III CZP 52/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozpatrzył zagadnienie prawne przedstawione przez Rzecznika Finansowego, dotyczące biegu terminu przedawnienia roszczeń kredytodawcy o zapłatę rat kredytu, których terminy płatności upłynęły przed momentem wypowiedzenia umowy. W orzecznictwie sądów powszechnych istniały trzy odmienne stanowiska w tej sprawie. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu cywilnego i Prawa bankowego, a także wcześniejsze orzecznictwo, doszedł do wniosku, że wypowiedzenie umowy kredytu przez kredytodawcę nie wpływa na bieg terminu przedawnienia roszczeń o zapłatę rat, które stały się wymagalne przed wypowiedzeniem. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że każda rata kredytu, której termin płatności upłynął, staje się wymagalna i przedawnia się oddzielnie. Wypowiedzenie umowy skutkuje jedynie wcześniejszą wymagalnością pozostałej części kredytu, ale nie modyfikuje wymagalności i przedawnienia rat, które już stały się wymagalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących biegu terminu przedawnienia roszczeń z umowy kredytu w kontekście wypowiedzenia umowy.
Dotyczy głównie umów kredytu spłacanych w ratach, gdzie terminy płatności rat upłynęły przed wypowiedzeniem umowy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w przypadku wypowiedzenia umowy kredytu przez kredytodawcę, bieg terminu przedawnienia roszczeń kredytodawcy o zapłatę rat, których terminy płatności upłynęły przed momentem wypowiedzenia, rozpoczyna się z chwilą wypowiedzenia, czy z upływem odrębnego dla każdej raty umownego terminu płatności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wypowiedzenie umowy kredytu nie wpływa na bieg terminu przedawnienia roszczeń o zapłatę rat kredytu, które stały się wymagalne przed wypowiedzeniem umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że każda rata kredytu, której termin płatności upłynął przed wypowiedzeniem umowy, staje się wymagalna i przedawnia się oddzielnie. Wypowiedzenie umowy skutkuje jedynie wcześniejszą wymagalnością pozostałej części kredytu, ale nie modyfikuje wymagalności i przedawnienia rat, które już stały się wymagalne. Odmienne rozwiązanie prowadziłoby do niepewności prawnej i naruszałoby cel instytucji przedawnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rzecznik Finansowy | instytucja | wnioskodawca |
| kredytodawca | inne | strona postępowania |
| kredytobiorca | inne | strona postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia rozpoczyna się z nadejściem terminu wymagalności.
pr.bank. art. 69 § ust. 1
Prawo bankowe
Pomocnicze
u.SN art. 83 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.SN art. 83 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.c. art. 123 § pkt 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 124
Kodeks cywilny
pr.bank. art. 75
Prawo bankowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypowiedzenie umowy kredytu nie wpływa na bieg terminu przedawnienia roszczeń o zapłatę rat, które stały się wymagalne przed wypowiedzeniem. • Każda rata kredytu, której termin płatności upłynął przed wypowiedzeniem umowy, staje się wymagalna i przedawnia się oddzielnie. • Wypowiedzenie umowy kredytu nie modyfikuje stanu wymagalności rat kredytu, których termin płatności przypadł na okres przed wypowiedzeniem. • Odmienne rozwiązanie prowadziłoby do zerwania zależności między wymagalnością a przedawnieniem roszczeń i stałoby w sprzeczności z istotą instytucji przedawnienia. • Pewność dłużnika co do istnienia długu i jego wysokości jest szczególnie istotna w przypadku zobowiązań z umów kredytu zawieranych na kilkanaście bądź kilkadziesiąt lat.
Odrzucone argumenty
Bieg terminu przedawnienia roszczeń kredytodawcy o zapłatę rat, których terminy płatności upłynęły przed momentem wypowiedzenia, rozpoczyna się z chwilą wypowiedzenia. • Świadczenie z umowy kredytu ma jeden termin wymagalności, który należy wiązać z datą ostatecznej spłaty kredytu albo z upływem okresu wypowiedzenia. • Na skutek wypowiedzenia umowy kredytu i postawienia niespłaconej części kredytu w stan wymagalności, dla wszystkich rat – w tym wymagalnych przed upływem terminu wypowiedzenia – zaczyna biec jeden termin przedawnienia całego roszczenia należnego kredytodawcy, liczony od daty wypowiedzenia umowy.
Godne uwagi sformułowania
Wypowiedzenie umowy kredytu nie wpływa na bieg terminu przedawnienia roszczeń o zapłatę rat kredytu, które stały się wymagalne przed wypowiedzeniem umowy. • Bieg przedawnienia rozpoczyna się z nadejściem terminu wymagalności. • Przedawnienie służy stabilizacji stosunków prawnych, ich uporządkowaniu oraz zagwarantowaniu pewności obrotu prawnego. • Pewność dłużnika co do istnienia długu i jego wysokości jest szczególnie istotna w przypadku zobowiązań z umów kredytu zawieranych na kilkanaście bądź kilkadziesiąt lat.
Skład orzekający
Mariusz Łodko
przewodniczący-sprawozdawca
Marcin Łochowski
członek
Beata Janiszewska
członek
Marcin Krajewski
członek
Dariusz Pawłyszcze
członek
Krzysztof Wesołowski
członek
Maciej Kowalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących biegu terminu przedawnienia roszczeń z umowy kredytu w kontekście wypowiedzenia umowy."
Ograniczenia: Dotyczy głównie umów kredytu spłacanych w ratach, gdzie terminy płatności rat upłynęły przed wypowiedzeniem umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Rozstrzyga powszechny problem prawny dotyczący przedawnienia długów z kredytów, co ma duże znaczenie praktyczne dla banków i kredytobiorców.
“Czy wypowiedzenie kredytu kasuje dług? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy raty się przedawniają!”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.