III CZP 52/12

Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące charakteru art. 703 zdanie drugie Kodeksu cywilnego, który stanowi, że wydzierżawiający powinien uprzedzić dzierżawcę, udzielając mu dodatkowego trzymiesięcznego terminu do zapłaty zaległego czynszu, zanim będzie mógł wypowiedzieć umowę bez zachowania terminu wypowiedzenia. W sprawie z powództwa Polskiego Związku Wędkarskiego przeciwko A.F. o wydanie nieruchomości, Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając wypowiedzenie dzierżawy za dokonane z naruszeniem art. 703 k.c. Sąd Okręgowy powziął wątpliwość, czy wspomniany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Sąd Najwyższy, po analizie orzecznictwa i doktryny, w tym wcześniejszych wyroków IV CSK 33/10, II CSK 454/09, IV CSK 215/10, II CSK 587/10 oraz uchwały III CZP 113/66, doszedł do wniosku, że art. 703 zdanie drugie k.c. ma charakter dyspozytywny. Podkreślono, że przepisy dotyczące zobowiązań umownych z reguły mają charakter dyspozytywny, zgodnie z zasadą swobody umów (art. 353¹ k.c.). Wykładnia funkcjonalna wskazała, że ochrona dzierżawcy w przypadku zwłoki z czynszem nie powinna być tak szeroka, zwłaszcza gdy dzierżawca nie wykazuje woli spełnienia świadczenia. Sąd Najwyższy odrzucił analogie do przepisów dotyczących najmu lokali mieszkalnych, wskazując na odmienną ochronę prawną w tych przypadkach. Ostatecznie uchwalono, że strony umowy dzierżawy mogą wyłączyć obowiązek wydzierżawiającego udzielenia dodatkowego trzymiesięcznego terminu do zapłaty zaległego czynszu.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający