III CZP 52/11

Sygn. akt KIO 2836/12 Sygn. akt KIO 2842/12 WYROK z dnia 4 stycznia 2013 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Lubomira Matczuk-Mazuś Protokolant: Łukasz Listkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2013 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: A. w dniu 20 grudnia 2012 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: 1. W…….. S……….., Zakład Usług Leśnych i Transportowych Wiesław Szczudło, 64-730 Wieleń, Dierżążno Wielkie 118, 2. M.…….. S…….., M……….. S………. Usługi, Handel JUNIOR, 64-730 Wieleń, Dierżążno Wielkie 118, 3. A………. P………., Usługi Leśne A…….. P………., 78-630 Człopa, ul. Osiedlowa 6/7 (sygn. akt KIO 2836/12), B. dniu 21 grudnia 2012 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: 1. P……… B………., Zakład Usługowo-Handlowy Zakład Usług Leśnych „PUSZCZA” s.c. P……… B………., 64-730 Wieleń, Rosko, ul. Cmentarna 13, 2. L…….. N……….., Zakład Usług Leśnych „PUSZCZA” s.c. L……… N………., 64-730 Wieleń, Mężyk 25 (sygn. akt KIO 2842/12), w postępowaniu prowadzonym przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Potrzebowice, 64-730 Wieleń, Potrzebowice 1, orzeka: 1. Uwzględnia odwołania i nakazuje Zamawiającemu: - unieważnienie wyboru najkorzystniejszych ofert w częściach 2 i 4 przedmiotu zamówienia; - unieważnienie czynności poprawienia stawki podatku od towarów i usług, jako oczywistej omyłki rachunkowej, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek, w ofertach w częściach 2 i 4 przedmiotu zamówienia; - powtórzenie czynności badania i oceny ofert w tych częściach. 2. Kosztami postępowania obciąża Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Potrzebowice, 64-730 Wieleń, Potrzebowice 1 i: 2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 30 000 zł 00 gr (słownie: trzydzieści tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez: A. wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: 1. W…….. S……….., Zakład Usług Leśnych i Transportowych W…….. S………, 64-730 Wieleń, Dierżążno Wielkie 118, 2. M…….. S……., M….…. S………. Usługi, Handel JUNIOR, 64-730 Wieleń, Dierżążno Wielkie 118, 3. A………. P……….., Usługi Leśne A……. P………., 78-630 Człopa, ul. Osiedlowa 6/7 (sygn. akt KIO 2836/12), B. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: 1. P……… B……….., Zakład Usługowo-Handlowy Zakład Usług Leśnych „PUSZCZA” s.c. P……… B……., 64-730Wieleń,Rosko,ul.Cmentarna13, 2. L……. N………, Zakład Usług Leśnych „PUSZCZA” s.c. L………. N……….., 64-730 Wieleń, Mężyk 25 (sygn. akt KIO 2842/12), tytułem wpisów od odwołań; 2.2. zasądza od Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Potrzebowice, 64-730 Wieleń, Potrzebowice 1 na rzecz: A. wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: 1. W……… S…….., Zakład Usług Leśnych i Transportowych W………. S…….., 64-730 Wieleń, Dierżążno Wielkie 118, 2. M…… S………., M……… S……….. Usługi, Handel JUNIOR, 64-730 Wieleń, Dierżążno Wielkie 118, 3. A…….. P………, Usługi Leśne A………. P……….., 78-630 Człopa, ul. Osiedlowa 6/7 (sygn. akt KIO 2836/12), B. wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: 1. P……… B……., Zakład Usługowo-Handlowy Zakład Usług Leśnych „PUSZCZA” s.c. P………. B………, 64-730 Wieleń, Rosko, ul. Cmentarna 13, 2. L.……. N……, Zakład Usług Leśnych „PUSZCZA” s.c. L…….. N………., 64-730 Wieleń, Mężyk 25 (sygn. akt KIO 2842/12), kwoty po 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) na rzecz każdego z nich, stanowiące koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisów od odwołań; 2.3. zasądza od Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Potrzebowice, 64-730 Wieleń, Potrzebowice 1 na rzecz: A. wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: 1. W……… S………., Zakład Usług Leśnych i Transportowych W……… S…….., 64-730 Wieleń, Dierżążno Wielkie 118, 2. M…….. S……….., M……….. S……….. Usługi, Handel JUNIOR, 64-730 Wieleń, Dierżążno Wielkie 118, 3. A…….. P………, Usługi Leśne A…………. P………., 78-630 Człopa, ul. Osiedlowa 6/7 (sygn. akt KIO 2836/12), kwotę 4230 zł 00 gr (słownie: cztery tysiące dwieście trzydzieści złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu: wynagrodzenia pełnomocnika (3 600 zł) i dojazdu na wyznaczone posiedzenie Izby (630 zł. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. 113, poz. 759, z późn. zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Poznaniu. Przewodniczący: …..…………………. Sygn. akt KIO 2836/12 Sygn. akt KIO 2842/12 U z a s a d n i e n i e Zamawiający - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Potrzebowice - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego, którego przedmiotem jest „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Potrzebowice w 2013 r.” Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 30.10.2012 r., nr 2012/S 209 - 344168. Wartość zamówienia jest większa niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy. Przedmiot zamówienia został podzielony na 6 części. Odwołania wniesiono w częściach 2 i 4 przedmiotu zamówienia. Odwołujący przedstawili w odwołaniach następujące zarzuty wraz z wnioskami, co do ich rozstrzygnięcia. A. sygn. akt KIO 2836/12, część 2 przedmiotu zamówienia. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: 1. W……… S………., Zakład Usług Leśnych i Transportowych W………. S…….., 2. M……….. S………, M…….. S………… Usługi, Handel JUNIOR, 3. A………. P………., Usługi Leśne A……… P………., zwani w skrócie „odwołującym A”, zarzucili zamawiającemu naruszenie następujących przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, zwanej „Pzp”: 1) art. 87 ust. 2 pkt 3 i art. 82 ust. 1 Pzp przez bezprawne poprawienie błędu w obliczeniu ceny w ofercie wybranego wykonawcy, polegającego na zastosowaniu błędnej stawki podatku VAT 8% zamiast 23%; 2) art. 91 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp w zw. z art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy o cenach i art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 24 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy - przez wybór oferty, która w świetle obowiązujących przepisów ustawy oraz postanowień SIWZ powinna zostać odrzucona, a wykonawca wykluczony; 3) art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o cenach i art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - przez zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy pomimo, iż zawiera błąd w obliczeniu ceny polegający na zastosowaniu błędnej stawki podatku VAT 8% zamiast 23%. Odwołujący wskazał, że posiada interes prawny we wniesieniu odwołania z uwagi na punktację oferty, która po wykluczeniu zaskarżonego wykonawcy powinna zostać uznana przez zamawiającego za najkorzystniejszą. Odwołujący wniósł o: 1) nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej; 2) nakazanie zamawiającemu powtórzenia czynności badania i oceny ofert; 3) zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych oraz kosztów zastępstwa wg rachunków przedstawionych na rozprawie i kosztów dojazdów, w tym 3.600,00 tytułem wynagrodzenia pełnomocnika. W uzasadnieniu odwołania odwołujący wskazał. Zamawiający dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty wykonawcy w części 2 zamówienia na rzecz Konsorcjum LAS, dokonując poprawienia stawki podatku VAT w cenie najkorzystniejszej oferty z 8% na 23% (pismo z dnia 07.12.2012 r.). Zamawiający nie wskazał w SIWZ, aby stawka VAT miała wynosić 8%, wobec czego wykonawcy zobowiązani byli ustalić i zastosować stawkę prawidłową - podstawową w wysokości 23% dla usługi polegającej na: „Zagospodarowanie lasu (ochrona p.poż.-patrole piesze) Nr PKWiU 02.40.10.3” - wg kosztorysu ślepego stanowiącego załącznik do SIWZ w 3-ciej pozycji od góry. Stawka podatku VAT wynosi w tym przypadku 23% a nie 8%, jak podał w swojej ofercie i kosztorysie wykonawca. Odwołujący wskazał, że wybrany wykonawca podlega wykluczeniu z postępowania, a jego oferta podlega odrzuceniu, czego zamawiający bezprawnie zaniechał. Oferta wybranego wykonawcy została sporządzona w oparciu o 8% stawkę podatku VAT, co stanowi błąd w obliczeniu ceny, który nie podlega poprawie na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp i skutkuje koniecznością odrzucenia oferty w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp w zw. z art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy o cenach i art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Wskazał, że zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami wykonawca zobowiązany jest przy obliczeniu ceny posługiwać się obowiązującą stawką podatku VAT. Ponadto ewentualny błąd w tym zakresie nie może zostać poprawiony przez zamawiającego, a to z uwagi na enumeratywne wyliczenie z art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp. W wyliczeniu tym nie znajduje się przypadek niezgodności stawki podatku VAT w cenie oferty z obowiązującymi przepisami, a jedynie przypadek niezgodności treści oferty z SIWZ. Oczywistym przy tym jest, iż zastosowanie niewłaściwej stawki podatku VAT nie stanowi niezgodności treści oferty z SIWZ, bowiem to nie SIWZ określa właściwą stawkę podatku, lecz bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa podatkowego. W związku z powyższym zamawiający nie był uprawniony do poprawienia stawki podatku VAT w cenie oferty wybranego wykonawcy, a oferta powinna zostać odrzucona z wyżej wymienionej przyczyny. Powyższa kwestia jest analogicznie rozstrzygnięta w jednolitej linii orzeczniczej - Krajowej Izby Odwoławczej (wyroki KIO: sygn. KIO/UZP 178/09, KIO/UZP 282/09, KIO/UZP 203/09, KIO/UZP 107/09) oraz Zespołów Arbitrów: UZP/ZO/0-646/07, UZP/ZO/O-315/07), z której wynika, że wykonawca jest zobowiązany przy obliczaniu ceny zastosować właściwą stawkę podatku VAT, a ewentualny błąd w tym zakresie skutkuje koniecznością odrzucenia oferty bez możliwości poprawienia wyżej wymienionego błędu w trybie art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp. Ponadto w analogicznej sprawie jednego z konsorcjantów odwołującego się Krajowa Izba Odwoławcza zajęła identyczne stanowisko - sygn. KIO/UZP 329/10, gdzie stroną przeciwną i zamawiającym była jednostka Lasów Państwowych w postaci nadleśnictwa, a zamówienie dotyczyło usług leśnych. Analogiczne do w/w stanowisko zajmuje również Sąd Najwyższy, który uchwałą z dnia 20.10.2011 r., sygn. III CZP 52/11, rozstrzygnął, że zastosowanie niewłaściwej stawki podatku VAT, w szczególności stawki niższej niż obowiązująca dla danego rodzaju usług stawka podstawowa, stanowi naruszenie przepisów Pzp, które nie podlega dyspozycji art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp i nie może zostać poprawione przez zamawiającego. Odwołujący podkreślił, że próba poprawienia przez zamawiającego na życzenie wykonawcy błędnie wskazanej stawki podatku VAT jest rażąco niedopuszczalną ingerencją w treść oferty i stanowi niezależnie od wyżej wymienionych przepisów także naruszenie art. 87 ust. 1 Pzp. W związku z powyższym, w oparciu o przedstawioną linię interpretacyjną potwierdzoną wskazanymi wyrokami w zakresie art. 87 ust. 2 pkt 3 i art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp, odwołujący podkreślił, że błędne zastosowanie stawki podatku VAT stanowi błąd w obliczeniu ceny, który nie podlega poprawie i skutkuje koniecznością odrzucenia oferty (art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp). Pojęcie błędu bowiem, w tym wypadku wiąże się z instytucją oświadczenia woli w rozumieniu prawa cywilnego i stanowi, jeżeli błąd jest istotny (art. 84 § 2 Kodeksu cywilnego), jedną z wad oświadczenia woli. W przypadku, gdy czynność prawna jest sprzeczna z ustawą, co w zakresie zastosowania zaniżonej stawki podatku VAT nie ulega wątpliwości (zostało to potwierdzone tak przez zamawiającego, który poprawił, aczkolwiek bezprawnie, w/w błąd) wówczas zachodzi skutek nieważności bezwzględnej takiej czynności (art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego). Niezależnie od zaprezentowanego stanu prawnego, sam zamawiający w SIWZ na stronie 21 w punkcie 13.6 wskazał, że: 13.6.Podatek od towarów i usług (VAT) należy uwzględnić w cenie ofertowej w wysokości obowiązującej na dzień składania ofert. Z kolei na stronie 22 SIWZ zamawiający wskazał, że: Zamawiający poprawi w tekście oferty oczywiste omyłki pisarskie, oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek, inne omyłki polegające na niezgodności oferty ze specyfikacją, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty - niezwłocznie zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona - zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy Pzp. Uwaga: Zamawiający poprawi wszystkie omyłki rachunkowe w obliczeniu ceny, z wyjątkiem dokonania zmian stawek jednostkowych zaoferowanych przez Wykonawcę w ofercie, jak również zastosowanej stawki podatku VAT. Błąd w zastosowaniu niewłaściwej stawki podatku VAT 8% zamiast 23% w ofercie wybranego wykonawcy jest widoczny w kosztorysie ofertowym w 3 pozycji od góry: Zagospodarowanie lasu (ochrona p.poż.-patrole piesze) Nr PKWiU 02.40.10.3, stawka podatku VAT 8% zamiast 23%. W świetle powyższego, odwołujący uznał, że wnioski jak w petitum odwołania są uzasadnione. B. sygn. akt KIO 2836/12, część 4 przedmiotu zamówienia. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: 1. P………. B………., Zakład Usługowo-Handlowy Zakład Usług Leśnych „PUSZCZA” s.c. P………. B………, 2. L……… N……., Zakład Usług Leśnych „PUSZCZA” s.c. L…….. N…………, zwani w skrócie „odwołującym B”, zarzucili zamawiającemu, że wybierając ofertę złożoną przez Konsorcjum: Zakład Usług Leśnych LEŚNIK s.c. M………. B………., J…….. G……; Zakład Usług Leśnych MIREX M……… B……….., Produkcja Handel Usługi C……. B…………, zwane „Konsorcjum LAS”, naruszył przepisy: 1) art. 89 ust 1 pkt 6 w zw. z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 3 Pzp w związku z art. 41 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług i treścią załącznika nr 3 do tej ustawy, przez zaniechanie czynności odrzucenia oferty, wskutek błędnego przyjęcia, że oferta złożona przez Konsorcjum LAS, nie zawiera błędu istotnego w obliczaniu ceny, polegającego na nieprawidłowym określeniu stawki podatku VAT w typie planu „zagospodarowanie lasu (ochrona p.poż - patrole piesze)”, co winno stanowić podstawę do odrzucenia oferty, jako zawierającej błąd w obliczeniu ceny; 2) art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy Pzp, przez dokonanie poprawy oferty złożonej przez Konsorcjum LAS, potwierdzającej zaistnienie oczywistej omyłki, w sytuacji nieuprawniającej do podjęcia takich wniosków. Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i wszystkich zawartych w nim zarzutów oraz o: 1) nakazanie zamawiającemu dokonania odrzucenia oferty Konsorcjum LAS; 2) nakazanie zamawiającemu dokonania ponownego badania i oceny ofert; 3) nakazanie zamawiającemu dokonania ponownego wyboru oferty najkorzystniejszej; 4) obciążenie zamawiającego kosztami postępowania poniesionymi przez odwołującego, w szczególności kosztami wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 4.920 PLN brutto oraz zwrot kosztów postępowania, według norm przepisanych. Względnie, w razie zawarcia umowy pomiędzy zamawiającym a Konsorcjum LAS przed rozpoznaniem odwołania, wniósł o zastosowanie przewidzianych w art. 192 ust. 3 pkt 2 Pzp środków oraz o obciążenie zamawiającego kosztami postępowania poniesionymi przez odwołującego, w szczególności kosztami wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 4.920 PLN brutto oraz zwrot kosztów postępowania, według norm przepisanych. Odwołujący wskazał przesłanki legitymacji czynnej do złożenia odwołania, określone w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp, jako spełnione, ponieważ odwołujący ma interes w uzyskaniu danego zamówienia. W uzasadnieniu odwołania odwołujący podniósł. Zamawiający zaniechał dokonania czynności odrzucenia oferty Konsorcjum LAS, do czego był zobowiązany na podstawie Pzp. Rozstrzygnięcia wydanego w sprawie nie sposób uznać za wydane zgodnie z obowiązującym prawem, w szczególności z obowiązującymi przepisami Pzp oraz ustawą o podatku VAT. KIO w swoich wyrokach wielokrotnie stwierdzała, że „błędne podanie stawki podatku VAT stanowi błąd w obliczeniu ceny, który nie podlega poprawie i skutkuje koniecznością odrzucenia oferty w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp” (KIO/UZP 282/09 z dnia 24.03.2009 r.). Tym samym jest ono sprzeczne z art. 89 ust 1 pkt 6 Pzp w zw. z art. 7 ust 1 Pzp w zw. z art. 7 ust. 3 Pzp w związku z art. 41 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług i treścią załącznika nr 3 do tej ustawy. Również Sąd Najwyższy w swoich rozstrzygnięciach wskazywał, że określenie w ofercie ceny brutto z uwzględnieniem nieprawidłowej stawki podatku od towarów i usług stanowi błąd w obliczeniu ceny i powinno prowadzić do odrzucenia oferty, na podstawie 89 ust. 1 pkt 6 Pzp. Zamawiający w SWIZ (punkt 13, strony 21 i 22), określił sposoby obliczania ceny. Punkt 13 - zgodnie z tym punktem, to wykonawca winien wyszczególnić na formularzu zastosowaną stawkę podatku VAT (punkt 13.5). Zamawiający wyszczególnił także - UWAGA do tego punktu, że „Zamawiający poprawi wszelkie pomyłki rachunkowe z wyjątkiem (...) zastosowanej stawki podatku VAT.” Stawka podatku VAT nie została przez zamawiającego określona. Sąd Najwyższy, m.in. w uchwale z dnia 20 października 2011 roku, III CZP 53/11 wyraźnie stwierdził, że błąd w postaci błędnego określania stawki VAT przez składającego ofertę skutkuje koniecznością odrzucenia jego oferty. Nie ma przy tym znaczenia, czy przyjęcie nieprawidłowej stawki podatku VAT było działaniem zamierzonym przez wykonawcę, czy też nie miało takiego charakteru - nie uchyla to bowiem skutku w postaci błędu w obliczeniu ceny. Wystąpienie błędu określonego w art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp należy oceniać w kategoriach obiektywnych, a więc niezależnych od zawinienia, czy motywów działania wykonawcy. Na marginesie odwołujący zauważył, że podana błędnie stawka podatku VAT - 8 % zamiast 23 % przez Konsorcjum LAS, została przez niego błędnie określona w ofercie złożonej na część II i IV zamówienia, nie może więc być mowy o przypadkowej omyłce. Podkreślił, że przedmiotem zamówienia zawartym w szczegółowym załączniku do SIWZ była między innymi usługa określona w typie planu „zagospodarowanie lasu (ochrona p.poż - patrole piesze)”. Podał, że P………. B……… i L……… N………. nie dysponują indywidualną interpretacją podatkową wydaną na potrzeby niniejszego zamówienia, jednak wykładnia przepisów podatkowych, w połączeniu z przepisami ustawy Pzp daje jasny obraz, że usługa ta objęta jest 23 % stawka podatku VAT. Tym samym obie czynności winny być opodatkowane jedną stawką podatku VAT. Nie może być ona opodatkowana, zgodnie z oświadczeniem woli Konsorcjum LAS stawką podatku VAT - 8%. Załącznik do ustawy o podatku od towarów i usług wyraźnie określa, ze usługi patrolowania lasu wyłączone są z preferencyjnej stawki podatku VAT - 8% i winny być opodatkowane stawką podatku VAT 23 %. Wykonawca Konsorcjum LAS złożył w tym zakresie jednoznaczne oświadczenie woli, określając stawkę podatku VAT na 8%. Co więcej, sam Zamawiający W protokole postępowania w trybie przetargu nieograniczonego (punkt 10) stwierdził, że stawka 23 % jest stawką prawidłową, jak też, że dla oferty złożonej przez Konsorcjum LAS dokonał on korekty stawki podatku VAT, w sposób nieuprawniony traktując błędne podanie stawki tego podatku, jako oczywistą omyłkę, co zgodnie z ustawą Pzp, potwierdzoną orzeczeniami KIO i Sądu Najwyższego, nie może mieć miejsca w sytuacji, która wystąpiła w przedmiotowym zamówieniu. Twierdzenie zamawiającego, jakoby wykonał to zgodnie z uchwalą Sądu Najwyższego rozmijają się z prawdą. Uzasadniając błędne określenie stawek podatku VAT przez Konsorcjum LAS i prawidłowe ich określenie przez odwołującego, odwołujący podkreślił, że działając zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, wskazał, że podmiotem właściwym i zobowiązanym do ustalenia właściwej stawki podatku VAT w ofercie jest wykonawca, będący podatnikiem tego podatku. W związku z powyższym, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy Pzp w zw. z art. art. 41 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług i treścią załącznika nr 3 do tej ustawy, oferta Konsorcjum LAS winna zostać w toku postępowania odrzucona przez zamawiającego, albowiem błędnie przyjęto, że brak jest w tej ofercie błędu co do ustalenia ceny, polegającego na nieprawidłowym określeniu stawki podatku VAT w typie planu „zagospodarowanie lasu (ochrona p.poż - patrole piesze)”, co winno stanowić podstawę do odrzucenia oferty, jako zawierającej błąd w obliczeniu ceny. Zaniechanie czynności odrzucenia tejże oferty stanowi samodzielną przesłankę do wniesienia odwołania. Jednocześnie odwołujący uznał, że zamawiający zaniechał dokonania czynności odrzucenia oferty Konsorcjum LAS, naruszając art . 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art . 87 ust. 2 pkt 3 w zw. z art . 7 ust. 3 ustawy Pzp. Wskazał, że zamawiający, jako podmiot prowadzący postępowanie ma obowiązek zweryfikowania, czy w ofertach podano właściwą stawkę podatku VAT. Nie ma on natomiast z całą pewnością uprawnień do poprawiania zaproponowanej stawki podatku. Zgodnie z art. 6 ustawy Ordynacja podatkowa podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej, (argumentacja zawarta w wyroku KIO z 29.07.2009 KIO/UZP 917/09). Zatem, wszelkie kwestie dotyczące sfery podatkowej muszą wynikać z tychże ustaw, a nie z treści ustawy Pzp, treści SIWZ, czy też pośrednio z innych dokumentów. W celu określenia stawki podatku wykonawca winien wziąć pod uwagę opis przedmiotu zamówienia i obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego oraz wydanych w oparciu o przepis o statystyce publicznej klasyfikacje. Zgodnie z art. 8 ust 3 ustawy o VAT usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji. Określenie zakresu obowiązku podatkowego czy też konkretnie zobowiązania podatkowego obciążającego danego podatnika (a więc i prawidłowości stosowanej stawki) wynikać może z prawidłowego stosowania ustawy podatkowej. Nie może W tym zakresie mieć przesadzającego znaczenia ustawa Pzp (argumentacja w wyroku KIO z 12.08.2009 KIO/UZP 987/09 jak i wyroku KIO z 29.07.2009 KIO/UZP 917/09, które w zakresie kwalifikowania danego rodzaju usług do odpowiednich stawek podatku VAT zgodnie z zacytowaną definicją podatku zawartą w Ordynacji podatkowej przesądzające znaczenie nadają wyłącznie przepisom ustaw podatkowych, a w szczególności ustawie o VAT). Tym samym poprawienie stawki podatku VAT przez zamawiającego jest czynnością sprzeczną z ww. przepisami i stanowi istotną ingerencję w treść złożonej oferty, dlatego też, na podstawie z art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp korekta wartości podatku VAT jest niedopuszczalna, albowiem tylko i wyłącznie wykonawca jest uprawniony i obowiązany do wskazania właściwej stawki podatku, a zamawiający nie może jej samodzielnie określać. Nie można więc zakwalifikować poprawy tego błędu jako oczywistej omyłki w rozumieniu art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp. Oferta Konsorcjum LAS winna być więc odrzucona, z uwagi na błędnie określoną stawkę podatku VAT od oferowanych usług. Zamawiający zadziałał wbrew wyraźnym intencjom Konsorcjum LAS, wyrażonym w ofercie, gdzie wskazał on stawkę podatku VAT w wysokości 8%. Nie domagał się w żaden sposób zmiany stawki. Tymczasem zamawiający, z zupełnie niezrozumiałych względów, wpisał stawkę VAT w wysokości 23%, nie określając wcześniej w SWIZ wymaganej stawki podatku. Zmiana ta ma niewątpliwie charakter merytoryczny i istotny dla treści składanej oferty, została również dokonana przez zamawiającego w sposób samowolny i nieuwzględniający wyraźnych oświadczeń woli Konsorcjum LAS. Zgodnie z art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp zamawiający może poprawić oczywiste omyłki pisarskie, oczywiste omyłki rachunkowe oraz inne omyłki niepowodujące istotnych zmian w treści oferty. Zmiana stawki podatku VAT, wbrew wyraźnym intencjom Konsorcjum LAS jest z pewnością zmianą istotną. Odwołujący dodał również, że „oczywistość” omyłki winna być możliwa do ustalenia na podstawie oferty, ewentualnie (w ograniczonym zakresie) może pochodzić z wyjaśnień, które zamawiający może uzyskać od wykonawcy na podstawie art. 87 ust. 1 Pzp (KIO/UZP 1127/10 z dnia 30.06.2010 r.) W przedmiotowej sprawie sytuacja jest natomiast zupełnie odwrotna - Konsorcjum LAS złożyło ofertę i nie domagało się zmiany stawki podatku VAT. Tymczasem zamawiający z niezrozumiałych powodów zmienił stawkę na 23%. Stanowi to potwierdzenie „nieoczywistości” pomyłki. W cytowanym wyżej wyroku KIO stwierdzono również, że „Poprawienie oferty nie może de facto stanowić wytworzenia zupełnie odmiennego, nowego oświadczenia woli wykonawcy”. Tymczasem w przypadku złożonej przez Konsorcjum LAS oferty, jego oczywistym i wprost wyrażonym oświadczeniem woli było opodatkowanie stawką podatku VAT w wysokości 8%, potwierdzonym również W złożeniu oferty na część II zamówienia. Czynność zmiany tej stawki przez Zamawiającego stoi w sprzeczności z oczywistą wolą składającego ofertę Konsorcjum LAS. Tym samym zarzut, dotyczący naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy Pzp, należy uznać za w pełni zasadny i zasługujący w całości na uwzględnienie i oferta Konsorcjum LAS winna zostać na tejże podstawie odrzucona. Zaniechanie czynności odrzucenia tejże oferty stanowi samodzielną przesłankę do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie. Mając na uwadze całość argumentacji, odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i wszystkich zawartych w nim wniosków, które są logiczną konsekwencją uwzględnienia zarzutów podniesionych w odwołaniu i stanowią podstawę uwzględnienia odwołania. W związku z powyższym, wniósł jak w petitum. W odpowiedzi na odwołania, zamawiający wniósł o ich oddalenie i wskazał, że w jego ocenie nie można zgodzić się z postawionymi zarzutami. Podniósł, że prawdą jest, iż zamawiający nie wskazał wprost w SIWZ stawki podatkowej VAT w wysokości, którą należało zastosować. Jednakże do każdej usługi wymienionej w kosztorysie przypisał odpowiednią pozycję Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług została uregulowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). Została ona wprowadzona do stosowania w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości (§ 1 rozporządzenia), wykorzystywana jest także m.in. przy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Do każdej pozycji Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług zastosowanie ma odpowiednia stawka podatku VAT, wymieniona w rozporządzeniu. Zamawiający wymieniając poszczególne usługi w kosztorysie wskazał odpowiednie pozycje Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. I tak, przy usłudze „zagospodarowanie lasu (ochrona p.poż.-patrole pieszej" nr PKWiU to 02.40.10.3. Do tej pozycji PKWiU przypisana jest stawka podatku VAT w wysokości 23%. Zamawiający nie wskazał więc wprost prawidłowej stawki podatku VAT, lecz wskazał odpowiednią pozycję PKWiU, z którą łączy się konkretna stawka podatku VAT, wynikająca z rozporządzenia. W tym miejscu na uwadze należy mieć cytowaną przez odwołujących uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2011 r. (sygn. lII CZP 53/11), w której SN wskazał, iż jedynie w sytuacji w której w SIWZ Zamawiający nie zawarł żadnych wskazań dotyczących stawki podatkowej VAT, oferta zawierająca stawkę podatkową niezgodną z obowiązującymi przepisami podatkowymi podlega odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp. Zamawiający podniósł, że odwołujący wskazał również w sposób zupełnie błędny na „jednolitą linię orzeczniczą Krajowej izby Odwoławczej (...) z której wynika, iż wykonawca jest zobowiązany przy obliczaniu ceny zastosować właściwą stawkę podatku VAT, a ewentualny błąd w tym zakresie skutkuje koniecznością odrzucenia oferty bez możliwości poprawienia wyżej wymienionego błędu w trybie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy”. Tego typu twierdzenia wskazują bądź na nieznajomość orzecznictwa KIO przez odwołującego, bądź na jego selektywne podejście w przytaczaniu odpowiednich orzeczeń. W latach 2009/2010 w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej wyraźnie zarysowała się rozbieżność w stanowisku dotyczącym zakwalifikowania błędów popełnionych przez wykonawców przy ustalaniu prawidłowej stawki podatku VAT w ofercie, jako błędu w obliczeniu ceny prowadzącego do odrzucenia oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp. W części orzeczeń KIO zajęła stanowisko zgodnie, z którym przyjęcie błędnej (niezgodnej z przepisami podatkowymi) stawki podatku VAT stanowi podstawę do odrzucenia oferty ze stwierdzeniem błędu w obliczeniu ceny. W konsekwencji KIO rozstrzygając merytorycznie zarzuty odwołania, orzekała o prawidłowej dla przedmiotowego zamówienia stawce podatku VAT(np.: KIO 17/10, KIO 49/10, KIO 74/10, KIO 225/10, KIO 329/10, KIO 237/10, KIO 482/10, KIO 612/10, KIO 1422/10, KIO 1538/10, KIO 1997/10, KIO 2138/10, KIO 2615/10, KIO 2658/10, itd.). Zamawiający podkreślił, że orzecznictwo przytaczane przez odwołującego, rzekomo analogiczne do przedmiotowej sprawy, nie dotyczy podobnego stanu faktycznego - nie odnosi się bowiem do zastosowania Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. Z drugiej strony zapadały orzeczenia, w których KIO uznawała za nieuprawnione przyjęcie, iż w przypadku błędów dotyczących ustalenia wysokości stawki podatku VAT można mówić o błędzie w obliczeniu ceny, którego skutkiem miałoby być odrzucenie oferty w oparciu o dyspozycję normy wyrażonej w art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp, stąd też KIO nie badała prawidłowości przyjmowanych przez wykonawców stawek podatku VAT (np.: KIO 144/10, KIO 260/10, KIO 629/10, KIO 1280/10, KIO 1287/10, KIO 1405/10, KIO 1430/10, KIO 1476/10, KIO 1620/10, KIO 1667/10, KIO 1779/10, KIO 1844/10, KIO 2257/10, KIO 2403/10, itd.). Wskazał, że w świetle powyższych rozważań niezwykle istotna jest wspomniana już uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2011 r. (sygn. III CZP 53/11). Uważna analiza stanu faktycznego i prawnego w przedmiotowej sprawie ukaże działanie zamawiającego za zgodne ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, zawartego w ww. uchwale. Sąd Najwyższy kategorycznie stwierdził, że „jeżeli jednak zamawiający opisując w s.i.w.z. sposób obliczenia ceny nie zawarł żadnych wskazań dotyczących stawki podatku VAT, wówczas oferta zawierająca stawkę podatku VAT niezgodną z obowiązującymi przepisami podlega odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy”. Jeśli jednak zamawiający zawarł takie wskazania, „wówczas kontrola oferty w tym zakresie może sprowadzić się do poprawienia oferty (art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy)”. Zamawiający zawarł w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia wskazania dotyczące stawki podatku VAT, poprzez wskazanie odpowiednich pozycji Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, która wykorzystywana jest m.in. do celów podatkowych. Sprawdzając zgodność proponowanych przez wykonawców stawek podatku VAT z PKWiU zamawiający miał możliwość poprawienia oferty. Jeśli zamawiający miał taką możliwość, to nie mógł naruszyć przepisu art. 87 ust. 2 pkt 3 oraz art. 82 ust. 1 Pzp. Na marginesie zamawiający podkreślił, że trudno jest uzasadnić naruszenie przepisu art. 82 ust. 1 Pzp przez zamawiającego, skoro skierowany on jest do wykonawcy. W przedmiotowym postępowaniu nie ulega najmniejszej wątpliwości, że wykonawca złożył jedną ofertę. W konsekwencji, skoro zamawiający zgodnie z Prawem zamówień publicznych poprawił przedmiotową ofertę, to nie naruszył przepisu art. 91 ust. 1 Pzp, ponieważ wybrał, zgodnie z przepisami, ofertę najkorzystniejszą, która nie zawierała błędu w obliczeniu ceny. Stąd też nie można stwierdzić, że zamawiający naruszył przepisy art. 91 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 6 Pzp. W świetle powyższych rozważań zamawiający wniósł o oddalenie obu odwołań. Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje. Odwołania zostały rozpoznane na rozprawie. Odwołujący spełniają przesłanki określone w art. 179 ust. 1 Pzp (legitymacja czynna do wniesienia odwołania), złożyli oferty w postępowaniu odpowiednio - na część 2 przedmiotu zamówienia - odwołujący A i na część 4 przedmiotu zamówienia- odwołujący B. W każdej z tych części złożono tylko po dwie oferty, zatem odwołujący zainteresowani są wykazaniem błędu o obliczeniu ceny ofert wybranych w tych częściach, skutkującego odrzuceniem ofert. Stan faktyczny nie jest sporny między stronami, nie budzi żadnych wątpliwości. Zamawiający opisał w części 13 SIWZ sposób obliczenia ceny oferty w zakresie podatku od towarów i usług - VAT, następująco: „13. SPOSOBY OBLICZENIA CENY. 13.5.Cenę należy podać w złotych polskich - brutto, z wyodrębnieniem wartości podatku VAT w odniesieniu do całego przedmiotu zamówienia. Z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku (zgodnie z matematycznymi zasadami zaokrągleń). Wraz z wyszczególnieniem zastosowanej stawki podatku VAT (na formularzu kosztorys cenowy oferty- załącznik Nr 1A). 13.6. Podatek od towarów i usług (VAT) należy uwzględnić w cenie ofertowej w wysokości obowiązującej na dzień składania ofert. 13.11. Zamawiający poprawi w tekście oferty oczywiste omyłki pisarskie, oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek, inne omyłki polegające na niezgodności oferty ze specyfikacją, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty - niezwłocznie zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona - zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy PZP. Uwaga: Zamawiający poprawi wszystkie omyłki rachunkowe w obliczeniu ceny, z wyjątkiem dokonania zmian stawek jednostkowych zaoferowanych przez Wykonawcę w ofercie, jak również zastosowanej stawki podatku VAT.” W wybranych ofertach w części 2 i 4 przedmiotu zamówienia wykonawca wskazał w formularzach kosztorys cenowy oferty - załącznik Nr 1A.2 (odpowiednio 1A.4) „zagospodarowanie lasu (ochrona p.poż.-patrole piesze” stawkę podatku 8%. Nie jest sporne, ani kwestionowane, że wskazana usługa opodatkowana jest stawką 23%. Zamawiający poprawił stawkę podatku VAT w wybranych ofertach w częściach 2 i 4 przedmiotu zamówienia z 8% błędnej stawki na właściwą 23% stawkę. Czynność zamawiającego stanowi podstawę zarzutu rozpoznanych odwołań. Zamawiający poprawiając zmienił stawkę podatku VAT na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 2 Pzp, który stanowi, że zamawiający poprawia w ofercie oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek. W odwołaniach natomiast odwołujący wskazali przepis art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp, również w odpowiedzi na odwołanie zamawiający wskazał ten sam przepis, jako przepis stanowiący podstawę zakwestionowana czynności zamawiającego oraz jego naruszenie przez dokonanie czynności poprawienia stawki podatku VAT. Zarówno odwołujący, jak i zamawiający powołali się na uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt III CZP 52/11 i sygn. akt III CZP 53/11 oraz orzecznictwo KIO wydane przed datą podjęcia uchwał przez Sąd Najwyższy. Odwołujący podtrzymali na rozprawie swoje stanowiska podnosząc, że w okolicznościach rozpoznanej sprawy, wobec opisu sposobu obliczenia ceny oferty w SIWZ w sposób przedstawiony wyżej, nie było możliwe poprawienie stawki podatku VAT na jakiejkolwiek podstawie prawnej. Zamawiający zaś utrzymywał, że w formularzu załącznika do SIWZ - kosztorys cenowy oferty - załączniki, wskazał odpowiednie pozycje Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. I tak, przy usłudze „zagospodarowanie lasu (ochrona p.poż.-patrole piesze” Nr PKWiU 02.40.10.3. Do tej pozycji PKWiU przypisana jest stawka podatku VAT w wysokości 23%. Zamawiający uznał, że nie wskazał więc wprost prawidłowej stawki podatku VAT, lecz wskazał odpowiednią pozycję PKWiU, z którą łączy się konkretna stawka podatku VAT. W ocenie Izby, odwołania należało uwzględnić jako zasadne, co do czynności zamawiającego poprawienia stawki podatku VAT z 8% stawki preferencyjnej na stawkę podstawową 23%, wobec opisu sposobu obliczenia ceny oferty zamieszczonego w SIWZ w pkt 13. Zamawiający jednoznacznie zobowiązał wykonawców do uwzględnienia w cenie ofertowej podatku VAT w wysokości obowiązującej na dzień składania ofert. Zamawiający opisał, że poprawi w tekście oferty oczywiste omyłki pisarskie, oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek, inne omyłki polegające na niezgodności oferty ze specyfikacją, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty - niezwłocznie zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona - zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy Pzp. Zastrzegł jednak, podkreślając opis: Uwaga, że poprawi wszystkie omyłki rachunkowe w obliczeniu ceny, z wyjątkiem dokonania zmian stawek jednostkowych zaoferowanych przez Wykonawcę w ofercie, jak również zastosowanej stawki podatku VAT. Mając na uwadze powyższe i rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego, które zostały podjęte na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych i które wytyczają - „kierunek interpretacji przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych odnoszących się do błędu w obliczeniu ceny w kontekście podania w ofercie wykonawcy nieprawidłowej stawki podatku od towarów i usług. (…) rozstrzygnięcie podjęte przez Sąd Najwyższy rozstrzygnęło nader istotną i jednocześnie sporną w orzecznictwie i stanowisku doktryny kwestię merytorycznej oceny oferty wykonawcy zawierającej nieprawidłową stawkę podatku VAT” - (wydawnictwo Urząd Zamówień Publicznych; Zamówienia publiczne w orzecznictwie, Zeszyty orzecznicze; Wybrane orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej oraz sądów okręgowych, Zeszyt nr 10; Wydanie specjalne. Uchwały Sądu Najwyższego, str. 95, komentarz), Izba uznała, że zamawiający nie miał podstaw dokonania zakwestionowanej czynności. Czynność poprawienia stawki podatku VAT może mieć miejsce „Jedynie wówczas, jeśli zamawiający wskazał w SIWZ konkretną stawkę podatku VAT”, w takiej sytuacji może mieć zastosowanie przepis art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp (uchwała III CZP 52/11) oraz „Jeżeli jednak zamawiający opisując w specyfikacji istotnych warunków zamówienia sposób obliczenia ceny, nie zawarł żadnych wskazań dotyczących stawki podatku VAT, wówczas oferta zawierająca stawkę niezgodną z obowiązującymi przepisami podlega odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 6 Pr.z.p.” (uchwała III CZP 53/11). Zamawiający opisując w SIWZ sposób obliczenia ceny oferty wskazał na obowiązek wykonawcy zastosowania stawki podatku VAT zgodnej z obowiązującymi przepisami, zastrzegając jednocześnie niedokonywanie zmian zastosowanej stawki podatku VAT. Podstawa zmiany stawki podatku VAT zastosowana przez zamawiającego - art. 87 ust. 2 pkt 2 Pzp, jako poprawienie oczywistej omyłki rachunkowej, jest w świetle powyższego niewłaściwa. Oczywista omyłka rachunkowa, to zgodnie z orzecznictwem, jej oczywistość oraz przede wszystkim błędnie wyliczony wynik działania matematycznego. Izba nie podzieliła stanowiska zamawiającego, co do wskazania w załączniku do SIWZ Kosztorys cenowy oferty numeru PKWiU 02.40.10.3 według, którego należało zastosować stawkę podatku VAT, gdyż, jak wynika z opisu zamieszczonego w załączniku, numer ten jest właściwy dla stawki 8% i 23% (zagospodarowanie lasu, ochrona lasu, ochrona p.poż. i zagospodarowanie lasu, ochrona p.poż.-patrole piesze). Opis sposobu obliczenia ceny oferty wraz z opisem dotyczącym podatku VAT został przedstawiony w sposób jednoznaczny w pkt 13 SIWZ. Mając na uwadze powyższe, Izba orzekła jak w sentencji na podstawie art. 192 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 Pzp. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 Pzp, stosownie do jego wyniku, z uwzględnieniem § 3 pkt 1 lit. a, pkt 2, § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238). Przewodniczący: ……………………..