III CZP 52/11

Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 52/11 
 
Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
Sędzia SN Anna Kozłowska 
Sędzia SN Grzegorz Misiurek 
 
Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych 
przeciwko zamawiającemu Miastu K. – Urząd Miejski w K. przy uczestnictwie 
odwołującego Szymona R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "S." 
Szymon R. i Piotra Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "Z.U.H.A." 
od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie z dnia 1 marca 2011 r. po 
rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 20 października 
2011 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Koninie 
postanowieniem z dnia 31 maja 2011 r.: 
„Czy określenie w treści oferty wykonawcy błędnej stawki podatku VAT oraz 
obliczenie w oparciu o tą stawkę, podatku VAT, jako składnika ceny brutto, stanowi 
błąd w obliczeniu ceny, o którym mowa w przepisie art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy z 
dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (jedn. tekst: Dz.U. z 2010 r. 
Nr 113 poz. 759 ze zm.) i jest podstawą do odrzucenia oferty?” 
podjął uchwałę: 
 
Określenie w ofercie ceny brutto z uwzględnieniem nieprawidłowej 
stawki podatku od towarów i usług stanowi błąd w obliczeniu ceny, jeżeli nie 
ma ustawowych przesłanek wystąpienia omyłki (art. 89 ust. 1 pkt 6 w związku 
z art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień 
publicznych, jedn. tekst: Dz.U. 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.). 
 
Uzasadnienie 
 
W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zamawiający odrzucił 
w części ofertę jednego z wykonawców na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy z 
dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (jedn. tekst: Dz.U. 2010 r. 

Nr 113, poz. 759 ze zm. – dalej: "Pr.z.p.") jako zawierającą błędy w obliczeniu ceny. 
Jego odwołanie uwzględniła Krajowa Izba Odwoławcza w Warszawie, która 
wyrokiem z dnia 1 marca 2011 r. nakazała unieważnienie czynności odrzucenia 
oferty odwołującego się i wyboru oferty najkorzystniejszej oraz powtórzenie 
czynności oceny ofert i wyboru oferty najkorzystniejszej. Z uzasadnienia tego 
wyroku wynika, że w ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, wskazanie w ofercie 
niewłaściwej stawki podatku od towarów i usług (dalej: „podatek VAT”) nie stanowi 
błędu w obliczeniu ceny i tym samym nie uzasadnia odrzucenia oferty. 
Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zarzucił w skardze m.in. błędną 
wykładnię art. 89 ust. 1 pkt 6 Pr.z.p., polegającą na uznaniu, że wskazanie przez 
wykonawcę w ofercie niewłaściwej stawki podatku VAT nie stanowi błędu w 
obliczeniu ceny i w konsekwencji błędne uznanie, iż oferta odwołującego się nie 
podlegała odrzuceniu na podstawie powołanego przepisu. Skarżący uzasadniając 
ten zarzut wyraził pogląd, że o porównywalności ofert można mówić wyłącznie w 
przypadkach porównywalnych cen obliczanych według tych samych reguł, co 
umożliwia przestrzeganie zasady równego traktowania wykonawców. 
Przy rozpoznawaniu skargi Sąd Okręgowy w Koninie powziął poważne 
wątpliwości ujęte w przedstawionym do rozstrzygnięcia zagadnieniu prawnym. 
Uzasadniając je, skłonił się do poglądu prezentowanego w orzecznictwie Krajowej 
Izby Odwoławczej, że nie można utożsamiać błędu w obliczeniu w ofercie ceny z 
przyjęciem niewłaściwej stawki podatku VAT, ale zarazem dostrzegł odmienne, 
jednolite stanowisko w orzecznictwie sądów powszechnych. Podkreślił jednak, że 
nie ma podstaw prawnych do zmiany ugruntowanego stanowiska w tym zakresie. 
Prezes Urzędu Zamówień Publicznych sprzeciwił się możliwości 
zaakceptowania stanowiska Krajowej Izby Odwoławczej o braku podstaw do 
przyjęcia błędu w obliczeniu ceny w następstwie zastosowania w ofercie 
nieprawidłowej stawki podatku od towarów i usług, wskazując na potrzebę oceny 
możliwości zastosowania art. 87 ust. 2 pkt 3 Pr.z.p. i dopuszczalności poprawienia 
oferty dotkniętej omyłką. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 6 Pr.z.p., zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli 
zawiera błędy w obliczeniu ceny. Z kolei z art. 87 ust. 2 pkt 3 Pr.z.p. wynika 
obowiązek zamawiającego poprawienia w ofercie innej omyłki aniżeli oczywista 
omyłka pisarska lub rachunkowa, polegającej na niezgodności oferty ze 

specyfikacją istotnych warunków zamówienia, niepowodującej istotnych zmian w 
treści oferty. 
Wymienione przepisy Prawa zamówień publicznych określają ustawowe 
przesłanki i zakres obowiązku dokonywania oceny ofert przez zamawiającego oraz 
formułują określone przepisami obowiązki zamawiającego, będące następstwem 
rezultatów dokonanej oceny. Zamawiający zobowiązany jest albo do poprawienia w 
ofercie m.in. innej omyłki spełniającej przesłanki określone w art. 87 ust. 2 pkt 3 
Pr.z.p. i niezwłocznego zawiadomienia o tym wykonawcy, którego oferta została 
poprawiona, albo do odrzucenia oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 6 Pr.z.p., 
jeżeli ta zawiera błędy w obliczeniu ceny. Przepisy te są jednoznacznym wyrazem 
woli ustawodawcy dokonywania przez zamawiającego w toku postępowania 
regulowanego Prawem zamówień publicznych, w określonym ustawą zakresie, 
kontroli poprawności zgłoszonych ofert i dopuszczania do merytorycznej oceny 
przez zamawiającego tylko tych ofert, które nie są dotknięte omyłkami albo błędami 
wskazanymi w wymienionych przepisach. Na zamawiającym ciąży, na podstawie 
art. 18 Pr.z.p., obowiązek prawidłowego i zgodnego z prawem przygotowania i 
przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w celu 
dokonania wyboru najkorzystniejszej oferty, z zachowaniem zasady uczciwej 
konkurencji i równego traktowania wykonawców, przewidzianej w art. 7 ust. 1 
Pr.z.p. Należy zgodzić się z prezentowanym w piśmiennictwie poglądem, że 
wysokość oferowanych przez wykonawców cen nie jest wyłącznym kryterium oceny 
ich ofert, przesądzającym samodzielnie o uznaniu jednej z tych ofert za 
najkorzystniejszą, jednak należy mieć na względzie, że układ elementów hipotezy 
normy art. 91 ust. 2 Pr.z.p. przemawia, z woli ustawodawcy, za uznaniem ceny za 
obligatoryjne i najważniejsze kryterium wyboru przez zamawiającego 
najkorzystniejszej oferty. 
Zgodnie z art. 2 pkt 1 Pr.z.p., ilekroć w ustawie jest mowa o cenie, a jest o niej 
mowa także w art. 89 ust. 1 pkt 6 Pr.z.p., tylekroć należy przez to rozumieć cenę w 
rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. Nr 97, 
poz. 1050 ze zm.). Na podstawie tego przepisu w cenie uwzględnia się m.in. 
podatek od towarów i usług, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż 
towaru (usługi) podlega obciążeniu m.in. podatkiem od towarów i usług. Nie może 
zatem wywoływać wątpliwości pogląd, że podatek VAT jest składnikiem ceny 
stanowiącym zatem element cenotwórczy, co już na etapie składania ofert przez 

wykonawców nakłada na nich obowiązek obliczenia określonej w ofercie ceny z 
uwzględnieniem właściwej stawki tego podatku. Obowiązkiem zamawiającego jest 
więc dokonanie także i w tym zakresie oceny poprawności przedstawionych przez 
wykonawców ofert, gdyż przepis art. 87 ust. 2 Pr.z.p. nakłada na niego w 
określonych sytuacjach obowiązek poprawienia oferty, a art. 89 ust. 1 pkt 6 Pr.z.p. 
nawet obowiązek odrzucenia oferty. 
W art. 87 ust. 2 Pr.z.p. sformułowano przesłanki ograniczające 
zamawiającemu możliwość badania ewentualnego wystąpienia innej omyłki aniżeli 
oczywista omyłka pisarska lub rachunkowa, polegające na niezgodności oferty ze 
specyfikacją istotnych warunków zamówienia, w ust. 2 pkt 3 nie określono jednak 
przedmiotowo tego ograniczenia, a więc tych elementów oferty i tych elementów 
specyfikacji, pomiędzy którymi ma być badana niezgodność, nie wyłączając zatem 
badania także niezgodności występującej pomiędzy stawkami podatku VAT 
wskazanymi w każdym z wymienionych źródeł, tj. w ofercie i w specyfikacji. Przepis 
art. 89 ust. 1 pkt 6 Pr.z.p. nie zawiera już żadnego elementu przedmiotowego 
ograniczenia przy dokonywaniu przez zamawiającego oceny, czy zawarte w ofercie 
obliczenie ceny zawiera błędy, a jeśli tak, to w szczególności, czym zostały one – w 
ocenie zamawiającego – spowodowane. 
W tej sytuacji, przy wykonywaniu przez zamawiającego obowiązku zbadania, 
czy oferty wykonawców nie zawierają błędów w obliczeniu ceny, przy 
równoczesnym braku w ustawie przedmiotowych ograniczeń przy dokonywaniu 
przez niego takiej kontroli, ocenie zamawiającego musi także podlegać przyjęcie 
przez wykonawcę prawidłowej stawki podatku VAT, ponieważ podatek ten jest bez 
wątpienia elementem cenotwórczym. Odmienny wniosek musiałby zatem prowadzić 
do niedającej się zaaprobować zgody na nieprzewidziane ustawą ograniczenie 
uprawnień zamawiającego, a w konsekwencji uniemożliwienie mu rzetelnego 
zbadania przesłanki uzasadniającej wykonanie przez zamawiającego ustawowego 
obowiązku odrzucenia oferty. 
Z tego względu nie jest przekonywający argument, podnoszony w 
orzeczeniach Krajowej Izby Odwoławczej, że ocena zastosowania przez oferentów 
prawidłowej stawki podatku VAT może być dokonywana wyłącznie przez Ministra 
Finansów lub organy kontroli skarbowej, a nie przez zamawiającego, także w 
postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Inną kwestią jest, że skutki 
prawne takiej interpretacji, tj. oceny zastosowania prawidłowej stawki podatku VAT, 

dokonanej przez zamawiającego przy wstępnej ocenie ofert wykonawców, 
ograniczają się wyłącznie do wyboru ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia 
publicznego i nie przesądzają dalej idących konsekwencji jurydycznych, zwłaszcza 
w płaszczyźnie publicznoprawnej, tj. nie mają rozstrzygającego znaczenia w sferze 
zobowiązań podatkowych tych wykonawców wobec Skarbu Państwa, już po 
zawarciu i wykonaniu umowy z zamawiającym. 
W Prawie zamówień publicznych ustawodawca obciążył zamawiającego 
obowiązkiem oceny ofert wykonawców, której rezultat – w zależności od przejawów 
negatywnego wyniku tej oceny – stwarza obowiązek zamawiającego poprawienia w 
ofercie m.in. innej omyłki i niezwłocznego zawiadomienia o tym wykonawcy albo 
obowiązek odrzucenia oferty, jeśli zawiera ona błędy w obliczeniu ceny lub jeśli 
wykonawca, niezwłocznie zawiadomiony o poprawieniu oferty, w terminie trzech dni 
od dnia doręczenia tego zawiadomienia nie zgodził się na poprawienie innej omyłki 
(art. 87 ust. 2 pkt 3 i art. 89 ust. 1 pkt 6 i 7 Pr.z.p.). 
Tak ukształtowany w Prawie zamówień publicznych zakres obowiązków 
zamawiającego ma na celu zapewnienie możliwości dokonania prawidłowej oceny 
merytorycznej zgłoszonych ofert, z zachowaniem wynikającej z ustawy zasady 
uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. O porównywalności ofert 
w zakresie zaproponowanej ceny można zatem mówić dopiero wówczas, gdy 
określone w ofertach ceny, mające być przedmiotem porównywania, zostały 
obliczone z zachowaniem tych samych reguł. Zakres obowiązków kontrolnych 
zamawiającego i kształt nakazanych ustawą, ujętych chronologicznie, kolejnych 
jego obowiązków, warunkowany jest treścią specyfikacji istotnych warunków 
zamówienia. Jedynie wówczas, gdy zamawiający wskazał w specyfikacji konkretną 
stawkę podatku VAT, kształtującą także wysokość określonej w ofercie ceny, może 
dojść do ewentualnego wystąpienia innej omyłki, polegającej na niezgodności 
przyjętej w ofercie stawki VAT ze stawką zawartą w specyfikacji. Niezgodność taka 
uzasadniałaby obowiązek poprawienia oferty i to tylko wówczas, gdy omyłka 
polegająca na takiej niezgodności nie powoduje istotnych zmian w treści oferty. 
W sytuacji, w której zamawiający nie określił w specyfikacji istotnych 
warunków zamówienia stawki podatku VAT w ogóle nie może dojść do wystąpienia 
innej omyłki w rozumieniu art. 87 ust. 2 pkt 3 Pr.z.p., ponieważ nie wystąpi wówczas 
ustawowa przesłanka niezgodności oferty ze specyfikacją, wobec braku dwóch 

potrzebnych do porównania elementów, niezbędnych do oceny przesłanki w postaci 
zaistnienia niezgodności. 
W tej sytuacji w rachubę wchodzi wyłącznie ocena wystąpienia błędu w 
obliczeniu w ofercie ceny. Wobec braku faktycznej możliwości odniesienia się do 
stawki podatku VAT na skutek jej nieuwzględnienia w specyfikacji istotnych 
warunków zamówienia, obowiązek zamawiającego musi ograniczyć się wyłącznie 
do oceny prawidłowości przyjętej w ofercie wykonawcy stawki podatku VAT, która 
jako element cenotwórczy miała bezpośredni wpływ na ukształtowanie wysokości 
przedstawionej w ofercie ceny. Przyjęcie w ofercie nieprawidłowej stawki podatku 
VAT jest zatem równoznaczne z błędem w obliczeniu zawartej w ofercie ceny, 
polegającym na wadliwym doborze przez wykonawcę elementu mającego 
niewątpliwie wpływ na obliczenie wysokości zaoferowanej ceny. Innymi słowy, 
posłużenie się przez wykonawcę choćby tylko jednym nieprawidłowo określonym 
elementem kalkulacji ceny przekłada się na wystąpienie błędu w obliczeniu ceny, 
bez względu na skalę lub rozmiar stwierdzonego uchybienia. 
Dla oceny, że doszło do wystąpienia błędu w obliczeniu ceny w rozumieniu 
art. 89 ust. 1 pkt 6 Pr.z.p., nie ma bezpośredniego znaczenia okoliczność, że 
przyjęcie nieprawidłowej stawki podatku VAT było zachowaniem świadomie 
zamierzonym przez wykonawcę lub nie miało takiego charakteru. Nawet jeżeli 
obliczenie w ofercie wysokości ceny, dokonane z zastosowaniem nieprawidłowej 
stawki podatku VAT, nie było elementem manipulacji ze strony wykonawcy 
zmierzającego do uzyskania zamówienia publicznego, a tylko rezultatem błędnej 
interpretacji przepisów określających stawki tego podatku, to i tak nie neguje to 
wystąpienia błędu w obliczeniu ceny. Wystąpienie tego błędu, o którym stanowi art. 
89 ust. 1 pkt 6 Pr.z.p., należy oceniać w kategoriach obiektywnych, a więc 
niezależnych od zawinienia lub motywów zachowania wykonawcy przy 
kształtowaniu treści oferty. Ustawowy obowiązek zamawiającego odrzucenia oferty 
zawierającej błędy w obliczeniu ceny zakłada wolę ustawodawcy zapewnienia stanu 
porównywalności ofert, z uwzględnieniem reguł uczciwej konkurencji pomiędzy 
wykonawcami zabiegającymi o uzyskanie zamówienia publicznego. Realizację tego 
słusznego założenia ustawodawcy zaburzałoby dokonywanie oceny ofert, w których 
ceny oferowane za wykonanie tej samej usługi byłyby skalkulowane z 
uwzględnieniem różnych stawek podatku VAT. 

Cel przepisu objętego przedstawionym zagadnieniem prawnym, a także 
wymagające szerszego uwzględnienia zasady systemu zamówień publicznych, a 
zwłaszcza wynikające z art. 7 ust. 1 Pr.z.p. w postaci zachowania reguł uczciwej 
konkurencji i równego traktowania wykonawców, spowodowały podjęcie uchwały, 
jak na wstępie.