III CZP 51/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, dotyczące prawa powiatu do pobierania odsetek od środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) przekazanych na wyodrębniony rachunek bankowy w celu realizacji zadań ustawowych. PFRON domagał się zasądzenia od Powiatu B. kwoty stanowiącej odsetki bankowe od tych środków, twierdząc, że są one przychodem Funduszu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Konstytucji, ustawy o samorządzie powiatowym, ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, doszedł do wniosku, że przekazanie środków powiatowi na realizację określonych zadań upoważnia powiat do pobierania pożytków cywilnych w postaci odsetek. Sąd oparł się na konstrukcji samoistnego posiadacza w dobrej wierze (art. 224 § 1 k.c.), uznając, że powiat, realizując zadania własne w zakresie wspierania osób niepełnosprawnych, jest takim posiadaczem. Kluczowym zastrzeżeniem jest jednak to, że pobrane odsetki mogą być wykorzystane wyłącznie na realizację zadań wynikających z ustawy o rehabilitacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie statusu prawnego odsetek od środków publicznych przekazanych jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zadań ustawowych.
Zastosowanie ograniczone do sytuacji przekazania środków z funduszy celowych na realizację konkretnych zadań ustawowych, z obowiązkiem wykorzystania odsetek na te same cele.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przekazanie środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządowi powiatu na wyodrębniony rachunek bankowy w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji czyni powiat uprawnionym do pobierania pożytków cywilnych w postaci odsetek od tych środków, czy też uprawnienie to pozostaje przy PFRON?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przekazanie powiatowi na wyodrębniony rachunek środków pieniężnych na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych upoważnia powiat do pobierania pożytków cywilnych w postaci odsetek należnych od przekazanych środków.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał powiat za samoistnego posiadacza w dobrej wierze środków pieniężnych przekazanych przez PFRON, co pozwala na zastosowanie art. 224 § 1 k.c. Odsetki stanowią pożytki cywilne, które zachowuje samoistny posiadacz w dobrej wierze. Podkreślono, że pożytki te mogą być wykorzystane wyłącznie na realizację zadań wynikających z ustawy o rehabilitacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. | instytucja | powód |
| Powiat B. w B. | instytucja | pozwany |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | udział |
Przepisy (9)
Główne
u.r.z.s.z.o.n. art. 48 § 1 pkt 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Środki PFRON przekazane samorządom na realizację zadań upoważniają te samorządy do pobierania odsetek.
k.c. art. 224 § § 1
Kodeks cywilny
Samoistny posiadacz w dobrej wierze zachowuje pobrane pożytki cywilne.
Pomocnicze
u.r.z.s.z.o.n. art. 46
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Nie wymienia odsetek od środków przekazanych samorządom jako źródła przychodu Funduszu.
u.s.p. art. 4 § 1 pkt 5
Ustawa o samorządzie powiatowym
Wspieranie osób niepełnosprawnych jako zadanie własne powiatu.
Konstytucja RP art. 167 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Jednostkom samorządu terytorialnego zapewnia się udział w dochodach publicznych odpowiednio do przypadających im zadań.
u.f.p. art. 22 § ust. 1
Ustawa o finansach publicznych
Wydatki z funduszu celowego mogą być przeznaczone tylko na realizację wyodrębnionych zadań.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia PFRON o zwrot bezpodstawnie uzyskanych korzyści.
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
u.d.j.s.t. art. 8
Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001
Uchwała Rady Powiatu z dnia 16 grudnia 1999 r. na podstawie tego przepisu uznała odsetki za dochód powiatu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazanie środków PFRON na wyodrębniony rachunek bankowy czyni powiat samoistnym posiadaczem w dobrej wierze. • Odsetki od środków pieniężnych stanowią pożytki cywilne, które zachowuje samoistny posiadacz w dobrej wierze zgodnie z art. 224 § 1 k.c. • Realizacja zadań w zakresie wspierania osób niepełnosprawnych jest zadaniem własnym powiatu, co uzasadnia jego udział w dochodach publicznych.
Odrzucone argumenty
Odsetki od środków PFRON stanowią przychód Funduszu, a nie dochód powiatu. • Przekazanie środków nie jest dotacją celową, a środki nadal należą do PFRON.
Godne uwagi sformułowania
Przekazanie środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządowi powiatu na realizację określonych zadań – na wyodrębniony rachunek bankowy – czyni go (...) uprawnionym (...) do pobierania pożytków cywilnych w postaci odsetek od przekazanych mu środków pieniężnych • Pożytki te mogą być wykorzystane przez powiat wyłącznie na realizację zadań wynikających z przepisów powołanej ustawy. • Powiat jest – w kategoriach prawa rzeczowego – samoistnym posiadaczem w dobrej wierze.
Skład orzekający
Gerard Bieniek
przewodniczący-sprawozdawca
Marian Kocon
członek
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu prawnego odsetek od środków publicznych przekazanych jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zadań ustawowych."
Ograniczenia: Zastosowanie ograniczone do sytuacji przekazania środków z funduszy celowych na realizację konkretnych zadań ustawowych, z obowiązkiem wykorzystania odsetek na te same cele.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowego dla samorządów i funduszy celowych, wyjaśniając, kto może czerpać korzyści z odsetek od środków publicznych.
“Odsetki od środków PFRON: Kto naprawdę na nich zarabia?”
Dane finansowe
WPS: 20 639 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.