III CZP 55/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem uchwały Sądu Najwyższego było zagadnienie prawne dotyczące podstawy obliczenia pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2000 r., gdy umowa o jej przyznanie została zawarta przed 1 stycznia 1999 r. na podstawie § 12 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1993 r. w sprawie rodzin zastępczych. Powódka Barbara T., ustanowiona rodziną zastępczą w 1991 r., zawarła w 1994 r. umowę z Kuratorem Oświaty, która przewidywała pomoc w wysokości 100% przeciętnego wynagrodzenia za kwartał poprzedzający, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Po zmianach prawnych, w tym wejściu w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, pojawiły się wątpliwości co do sposobu obliczania tej pomocy, gdyż nowe przepisy wprowadziły pojęcie tzw. kwoty bazowej, niższej od przeciętnego wynagrodzenia. Sąd Rejonowy zasądził dochodzoną kwotę, uznając umowę za wiążącą, a wysokość świadczenia za regulowaną przepisami bezwzględnie obowiązującymi. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację Skarbu Państwa, przedstawił zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy, analizując zmiany przepisów, w tym uchylenie rozporządzenia z 1993 r. i wprowadzenie regulacji w ustawie o pomocy społecznej oraz ustawie o emeryturach i rentach, zważył, że umowa z 1994 r. zachowuje ważność na podstawie art. 55 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Kluczowe było ustalenie, czy w nowym stanie prawnym należy stosować poprzednie pojęcie przeciętnego wynagrodzenia, czy nową kwotę bazową. Sąd Najwyższy uznał, że mimo zmian terminologicznych i prawnych, tzw. kwota bazowa z art. 19 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. stanowi odpowiednik przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w umowie z 1994 r., i dlatego do obliczenia pomocy pieniężnej w spornym okresie należy stosować ten przepis. Uchwała ta stanowiła rozstrzygnięcie dla sądu niższej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących świadczeń rodzinnych po zmianie przepisów, zasady stosowania umów cywilnoprawnych w kontekście zmian legislacyjnych.
Dotyczy specyficznego okresu przejściowego i konkretnych przepisów dotyczących rodzin zastępczych.
Zagadnienia prawne (1)
Jaka kwota w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2000 r. była podstawą do wyliczenia pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej w sytuacji, gdy umowa o jej przyznanie została zawarta w oparciu o przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1993 r. w sprawie rodzin zastępczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jeżeli umowa o udzielenie pomocy pieniężnej została zawarta przed dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie przepisu § 12 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1993 r. w sprawie rodzin zastępczych, do obliczania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2000 r. ma zastosowanie art. 19 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo zmian przepisów prawnych i wprowadzenia pojęcia 'kwoty bazowej' w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, kwota ta stanowi odpowiednik 'przeciętnego wynagrodzenia' z poprzednich przepisów, do którego odwoływała się umowa z 1994 r. Dlatego też, w okresie przejściowym, należy stosować art. 19 ustawy z 1998 r. jako podstawę obliczenia pomocy pieniężnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Barbara T. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa – Prezydent Miasta W. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
Dz.U. Nr 162, poz. 1118 art. 19
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa do obliczenia pomocy pieniężnej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2000 r. dla umów zawartych przed 1 stycznia 1999 r.
Pomocnicze
Dz.U. Nr 103, poz. 470 art. 12 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 października 1993 r. w sprawie rodzin zastępczych
Podstawa zawarcia umowy o pomoc pieniężną.
Dz.U. Nr 103, poz. 470 art. 13 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 października 1993 r. w sprawie rodzin zastępczych
Określało wysokość pomocy pieniężnej.
Dz.U. Nr 95, poz. 425 art. 74 ust. 4
Ustawa z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty
Podstawa wydania rozporządzenia z 1993 r.
Dz.U. Nr 117, poz. 759
Ustawa z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty
Uchyliła art. 74 ustawy o systemie oświaty, co spowodowało utratę mocy rozporządzenia z 1993 r.
Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 art. 31f
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
Regulowała prawną regulację rodzin zastępczych po 1 stycznia 1999 r.
Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 art. 31f ust. 4
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
Upoważniała Radę Ministrów do wydania rozporządzenia.
Dz.U. Nr 162, poz. 1126 art. 55 ust. 2
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
Przepis przejściowy dotyczący pomocy pieniężnej przyznanej przed 1 stycznia 1999 r.
Dz.U. Nr 63, poz. 713 art. 15
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie rodzin zastępczych
Określało miesięczną pomoc pieniężną dla rodziny zastępczej w oparciu o kwotę bazową.
Dz.U. Nr 162, poz. 1118 art. 20 pkt 3
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wspomina o kwocie przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim kwartale.
Dz.U. Nr 104, poz. 450 art. 18 ust. 1
Ustawa z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
Przewidywała kategorię 'przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego'.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Dotyczy treści stosunku umownego.
Dz.U. Nr 19, poz. 238 art. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy pomocy społecznej oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Uchylił przepisy art. 31d-31h ustawy o pomocy społecznej.
Dz.U. Nr 120, poz. 1884 art. 10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych
Reguluje zasady określania wysokości pomocy pieniężnej dla rodzin zastępczych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwota bazowa z art. 19 ustawy o emeryturach i rentach z FUS stanowi odpowiednik przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w umowie z 1994 r., co pozwala na jej stosowanie do obliczenia pomocy pieniężnej w okresie przejściowym.
Odrzucone argumenty
Stosowanie poprzednich przepisów dotyczących przeciętnego wynagrodzenia jako podstawy obliczenia pomocy pieniężnej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2000 r., mimo zmiany stanu prawnego i wprowadzenia kwoty bazowej.
Godne uwagi sformułowania
kwota bazowa jest niższa od kwoty przeciętnego wynagrodzenia • kwota bazowa stanowi de facto odzwierciedlenie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia • przepisy iuris cogentis
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący
Mirosław Bączyk
sprawozdawca
Irena Gromska-Szuster
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących świadczeń rodzinnych po zmianie przepisów, zasady stosowania umów cywilnoprawnych w kontekście zmian legislacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu przejściowego i konkretnych przepisów dotyczących rodzin zastępczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla rodzin zastępczych i prawników zajmujących się prawem socjalnym, wyjaśniając interpretację przepisów w okresie przejściowym.
“Jak obliczyć pomoc dla rodziny zastępczej po zmianie przepisów? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Dane finansowe
WPS: 7355,94 PLN
zapłata: 7355,94 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.