeniu kapitału zakładowego nie 
stanowią inaczej, dotychczasowi wspólnicy mają prawo pierwszeństwa do objęcia 
nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym w stosunku do udziałów 
dotychczasowych. Użycie w art. 260 § 2 k.s.h. określenia, iż wspólnikom 
przysługują nowe udziały, a nie prawo pierwszeństwa do ich objęcia, oznacza,  
że udziały w podwyższonym kapitale zakładowym ze środków spółki nie 
wymagają objęcia. Przy podwyższeniu kapitału zakładowego ze środków 
własnych spółki, nowe udziały przysługują wszystkim wspólnikom niejako 
automatycznie, bez potrzeby dokonywania przez nich jakichkolwiek czynności. 
Natomiast prawo pierwszeństwa jest uprawnieniem wspólnika, z którego może 
skorzystać ale nie ma takiego obowiązku. Zawarte w art. 257 § 3  k.s.h. odesłanie 
do art. 260 § 2 k.s.h. zawiera zatem dalej idące wymaganie odnoszące się do 
objęcia wszystkich nowych udziałów przez dotychczasowych wspólników i to 
w stosunku do ich dotychczasowych udziałów.  
Dlatego art. 260 § 2 k.s.h. może być uznany za regulację szczególną 
w stosunku do art. 258 § 1 k.s.h., a przez to przewidziany w nim sposób objęcia 
udziałów przez wszystkich dotychczasowych wspólników nie może zostać 
ograniczony lub wyłączony w umowie spółki lub uchwale o podwyższeniu kapitału 
zakładowego.  
Tak 
ukształtowana 
uproszczona 
procedura 
podwyższenia 
kapitału 
zakładowego, która ma wykluczać zmianę składu wspólników powodującą zmianę 
struktury przysługujących udziałów  w spółce, nie jest pozbawiona racjonalności. 
Prawo pierwszeństwa umożliwia zachowanie status quo w spółce, chroni 
wspólników przed „rozwodnieniem” przysługujących im dotychczas praw 
udziałowych, a tym samym osłabieniem ich pozycji prawnej, wskutek 
zaoferowania nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym, niektórym 
tylko ze wspólników lub osobom trzecim (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 
20 sierpnia 1996 r. III CZP 67/96, OSNC 1996, nr 12, poz. 155).   
Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 15 grudnia 
2006 r., podwyższenie kapitału zakładowego mogące prowadzić do zmiany składu 
wspólników oraz naruszenia dotychczasowej struktury udziałów powinno być 

 
16
poddane, ze względu na zagrożenie interesów wspólników, surowszym 
wymaganiom trybu zwykłego, łączącego się ze zmianą umowy spółki. W tym 
trybie wspólnicy mogą nie tylko wyłączyć lub ograniczyć prawo dotychczasowych 
wspólników do objęcia nowych udziałów w stosunku do dotychczasowych 
udziałów, ale mogą także postanowić o przyznaniu uprawnień do objęcia nowych 
udziałów 
w  podwyższonym 
kapitale 
zakładowym 
osobom 
niebędącym 
wspólnikami. Ponadto, w umowie spółki lub w uchwale o podwyższeniu kapitału 
zakładowego przez zmianę umowy spółki, wspólnicy mogą udzielić upoważnienia 
wyznaczonemu organowi spółki do przydzielania na określonych zasadach 
udziałów nieobjętych przez wspólników, którzy nie skorzystali z przysługującego 
im prawa pierwszeństwa. 
To jednak, czy rzeczywiście ochrona dotychczasowych wspólników przez 
tak ukształtowany sposób podwyższenia kapitału zakładowego jest niezbędna 
i spełnia efektywnie swoje cele - zwłaszcza jeśli uwzględni się podnoszone 
w orzecznictwie 
i piśmiennictwie 
możliwości 
zawarcia 
w 
umowie 
spółki 
odpowiednich postanowień chroniących wspólników przed ograniczeniem lub 
pozbawieniem ich udziału w podwyższeniu kapitału zakładowego, jak również 
możliwości związane z  zaskarżeniem uchwały w przedmiocie podwyższenia 
kapitału zakładowego - nie może prowadzić do pominięcia lub pozbawienia 
jakiegokolwiek znaczenia normatywnego znowelizowanych przepisów. 
Szeroko argumentowana celowość stosowania uproszczonej procedury do 
podwyższenia kapitału zakładowego z możliwością obejmowania nowych 
udziałów przez osoby spoza grona wspólników może stanowić podstawę do 
formułowania 
postulatów 
de 
lege 
ferenda 
wymagających 
interwencji 
ustawodawcy. 
W przygotowanym dnia 30 kwietnia 2012 r. przez Komisję Kodyfikacyjną 
Prawa Cywilnego projekcie zmian do Kodeksu spółek handlowych między innymi 
proponuje się skreślenie art. 257 § 3 zd. 2 k.s.h., zgodnie z którym do 
podwyższenia kapitału zakładowego bez zmiany umowy spółki stosuje się 
odpowiednio art. 260 § 2 k.s.h., jako normę przyznającą bezwzględne prawo 

 
17
proporcjonalnego objęcia nowych udziałów w stosunku do dotychczasowych 
udziałów.  
 
V. Przyjęcie stanowiska, że przy uproszczonym podwyższeniu kapitału 
zakładowego, nowe udziały mogą przypaść jedynie dotychczasowym wspólnikom 
i  to tylko w stosunku do ich dotychczasowych udziałów, nie oznacza, 
że podwyższenie kapitału zakładowego w tym trybie jest możliwe tylko przez 
ustanowienie nowych udziałów, a tym samym, że wyłączone jest podwyższenie 
przez podniesienie wartości nominalnej udziałów istniejących.  
Wskazany przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 grudnia 2006 r. brak 
odesłania w art. 257 § 3 k.s.h. do art. 260 § 3 k.s.h., jak również wprowadzona 
jednocześnie zmiana art. 258 § 2 k.s.h., nie stanowią dostatecznych postaw do 
wnioskowania, że w ten właśnie sposób doszło do wyłączenia jednego 
z  uregulowanych w art. 257 § 2 k.s.h. sposobów podwyższenia kapitału 
zakładowego, jeżeli do tego podwyższenia dochodzi na mocy dotychczasowych 
postanowień umowy spółki. Tego wyłączenia nie usprawiedliwia również treść art. 
260 § 2 k.s.h., który z mocy art. 257 § 3 k.s.h. ma odpowiednie zastosowanie do 
uproszczonego trybu podwyższenia kapitału zakładowego przez utworzenie 
nowych udziałów. 
Uzupełnienie art. 258 § 2 k.s.h. o regulację odnoszącą się do 
podwyższenia wartości nominalnej dotychczasowych udziałów i przyjęcie 
wymagania formy aktu notarialnego dla oświadczenia dotychczasowe wspólnika, 
przy jednoczesnej liberalizacji w art. 257 § 3 k.s.h. formy tego oświadczenia 
w odniesieniu do  wspólnika składającego oświadczenie woli o objęciu nowych 
udziałów w  kapitale zakładowym, podwyższonym na mocy dotychczasowych 
postanowień umowy spółki, doprowadziło wprawdzie do niespójności regulacji 
związanych z  podwyższeniem kapitału zakładowego, to jednak za zbyt daleko 
idący należy uznać wniosek, że z tych przyczyn jeden ze sposobów 
podwyższenia kapitału zakładowego jest niedopuszczalny w trybie uproszczonego 
podwyższenia kapitału zakładowego. Niezrozumiałe zróżnicowanie sytuacji 
dotychczasowych wspólników w zależności od tego, czy w trybie uproszczonym 
kapitał zakładowy jest podwyższany przez ustanowienie nowych udziałów, czy też 

 
18
przez podniesienie wartości nominalnej istniejących udziałów, nie może 
usprawiedliwiać dalszego ograniczania zastosowania uproszczonego trybu 
podwyższenia kapitału zakładowego przez wyłączenie jego zastosowania w razie 
podniesienia wartości nominalnej udziału lub udziałów. 
Sprzeciwiają się temu wnioski wynikające z wykładni funkcjonalnej. 
Tym razem, w odróżnieniu od przedstawionych celów podmiotowego ograniczenia 
uproszczonego podwyższenia kapitału zakładowego przez utworzenie nowych 
udziałów, nie ma żadnych uzasadnionych racji, dla których uproszczone 
podwyższenie kapitału zakładowego nie mogłoby zostać dokonane przez 
podwyższenie 
wartości 
nominalnej 
dotychczasowych 
udziałów. 
Podobne 
wątpliwości wyraził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 15 grudnia 
2006  r., uznając za nietrafne z celowościowego punktu widzenia wykluczenie 
dopuszczalności 
podwyższenia 
kapitału 
zakładowego 
na 
podstawie 
dotychczasowych postanowień umowy spółki przez podniesienie wartości 
udziałów, co nie pozwala  na skorzystanie z uproszczonego trybu podwyższenia 
kapitału zakładowego w spółkach, w których wspólnicy mogą mieć tylko jeden 
udział.  
W związku z tym stwierdzeniem trzeba podkreślić, że przy podzieleniu 
w  całości stanowiska Sądu Najwyższego wyłączenie uproszczonego trybu 
podwyższenia kapitału zakładowego byłoby jeszcze szersze, albowiem objęłoby 
także spółki, w których wspólnicy mogą mieć więcej niż jeden udział. Zgodnie z 
art. 153 zdanie drugie k.s.h. wartość udziałów w tych spółkach powinna być 
równa, a  wobec tego także wysokość podwyższenia wartości nominalnej tych 
udziałów powinna być jednakowa. W ten sposób, podobnie jak w warunkach 
określonych w  art. 260 § 2 k.s.h., nie następują żadne zmiany w strukturze 
udziałów, 
a   do  podwyższenia 
kapitału 
zakładowego 
dochodzi 
wyłącznie 
z udziałem 
dotychczasowych 
wspólników. 
Pozbawienie 
w 
takiej 
sytuacji 
wspólników możliwości skorzystania z uproszczonego podwyższenia kapitału 
zakładowego, nie znajduje żadnego usprawiedliwienia. Przy tym sposobie objęcia 
podwyższonej wartości nominalnej udziałów najpełniej realizuje się zamknięty 
i proporcjonalny charakter podwyższenia kapitału zakładowego, który wprowadza 
art. 260 § 2 k.s.h. w odniesieniu do uproszczonego podwyższenia kapitału 

 
19
zakładowego przez ustanowienie nowych udziałów. Trzeba też podkreślić, że 
regulacje 
dotyczące prawa 
pierwszeństwa 
nie 
mają 
zastosowania 
do 
podwyższenia kapitału zakładowego przez podwyższenie nominalnej wartości 
istniejących udziałów dokonywanego  w spółkach, w których wspólnik może mieć 
więcej niż jeden udział.  
W wyroku z dnia 25 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy - uznając, że w trybie 
uproszczonym można podwyższyć kapitał zakładowy jedynie przez ustanowienie 
nowych udziałów - przyjął, że art. 257 § 3 k.s.h. jest przepisem szczególnym 
wobec  art. 257 § 2 k.s.h. Wymienia on kolejne przesłanki uproszczonego 
podwyższenia kapitału zakładowego, a należy do nich między innymi 
podwyższenie kapitału przez ustanowienie nowych udziałów. Pogląd ten może 
budzić wątpliwości jeśli zważy się, że art. 257 § 2 k.s.h. wymienia dwa sposoby 
podwyższania kapitału zakładowego, przez emisję nowych udziałów jak też przez 
podwyższenie wartości nominalnej istniejącego lub istniejących udziałów, nie 
ograniczając ich zastosowania. Można zatem przyjąć, że regulacja ta odnosi się 
do każdego z  trybów podwyższenia kapitału zakładowego.  
W wyroku z dnia wyroku z dnia 14 maja 2010 r., Sąd Najwyższy słusznie 
wskazał, że ze względu na odmienną materię regulacji nie można art. 257 § 3 
k.s.h. uznać za  lex specialis względem art. 257 § 2 k.s.h. mającego charakter 
regulacji uniwersalnej, która odnosi się także do podwyższenia kapitału 
zakładowego ze środków własnych spółki. Natomiast w art. 257 § 3 k.s.h. 
uregulowana została jedynie kwestia formy oświadczenia woli dotychczasowego 
wspólnika, w związku z  jednym ze sposobów podwyższenia, a mianowicie 
z podwyższeniem przez emisję nowych udziałów.  
Podobnie w art. 260 § 2 k.s.h., do którego odsyła art. 257 § 3 k.s.h., zostały 
uregulowane wyłącznie kwestie obejmowania udziałów w podwyższonym kapitale 
zakładowym w ramach podwyższenia przez emisję nowych udziałów. Poza tym 
także art. 260 § 3 k.s.h. przez odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 260 
§ 2 k.s.h. rozstrzyga jedynie o obejmowaniu przez wspólników udziałów 
w  przypadku podwyższenia kapitału zakładowego ze środków spółki przez 
podniesienie ich wartości nominalnej, a nie o możliwości zastosowania tego 

 
20
sposobu podwyższenia kapitału zakładowego. Dlatego brak odesłania w art. 257 
§ 3 k.s.h. do art. 260 § 3 k.s.h., podobnie jak tylko odesłanie do art. 260 § 2 k.s.h., 
nie eliminuje możliwości dokonania podwyższenia kapitału zakładowego w  trybie 
uproszczonym przez zwiększenie wartości nominalnej istniejących udziałów.  
Nie ma uzasadnionych podstaw do wnioskowania, że przyjęcie w art. 257 
§ 3 oraz art. 258 § 2 k.s.h. szczególnych rozwiązań dotyczących jednego tylko ze 
sposobów podwyższenia kapitału zakładowego w ramach uproszczonego 
podwyższenia kapitału zakładowego, w których z jednej strony przyjęto ułatwienie 
co formy oświadczenia woli dotychczasowych wspólników obejmujących nowe 
udziały, z drugiej strony ograniczony został krąg podmiotów mogących 
uczestniczyć w podwyższeniu kapitału zakładowego przez ustanowienie nowych 
udziałów, oznacza zarazem niemożliwość skorzystania z drugiego ze sposobów 
podwyższenia kapitału zakładowego. Przeciwnie, można co najwyżej stwierdzić, 
że inny sposób podwyższenia kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną 
odpowiedzialnością nie został bliżej uregulowany, a nieuzasadnione jest i zbyt 
daleko idące twierdzenie, że brak szczególnych postanowień dotyczących 
podwyższenie wartości nominalnej istniejących udziałów w ramach podwyższenia 
kapitału zakładowego na podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki, 
wyłącza możliwość skorzystania z tego sposobu podwyższenia kapitału 
zakładowym w uproszczonym trybie jego podwyższenia.  
VI. Dotychczasowe rozważania wskazują, że ze względu na odesłanie do 
art. 260 § 2 k.s.h zawarte w art. 257 k.s.h., w uproszczonym trybie podwyższenia 
kapitału zakładowego, wyłączenie prawa pierwszeństwa jest niemożliwe tylko 
w  odniesieniu do objęcia nowo utworzonych udziałów.  W pozostałym zakresie 
mają zastosowanie ogólne zasady związane z prawem pierwszeństwa. W istocie 
kwestia ta ma znaczenie jedynie w wypadku uproszczonego trybu podwyższenia 
kapitału zakładowego przez podniesienie wartości istniejącego udziału w spółce, 
w  której wspólnik może mieć tylko jeden udział. Podwyższenie kapitału 
zakładowego przez podwyższenie wartości nominalnej istniejących udziałów 
w  spółkach, w których wspólnik może mieć więcej niż jeden udział, polega na 
jednakowym podniesieniu ich wartości (art. 153 zdanie drugie k.s.h.). Wobec tego, 
przy tym sposobie podwyższenia kapitału zakładowego, w którym z natury rzeczy 

 
21
uczestniczą 
tylko 
dotychczasowi 
wspólnicy, 
wyłączona 
jest 
możliwość 
zmiany struktury udziałów. 
Zgodnie z treścią art. 258 § 1 k.s.h., dotychczasowi wspólnicy mają prawo 
pierwszeństwa do objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale 
zakładowym w stosunku do swoich dotychczasowych udziałów. W odniesieniu do 
spółek, w których wspólnik może mieć tylko jeden udział, a udziały te wówczas 
mogą mieć różną wartość nominalną, prawo pierwszeństwa dotychczasowych 
wspólników odnosi się do objęcia podwyższonej wartości udziału proporcjonalnie 
do dotychczasowej wartości tak, aby nie uległa zmianie dotychczasowa struktura 
udziałów. 
Nie 
występuje 
też 
w 
tych 
okolicznościach 
kwestia 
udziału 
w  podwyższeniu kapitału zakładowego osób spoza grona dotychczasowych 
wspólników. Według treści art. 258 § 1 k.s.h., pozbawienie wspólnika prawa 
pierwszeństwa może wynikać z postanowień umowy spółki lub też z uchwały 
o  podwyższeniu kapitału zakładowego, przy czym ustawa nie wskazuje, o jaką 
uchwałę chodzi. Wobec tego można przyjąć, że przy podwyższeniu kapitału 
zakładowego na mocy dotychczasowych postanowień umowy spółki przez 
podwyższenie 
wartości 
nominalnej 
dotychczasowych 
udziałów, 
uchwała 
o  podwyższeniu kapitału zakładowego może wyłączać prawo pierwszeństwa 
dotychczasowych wspólników do objęcia podwyższonej wartości nominalnej 
udziału w stosunku do dotychczasowej wartości, chyba że umowa spółki stanowi 
inaczej.  
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w uchwale.