III CZP 57/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Katowicach, dotyczące tego, czy do szkody powstałej w wyniku kolizji pojazdów samochodowych, za którą odpowiedzialność ponosi zakład ubezpieczeń, zalicza się utratę wartości handlowej naprawionego samochodu. Powód dochodził zapłaty kwoty odpowiadającej tej utracie, jednak Sąd Rejonowy oddalił jego powództwo, uznając, że skoro naprawa przywróciła pojazdowi sprawność techniczną, a koszty naprawy zostały zwrócone, to odszkodowanie jest pełne. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu cywilnego i dotychczasowe orzecznictwo, stwierdził, że szkoda w rozumieniu art. 361 k.c. obejmuje różnicę między stanem majątkowym poszkodowanego po zdarzeniu a stanem, jaki by istniał, gdyby zdarzenie nie nastąpiło. W związku z tym, jeśli naprawa nie przywraca pełnej wartości rynkowej pojazdu sprzed wypadku, różnica ta stanowi element szkody. Sąd Najwyższy podkreślił, że w warunkach gospodarki rynkowej wartość majątkowa rzeczy jest weryfikowana przez rynek, a jej wartość rynkowa powinna być podstawą ustalenia odszkodowania, obejmującego oprócz kosztów naprawy także utratę wartości handlowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie zakresu odszkodowania za szkody komunikacyjne, w tym uwzględnienie utraty wartości handlowej pojazdu po naprawie.
Dotyczy sytuacji, gdy naprawa nie przywraca pełnej wartości rynkowej pojazdu, a szkoda powstała w wyniku zdarzenia objętego ubezpieczeniem OC.
Zagadnienia prawne (1)
Czy do składników szkody, powstałej na skutek kolizji pojazdów samochodowych, za którą odpowiedzialność z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ponosi zakład ubezpieczeń, zalicza się utratę wartości handlowej naprawionego samochodu, spowodowaną stosowaniem przez autoryzowane warsztaty naprawcze technologii nie w pełni pozwalającej na przywrócenie pierwotnego stanu pojazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odszkodowanie za uszkodzenie samochodu może obejmować oprócz kosztów jego naprawy także zapłatę sumy pieniężnej, odpowiadającej różnicy między wartością tego samochodu przed uszkodzeniem i po naprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że szkoda w rozumieniu art. 361 k.c. to różnica między stanem majątkowym poszkodowanego po zdarzeniu a stanem, jaki by istniał, gdyby zdarzenie nie nastąpiło. W warunkach gospodarki rynkowej wartość rynkowa rzeczy jest kluczowa, a utrata tej wartości po naprawie, nawet jeśli pojazd odzyskał sprawność techniczną, stanowi element szkody podlegający kompensacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Richard K. | osoba_fizyczna | powód |
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń, Spółka Akcyjna w W., Inspektorat w O. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Obowiązek pełnej kompensacji szkody.
Pomocnicze
k.c. art. 822
Kodeks cywilny
Zakres obowiązku odszkodowawczego zakładu ubezpieczeń określa umowa.
k.c. art. 363 § § 2
Kodeks cywilny
Uprawnienie do żądania odszkodowania w wysokości odpowiadającej wartości rzeczy.
k.c. art. 4
Kodeks cywilny
Przepisy prawa cywilnego powinny być tłumaczone i stosowane zgodnie z zasadami ustroju i celami państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata wartości handlowej naprawionego pojazdu stanowi element szkody podlegający kompensacji. • Wartość rynkowa rzeczy jest kluczowym miernikiem wartości majątkowej w gospodarce rynkowej. • Obowiązek pełnej kompensacji szkody (art. 361 § 2 k.c.) obejmuje wszystkie straty poniesione przez poszkodowanego.
Odrzucone argumenty
Naprawa przywracająca sprawność techniczną pojazdu oznacza pełne odszkodowanie, a utrata wartości handlowej nie jest objęta obowiązkiem odszkodowawczym. • Odszkodowanie nie może być ustalane na podstawie spekulacyjnych cen rynkowych (argumentacja z przeszłości).
Godne uwagi sformułowania
Szkoda w rozumieniu art. 361 k.c. stanowi różnicę między stanem majątkowym poszkodowanego, który powstał po nastąpieniu zdarzenia powodującego uszczerbek, a stanem, jaki by w jego majątku istniał, gdyby zdarzenie nie nastąpiło. • W warunkach gospodarki rynkowej każda rzecz mająca wartość majątkową może być w każdym czasie przeznaczona na sprzedaż. Zbycie rzeczy jest takim samym uprawnieniem właściciela jak korzystanie z niej, wobec czego traci także znaczenie odróżnianie wartości użytkowej rzeczy od jej wartości handlowej. • Miernikiem wartości majątkowej rzeczy jest pieniądz, a jej weryfikatorem rynek. Rzecz zawsze ma taką wartość majątkową, jaką może osiągnąć na rynku.
Skład orzekający
Stanisław Dąbrowski
przewodniczący-sprawozdawca
Kazimierz Zawada
członek
Krystyna Bilewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie zakresu odszkodowania za szkody komunikacyjne, w tym uwzględnienie utraty wartości handlowej pojazdu po naprawie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy naprawa nie przywraca pełnej wartości rynkowej pojazdu, a szkoda powstała w wyniku zdarzenia objętego ubezpieczeniem OC.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu utraty wartości samochodu po wypadku, co jest istotne dla wielu właścicieli pojazdów i branży ubezpieczeniowej. Wyjaśnia, że odszkodowanie może być szersze niż tylko koszty naprawy.
“Czy naprawa samochodu po wypadku oznacza koniec roszczeń? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co z utratą wartości handlowej.”
Dane finansowe
WPS: 3441,12 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.