III CZP 56/08

Uchwała z dnia 23 lipca 2008 r., III CZP 56/08 
 
Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
Sędzia SN Jan Górowski 
Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian 
 
Sąd Najwyższy w sprawie o egzekucję lokalu mieszkalnego przy uczestnictwie 
wierzycieli Jolanty F., Marka F., (...) z udziałem dłużników Zbigniewa G. i Danuty G. 
oraz nabywczyni licytacyjnej Jolanty S., po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na 
posiedzeniu jawnym w dniu 23 lipca 2008 r. zagadnienia prawnego 
przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Szczecinie postanowieniem z dnia 12 
lutego 2008 r.: 
"Czy pełnomocnictwo do udziału w przetargu nieruchomości (art. 977 k.p.c.) 
może być udzielone podmiotowi, który nie należy do kręgu osób określonych w 
przepisie art. 87 k.p.c.?" 
podjął uchwałę: 
 
Pełnomocnictwo do udziału w przetargu (art. 977 k.p.c.) może być 
udzielone podmiotom niewymienionym w art. 87 k.p.c. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 31 lipca 2007 r. Sąd Rejonowy w Szczecinie udzielił 
przybicia nieruchomości stanowiącej odrębną własność lokalu mieszkalnego nr 11 
w budynku położonym w S. przy ul. W. nr 109 o powierzchni 94,82 m2, dla którego 
Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą nr (...)82, wraz z udziałem w 
109/1000 wspólnej części budynku i w prawie użytkowania wieczystego gruntu 
objętych księgą wieczystą nr (...)18 na rzecz Jolanty S., na jej majątek osobisty, za 
cenę 182 000 zł ustaloną w przetargu odbytym w dniu 31 lipca 2007 r. 
Od postanowienia Sądu Rejonowego dłużnik wniósł zażalenie, w którym 
zarzucił naruszenie art. 759 § 2 k.p.c. przez nieusunięcie z urzędu spostrzeżonego 
uchybienia polegającego na bezzasadnym niedopuszczeniu przez komornika do 

udziału w licytacji Marcina M., pełnomocnika Kamila K. i Marka W., występującego 
w imieniu „T.”, sp. z o.o. w S.P., co było skutkiem przyjęcia przez Sąd poglądu, że 
pełnomocnictwo określone w art. 977 k.p.c. może być udzielone wyłącznie osobom 
wskazanym w art. 87 k.p.c. Naruszenie to – stosownie do art. 976 k.p.c. – stanowi 
podstawę do odmowy przybicia. 
Rozpoznając zażalenie dłużnika, Sąd Okręgowy w Szczecinie powziął 
poważne wątpliwości, którym dał wyraz w przedstawionym Sądowi Najwyższemu 
zagadnieniu prawnym, przytoczonym na wstępie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Należy podzielić wyrażony w piśmiennictwie pogląd, że przepisy o 
pełnomocnikach procesowych, a w szczególności ograniczenia podmiotowe 
zawarte w art. 87 k.p.c., wprowadzone jako namiastka przymusu adwokackiego, 
dotyczą zastępowania stron – i podejmowania czynności procesowych w ich imieniu 
– przed sądem. W związku z tym mają one odpowiednie zastosowanie w 
postępowaniu egzekucyjnym (art. 13 § 2 k.p.c.) tylko wtedy, gdy w grę wchodzi 
działanie przed sądem jako organem egzekucyjnym lub sprawującym nadzór nad 
egzekucją, w tym nadzór instancyjny. Oznacza to, że pełnomocnikiem strony – oraz 
innej osoby (np. art. 761 k.p.c.) – w postępowaniu przed komornikiem może być 
każda osoba zdolna do czynności prawnych. 
Przekonujący jest także pogląd, że pełnomocnictwo unormowane w art. 977 
k.p.c. ma charakter mieszany; spełnia rolę pełnomocnictwa o charakterze 
materialnoprawnym, upoważniającego do podejmowania czynności w ramach 
przetargu zmierzającego do nabycia własności rzeczy, a także – w pewnym 
zakresie – pełnomocnictwa procesowego do dokonania niektórych czynności 
procesowych w postępowaniu egzekucyjnym, tj. do wzięcia udziału w licytacji 
stanowiącej etap egzekucji z nieruchomości. 
Poczynione uwagi jednoznacznie prowadzą do wniosku, że art. 977 k.p.c., 
niezawierający jakichkolwiek ograniczeń podmiotowych, upoważnia do udzielenia 
pełnomocnictwa także tym osobom (podmiotom) mającym zdolność do czynności 
prawnych, które nie zostały wymienione w art. 87 k.p.c. Niezależnie od tego, nie 
istnieją żadne celowościowe lub inne pozanormatywne argumenty przemawiające 
za tym, aby czynności podejmowane w imieniu licytanta przed komornikiem miały 
być zastrzeżone wyłącznie dla osób (podmiotów), które mogą pełnić funkcję 
pełnomocnika procesowego działającego przed sądem (art. 86 k.p.c.). 

Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie.