III CZP 50/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny, dotyczące tego, czy dochodzenie przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości jest czynnością zmierzającą do zachowania wspólnego prawa w rozumieniu art. 209 k.c. Sąd Najwyższy uznał, że nie jest to czynność zachowawcza. W uzasadnieniu podkreślono, że czynność zachowawcza ma na celu ochronę wspólnego prawa przed utratą, uszkodzeniem lub pogorszeniem rzeczy, a nie generowanie pożytków. Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy, choć związane z nieruchomością, ma charakter pieniężny i podlega podziałowi między współwłaścicieli zgodnie z ich udziałami (art. 207 k.c.). Sąd odwołał się do bogatego orzecznictwa, wskazując na rozbieżności w interpretacji art. 209 k.c. w odniesieniu do roszczeń pieniężnych, ale ostatecznie przyjął, że dochodzenie takiego wynagrodzenia nie mieści się w definicji czynności zachowawczej, która powinna być ukierunkowana na zachowanie integralności i całości rzeczy, a nie na generowanie indywidualnych korzyści majątkowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 209 k.c. w kontekście roszczeń pieniężnych współwłaścicieli, zwłaszcza dotyczących bezumownego korzystania z nieruchomości.
Dotyczy specyficznej sytuacji dochodzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez jednego współwłaściciela na podstawie art. 209 k.c. Nie wyklucza możliwości dochodzenia tych roszczeń na innych podstawach prawnych lub przez wszystkich współwłaścicieli.
Zagadnienia prawne (1)
Czy dochodzenie przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości jest czynnością zmierzającą do zachowania wspólnego prawa, o której mowa w art. 209 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dochodzenie przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości nie jest czynnością zmierzającą do zachowania wspólnego prawa w rozumieniu art. 209 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że czynność zachowawcza ma na celu ochronę wspólnego prawa przed utratą lub pogorszeniem rzeczy, a nie generowanie pożytków. Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie ma charakter pieniężny i podlega podziałowi między współwłaścicieli, nie służy bezpośrednio zachowaniu integralności rzeczy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Muzeum (...) | instytucja | pozwany |
| Skarb Państwa - Prezydent miasta W. | organ_państwowy | uczestnik postępowania (interwenient uboczny po stronie pozwanej) |
| P. w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 209
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. Sąd Najwyższy zinterpretował to jako czynności mające na celu ochronę wspólnego prawa przed utratą lub pogorszeniem rzeczy, a nie generowanie pożytków.
Pomocnicze
k.c. art. 207
Kodeks cywilny
Pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości przysługujących im udziałów.
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy.
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dochodzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości nie jest czynnością zmierzającą do zachowania wspólnego prawa w rozumieniu art. 209 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Celem czynności zachowawczej w rozumieniu art. 209 k.c. jest ochrona wspólnego prawa przed możliwym niebezpieczeństwem utraty prawa własności, uszkodzenia, czy pogorszenia rzeczy, stanowiącej przedmiot współwłasności. • Czynność zachowawcza nie może być wykonana tylko w stosunku do części prawa własności rzeczy, lecz niepodzielnie w stosunku do całego prawa własności. • Podejmowana samodzielnie przez któregokolwiek ze współwłaścicieli czynność zachowawcza musi zmierzać do zabezpieczenia (zaspokojenia) wspólnego interesu wszystkich współwłaścicieli. • Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy, która przynosi wymierne korzyści majątkowe, nie zmierza do zachowania i ochrony wspólnego prawa współwłaścicieli, jak również nie ma wpływa na integralność i całość substancji rzeczy. • W ramach art. 209 k.c. chodzi o czynności mające na celu zachowanie status quo wspólnej rzeczy.
Skład orzekający
Katarzyna Tyczka-Rote
przewodniczący
Władysław Pawlak
sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 209 k.c. w kontekście roszczeń pieniężnych współwłaścicieli, zwłaszcza dotyczących bezumownego korzystania z nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dochodzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez jednego współwłaściciela na podstawie art. 209 k.c. Nie wyklucza możliwości dochodzenia tych roszczeń na innych podstawach prawnych lub przez wszystkich współwłaścicieli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Uchwała Sądu Najwyższego wyjaśnia istotne zagadnienie dotyczące praw i obowiązków współwłaścicieli, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej i może być interesujące dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych prawem nieruchomości.
“Czy jeden ze współwłaścicieli może samodzielnie zarobić na nieruchomości? SN wyjaśnia granice art. 209 k.c.”
Dane finansowe
WPS: 10 277 007 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 9 233 066 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.