III CZP 52/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 września 2015 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 709[15] Kodeksu cywilnego. Dotyczyło ono tego, czy obowiązek pomniejszenia wysokości przewidzianych w umowie leasingu, a niezapłaconych rat o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i rozwiązania umowy, obejmuje także raty wymagalne przed rozwiązaniem umowy. Sąd Rejonowy w P. oddalił powództwo spółki leasingowej o zapłatę rat, uznając, że korzyść uzyskana ze sprzedaży przedmiotu leasingu przewyższyła sumę rat nieuiszczonych oraz tych, które stały się wymagalne po wypowiedzeniu umowy. Sąd Okręgowy w W. przedstawił zagadnienie do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że art. 709[15] k.c. ma zastosowanie do rat, które stały się wymagalne wskutek rozwiązania umowy, a nie do rat już wymagalnych przed jej wypowiedzeniem. Podkreślono odszkodowawczy charakter odpowiedzialności korzystającego i cel ochronny przepisu, uwzględniający gospodarcze uwarunkowania umowy leasingu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 709[15] k.c. w zakresie pomniejszenia rat leasingowych o korzyści finansującego po rozwiązaniu umowy.
Dotyczy wyłącznie sytuacji wypowiedzenia umowy leasingu z przyczyn leżących po stronie korzystającego i zastosowania art. 709[15] k.c.
Zagadnienia prawne (1)
Czy obowiązek pomniejszenia wysokości wszystkich przewidzianych w umowie leasingu, a niezapłaconych rat o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i rozwiązania umowy dotyczy także rat wymagalnych przed rozwiązaniem umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek pomniejszenia nie obejmuje rat wymagalnych przed rozwiązaniem umowy.
Uzasadnienie
Rozwiązanie umowy leasingu wywiera skutek ex nunc, nie może więc podważać skutków prawnych powstałych wcześniej, w tym wymagalności rat. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do nieuzasadnionego przesunięcia terminu wymagalności rat już wymagalnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. F. P. sp. z o.o. w S. | spółka | powód |
| F. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. B. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 709¹⁵
Kodeks cywilny
Przepis ten ułatwia finansującemu dochodzenie odszkodowania, ale nakazuje uwzględnienie korzyści uzyskanych przez finansującego w celu dostosowania odszkodowania do rozmiaru doznanego uszczerbku. Obowiązek pomniejszenia nie obejmuje rat wymagalnych przed rozwiązaniem umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 390 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy.
k.c. art. 709¹
Kodeks cywilny
Łączna wysokość rat powinna być co najmniej równa cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego.
k.c. art. 709¹³ § § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek zapłaty rat leasingowych.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Roszczenie o zapłatę rat leasingowych do czasu rozwiązania umowy.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozwiązanie umowy leasingu wywiera skutek ex nunc i nie może podważać wymagalności rat już wymagalnych. • Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do nieuzasadnionego przesunięcia terminu wymagalności rat i obowiązku zapłaty odsetek. • Funkcja ochronna art. 709[15] k.c. uzasadnia korzystniejszą sytuację finansującego, uwzględniając cel umowy leasingu i jej gospodarcze uwarunkowania.
Odrzucone argumenty
Obowiązek pomniejszenia rat o korzyści finansującego powinien obejmować wszystkie raty, także te wymagalne przed rozwiązaniem umowy, aby zapobiec sytuacji, w której roszczenie finansującego przekracza wysokość szkody. • W przypadku sprzedaży przedmiotu leasingu za cenę wyższą niż suma wszystkich nieopłaconych rat, szerokie rozumienie pojęcia 'wszystkich rat' zapobiega nadmiernemu wzbogaceniu finansującego.
Godne uwagi sformułowania
Rozwiązanie umowy wywiera skutek jedynie ex nunc, a zatem nie może odnosić się do rat już wymagalnych • nie może prowadzić jednocześnie do podważenia skutków prawnych powstałych na jej gruncie wcześniej • dłużnik uzyskałby dodatkową, niczym nie usprawiedliwioną, korzyść w zakresie obowiązku zapłaty odsetek • nie daje się pogodzić z istotą odpowiedzialności odszkodowawczej korzystającego
Skład orzekający
Iwona Koper
przewodniczący
Irena Gromska-Szuster
członek
Grzegorz Misiurek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 709[15] k.c. w zakresie pomniejszenia rat leasingowych o korzyści finansującego po rozwiązaniu umowy."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji wypowiedzenia umowy leasingu z przyczyn leżących po stronie korzystającego i zastosowania art. 709[15] k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego w prawie umów, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę obrotu gospodarczego, szczególnie w kontekście umów leasingu.
“Leasing: Czy po wypowiedzeniu umowy musisz zapłacić wszystkie raty? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 18 525,1 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.