III CZP 57/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej podjął uchwałę w odpowiedzi na zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Szczecinie, dotyczące stosowania terminu określonego w art. 841 § 3 k.p.c. do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 2 lipca 2004 r. (która weszła w życie 5 lutego 2005 r.). Zagadnienie dotyczyło sytuacji, gdy zajęcie przedmiotu należącego do osoby trzeciej nastąpiło w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym przed 5 lutego 2005 r., a powództwo o zwolnienie tego przedmiotu spod egzekucji zostało wniesione po tej dacie. Sąd Najwyższy stwierdził, że termin miesięczny do wniesienia powództwa o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji, wprowadzony art. 841 § 3 k.p.c., ma charakter materialnoprawny (termin prekluzji sądowej). W związku z tym, jego niezachowanie skutkuje oddaleniem powództwa, a nie odrzuceniem pozwu. Sąd uznał, że przepis ten ma zastosowanie również do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, pod warunkiem, że powództwo zostało wniesione po tej dacie. Kluczowe jest jednak to, że w takich przypadkach bieg terminu rozpoczyna się od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej (5 lutego 2005 r.), a nie od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, jeśli nastąpiło to przed tą datą. Sąd uzasadnił, że takie rozwiązanie jest zgodne z zasadami prawa międzyczasowego, nie narusza praw nabytych ani zasady równości, a także pozwala uniknąć sztucznych rezultatów wynikających z pominięcia wiedzy o naruszeniu prawa nabytej przed wejściem w życie nowej regulacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących terminów materialnoprawnych wprowadzonych nowelizacją k.p.c., w szczególności w kontekście powództw przeciwegzekucyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją k.p.c. z 2004 r. i terminem z art. 841 § 3 k.p.c.
Zagadnienia prawne (1)
Czy termin określony w przepisie art. 841 § 3 k.p.c. stosuje się do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, termin określony w art. 841 § 3 k.p.c. ma zastosowanie do powództw uregulowanych w art. 841 § 1 k.p.c. także wówczas, gdy zajęcie przedmiotu należącego do osoby trzeciej nastąpiło w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym przed wejściem w życie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego. W takiej sytuacji termin biegnie od dnia wejścia w życie wymienionej ustawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że termin z art. 841 § 3 k.p.c. jest terminem prawa materialnego (prekluzji sądowej), a nie procesowego. W związku z tym, nie podlega on przepisom intertemporalnym dotyczącym toku postępowania egzekucyjnego (art. 7 ustawy nowelizującej). Zastosowanie znalazły przepisy wprowadzające kodeks cywilny, zgodnie z którymi wprowadzony po raz pierwszy termin materialnoprawny biegnie od dnia wejścia w życie nowej ustawy, nawet jeśli prawo powstało pod rządem przepisów poprzednich.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Małgorzata M. | osoba_fizyczna | powód |
| Aleksandra R. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 841 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wprowadza miesięczny termin do wniesienia powództwa o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa. Sąd uznał, że termin ten ma charakter materialnoprawny i biegnie od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, jeśli naruszenie prawa nastąpiło przed tą datą.
Pomocnicze
k.p.c. art. 841 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji.
Ustawa o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 7
Przepis ten stanowi, że postępowania zabezpieczające i egzekucyjne wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej toczą się według przepisów dotychczasowych. Sąd uznał, że nie ma on zastosowania do terminu materialnoprawnego z art. 841 § 3 k.p.c.
p.w.k.c. art. XXXV
Przepisy wprowadzające kodeks cywilny
Reguluje bieg terminów w prawie międzyczasowym, wskazując, że nowy termin biegnie od dnia wejścia w życie ustawy.
p.w.k.c. art. XXXVI
Przepisy wprowadzające kodeks cywilny
Znajdują odpowiednie zastosowanie do terminów zawitych.
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin z art. 841 § 3 k.p.c. ma charakter materialnoprawny. • Przepisy intertemporalne dotyczące postępowania egzekucyjnego (art. 7 ustawy nowelizującej) nie mają zastosowania do terminów materialnoprawnych. • Należy stosować przepisy wprowadzające kodeks cywilny dotyczące terminów, zgodnie z którymi nowy termin biegnie od dnia wejścia w życie ustawy.
Odrzucone argumenty
Termin z art. 841 § 3 k.p.c. jest terminem procesowym. • Art. 7 ustawy nowelizującej powinien być stosowany do wszystkich przepisów tej ustawy, w tym do terminu z art. 841 § 3 k.p.c. • Stosowanie terminu do sytuacji sprzed jego wprowadzenia narusza zasadę nieretroakcji.
Godne uwagi sformułowania
termin prekluzji sądowej • nie przesądza jej charakteru • nie pociąga za sobą odrzucenia pozwu, lecz oddalenie powództwa • nie narusza zasady ochrony praw nabytych, nie podważa zaufania do systemu prawnego, a także nie godzi w zasadę równości • nie oznacza to jednak konieczności jego odrzucenia
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Gerard Bieniek
członek
Elżbieta Skowrońska-Bocian
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących terminów materialnoprawnych wprowadzonych nowelizacją k.p.c., w szczególności w kontekście powództw przeciwegzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją k.p.c. z 2004 r. i terminem z art. 841 § 3 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z terminami, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą w sprawach egzekucyjnych. Interpretacja Sądu Najwyższego jest kluczowa dla zrozumienia stosowania nowych przepisów do stanów prawnych powstałych przed ich wejściem w życie.
“Nowy termin w egzekucji: kiedy naprawdę zaczyna biec?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.