III CZP 53/11

Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11 
 
Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) 
Sędzia SN Anna Kozłowska (sprawozdawca) 
Sędzia SN Grzegorz Misiurek 
 
Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi zamawiającego Powiatu K. przeciwko "S." 
sp. z o.o. w T.G. przy uczestnictwie interwenienta ubocznego Bogusława K. 
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "P." od wyroku Krajowej Izby 
Odwoławczej w Warszawie z dnia 2 marca 2011 r., po rozstrzygnięciu w Izbie 
Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 20 października 2011 r. zagadnienia 
prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Koninie postanowieniem z dnia 
31 maja 2011 r.: 
„Czy określenie w treści oferty wykonawcy błędnej stawki podatku VAT oraz 
obliczenie w oparciu o tą stawkę, podatku VAT, jako składnika ceny brutto, stanowi 
błąd w obliczeniu ceny, o którym mowa w przepisie art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy z 
dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (jedn. tekst: Dz.U. 2010 r. 
Nr 113, poz. 759 ze zm.) i jest podstawą do odrzucenia oferty?” 
podjął uchwałę: 
 
 
Określenie w ofercie ceny brutto z uwzględnieniem nieprawidłowej 
stawki podatku od towarów i usług stanowi błąd w obliczeniu ceny, jeżeli nie 
ma ustawowych przesłanek wystąpienia omyłki (art. 89 ust. 1 pkt 6 w związku 
z art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień 
publicznych, jedn. tekst: Dz.U. 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.). 
 
Uzasadnienie 
 
W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w 
drodze przetargu nieograniczonego na zadanie pod nazwą „Montaż systemu 
solarnego w budynku Domu Pomocy Społecznej w K.” zamawiający Powiat K. 

odrzucił ofertę wykonawcy "S.", sp. z o.o. w T.G., z powołaniem się na art. 89 ust.1 
pkt 6 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (jedn. tekst: 
Dz.U. 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm. – dalej: "Pr.z.p.") jako zawierającą błąd w 
obliczeniu ceny, polegający na wskazaniu nieprawidłowej stawki podatku VAT. Od 
tej czynności zamawiającego odwołanie złożył wykonawca, dowodząc, że 
zamawiający powinien był w specyfikacji istotnych warunków zamówienia umieścić 
swoje wymagania również co do podatku VAT, czego nie uczynił. Ponadto 
zastosowanie nieprawidłowej stawki VAT nie stanowi błędu w rozumieniu 
powołanego na wstępie przepisu. 
Wyrokiem z dnia 2 marca 2011 r. Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła 
odwołanie i nakazała unieważnienie czynności odrzucenia oferty skarżącego 
wykonawcy oraz powtórzenie czynności badania ofert i oceny ofert z 
uwzględnieniem tej oferty podzielając co do zasady argumentację wykonawcy. 
Zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej, art. 89 ust. 1 pkt 6 Pr.z.p., który stanowił 
podstawę prawną odrzucenia oferty, ma zastosowanie wówczas, gdy wykonawca – 
obliczając cenę – nie zastosował się do sposobu jej obliczenia wskazanego w 
specyfikacji istotnych warunków zamówienia i tym samym uzyskał inną cenę niż 
gdyby postępował zgodnie ze wskazówkami zamawiającego. Poza tym obliczenie i 
odprowadzenie podatku VAT obciąża wyłącznie wykonawcę i on z tego tytułu 
ponosi odpowiedzialność. Wskazana w ofercie stawka podatku VAT nie wpływa na 
porównywalność ofert, zamawiający bowiem bierze pod uwagę ceny brutto. 
Przy rozpoznawaniu skargi zamawiającego na wyrok Krajowej Izby 
Odwoławczej, Sąd Okręgowy w Koninie powziął wątpliwość prawną, którą ujął w 
przedstawionym do rozstrzygnięcia zagadnieniu prawnym. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego rządzą zasady 
wyrażone w rozdziale 2 Prawa zamówień publicznych. Artykuł 7 Pr.z.p. stanowi, że 
zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia 
w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie 
wykonawców. Zasada ta została uszczegółowiona m.in. w przepisach 
nakładających na zamawiającego obowiązki, których realizacja zapewnia 
wykonawcom konkurowanie w równych warunkach. Do takich przepisów należą 
przepisy nakładające na zamawiającego konieczność przeprowadzenia czynności 
badania i eliminowania z postępowania ofert, które nie odpowiadają wynikającym z 

ustawy warunkom. Kontrola i selekcja ofert z punktu widzenia oferty 
najkorzystniejszej (art. 91 ust. 1), dokonywana przez zamawiającego, jest również 
wyrazem uszanowania zasady wyrażonej w art. 7 Pr.z.p. Jej realizacja byłaby fikcją, 
gdyby zamawiający nie miał możliwości porównania ofert, przy czym kryterium 
decydującym o wyniku porównania jest, co należy podkreślić, w zasadzie zawsze 
cena, zgodnie bowiem z art. 91 ust. 2 Pr.z.p. cena może być albo wyłącznym 
kryterium wyboru oferty najkorzystniejszej, albo stanowić równoważne kryterium tej 
oceny. Definiując w art. 2 pkt 1 pojęcie ceny, ustawodawca odwołał się do ceny w 
rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. Nr 97, 
poz. 1050 ze zm.), który stanowi, że ceną jest wartość wyrażona w jednostkach 
pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub 
usługę. W cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek 
akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) 
podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym. 
Podatek ten (VAT) jest więc niewątpliwie składnikiem ceny, elementem, który 
tworzy cenę brutto i ostatecznie decyduje o jej wysokości. 
Oferty zawierające skalkulowane przez wykonawców ceny netto stają się 
porównywalne, jeżeli ostateczną wartość (cenę brutto) uzyskano przy zastosowaniu 
jednolitej, wynikającej z obowiązujących przepisów, stawki podatku VAT. Tylko 
oferty równoważne w zakresie obiektywnie sprawdzalnych elementów, a takim 
elementem jest stawka podatku VAT wynikająca z obowiązujących przepisów, 
stwarzają możliwość porównania i tym samym równego traktowania oferentów. 
Wskazanie w ofercie przez wykonawcę niższej niż wynikająca z 
obowiązujących przepisów stawki podatku VAT i w efekcie uzyskanie niższej ceny 
brutto może doprowadzić do wyboru oferty takiego wykonawcy jako oferty 
najkorzystniejszej. Nie budzi wątpliwości, że w takiej sytuacji doszłoby do 
naruszenia wynikającego z art. 7 Pr.z.p. obowiązku przestrzegania zasad uczciwej 
konkurencji i równego traktowania wykonawców. Okoliczność, że wskazanie przez 
wykonawcę stawki wyższej niż obowiązująca może nie czynić jego oferty 
konkurencyjną nie ma istotnego znaczenia. Do dokonania oceny, czy dochodzi do 
naruszenia zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, 
niezbędne jest stosowanie kryteriów zobiektywizowanych i nie jest możliwa 
każdorazowo ocena wpływu wadliwej stawki podatku na warunki konkurencji w 
postępowaniu o zamówienie publiczne. Stąd też, gdy na wybór oferty wpływa 

wysokość ceny brutto, cenotwórczy charakter podatku VAT wyklucza potraktowanie 
wskazanej przez wykonawcę błędnej stawki tego podatku jako okoliczności 
pozbawionej doniosłości prawnej. 
Realizację zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców w 
postępowaniu o udzielenia zamówienia publicznego ustawa zapewnia przez 
ustanowienie mechanizmu kontroli i selekcji ofert. Sposób i zakres tej kontroli oraz 
jej skutki określają przepisy art. 87 i 89 Pr.z.p. Podstawowym dokumentem, który 
jest niezbędny do przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia, jest 
specyfikacja istotnych warunków zamówienia. Na podstawie zawartych w niej 
warunków, wykonawcy przygotowują ofertę, jej bowiem treść jest wiążąca dla 
wykonawcy i dla zamawiającego. W specyfikacji zamawiający, podając sposób 
obliczenia ceny (art. 36 ust. 1 pkt 12), może również określić stawkę podatku VAT. 
Jeżeli zatem zamawiający w specyfikacji, w części dotyczącej sposobu obliczenia 
ceny, wskazał tę stawkę, wówczas kontrola oferty w tym zakresie może sprowadzić 
się do poprawienia oferty (art. 87 ust. 2 pkt 3), jeżeli poprawienie nie 
spowodowałoby istotnych zmian w jej treści. Może też skutkować odrzuceniem 
oferty, jeżeli różnica powodowałaby istotne zmiany w treści oferty, a więc w sytuacji 
równoważnej z sytuacją, w której treść oferty pozostaje w sprzeczności ze 
specyfikacją (art. 89 ust. 1 pkt 2) oraz gdy wykonawca nie zgodził się na 
poprawienie omyłki (art. 87 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 7 Pr.z.p.). 
Jeżeli jednak zamawiający, opisując w specyfikacji istotnych warunków 
zamówienia sposób obliczania ceny, nie zawarł żadnych wskazań dotyczących 
stawki podatku VAT, wówczas oferta zawierająca stawkę niezgodną o 
zobowiązującymi przepisami podlega odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 6 
Pr.z.p., o porównywalności ofert bowiem można mówić dopiero wówczas, gdy 
określone w ofertach ceny, mające być przedmiotem porównania, zostały obliczone 
z zachowaniem tych samych reguł. Oferta zawierająca niezgodną z obowiązującymi 
przepisami stawkę podatku VAT, wpływającego na wysokość ceny brutto, 
niewątpliwie zaburza proces porównywania cen i musi być kwalifikowana jako 
zawierająca błąd w obliczeniu ceny. 
Dla oceny, że doszło do wystąpienia błędu w obliczeniu ceny w rozumieniu 
art. 89 ust. 1 pkt 6 Pr.z.p., nie ma znaczenia, czy przyjęcie nieprawidłowej stawki 
podatku VAT było zachowaniem zamierzonym przez wykonawcę. Wystąpienia 
błędu w obliczeniu ceny nie uchyla nawet obliczenie w ofercie ceny, dokonane z 

zastosowaniem nieprawidłowej stawki podatku VAT, niebędące elementem 
manipulacji ze strony wykonawcy zmierzającego takim, nagannym sposobem, do 
uzyskania zamówienia publicznego, lecz tylko rezultatem błędnej interpretacji 
przepisów określających stawki tego podatku. Wystąpienie błędu, o którym stanowi 
art. 89 ust. 1 pkt 6 Pr.z.p. należy oceniać w kategoriach obiektywnych, a więc 
niezależnych od zawinienia lub motywów zachowania wykonawcy przy 
kształtowaniu treści oferty. Ustawowy obowiązek zamawiającego odrzucenia oferty 
zawierającej błędy w obliczeniu ceny zakłada wolę ustawodawcy zapewnienia stanu 
porównywalności ofert, z uwzględnieniem reguł uczciwej konkurencji pomiędzy 
wykonawcami zabiegającymi o uzyskanie zamówienia publicznego. Realizację tego 
słusznego założenia ustawodawcy zaburzałoby dokonywanie oceny ofert, w których 
ceny oferowane za wykonanie tej samej usługi byłyby skalkulowane z 
uwzględnieniem różnych stawek podatku VAT. 
Cel przepisu objętego przedstawionym zagadnieniem prawnym, a także 
wynikająca z art. 7 ust. 1 Pr.z.p. zasada systemu zamówień publicznych 
zachowania reguł uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, 
uzasadnia podjęcie uchwały, jak na wstępie.