III CZP 12/14

Sąd Najwyższy2014-05-23
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sąd najwyższyprzeniesienie sędziegoustrój sądówlegalność decyzjiuchwała SNpodsekretarz stanureorganizacja sądów

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie legalności przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe, gdy decyzję podpisał podsekretarz stanu, powołując się na późniejszą uchwałę pełnego składu SN.

Sąd Okręgowy przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące legalności orzekania sędziego przeniesionego na inne stanowisko służbowe na podstawie decyzji podpisanej przez podsekretarza stanu, a nie Ministra Sprawiedliwości. Sąd Najwyższy, powołując się na późniejszą uchwałę pełnego składu SN, która jednoznacznie stwierdziła, że taka decyzja jest niezgodna z prawem i nie może być zastąpiona przez podsekretarza stanu, odmówił podjęcia uchwały w tej sprawie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w S. dotyczące legalności orzekania sędziego, który został przeniesiony na inne stanowisko służbowe w związku z reorganizacją sądów. Kluczową kwestią było to, czy decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu, podpisana przez podsekretarza stanu, była zgodna z prawem. Sąd Najwyższy wskazał, że w czasie rozpoznawania sprawy ujawniły się rozbieżności w orzecznictwie SN w tej kwestii. Jednakże, po wydaniu przez sąd drugiej instancji postanowienia o przedstawieniu zagadnienia, zapadła uchwała pełnego składu Sądu Najwyższego (sygn. BSA-I-4110/13), która jednoznacznie stwierdziła, że Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu przy wydawaniu decyzji o przeniesieniu sędziego. Mając na uwadze tę uchwałę, która ma moc zasady prawnej i wiąże wszystkie sądy, Sąd Najwyższy uznał, że dalsze rozstrzyganie zagadnienia jest zbędne i postanowił odmówić podjęcia uchwały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 Pr. o u.s.p. nie może być zastąpiona przez sekretarza ani podsekretarza stanu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę pełnego składu SN, która jednoznacznie stwierdziła, że uprawnienie do przeniesienia sędziego przysługuje wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości i nie może być delegowane na podsekretarza stanu. Późniejsza uchwała SN usunęła rozbieżności w orzecznictwie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa podjęcia uchwały

Strony

NazwaTypRola
U. B.osoba_fizycznapowód
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo - Kredytowa [...] w G.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

Pr. o u.s.p. art. 75 § § 3 w zw. z § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Uprawnienie do przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe przysługuje wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości i nie może być przekazane innej osobie, w tym sekretarzowi ani podsekretarzowi stanu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 61 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 61 § § 6

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 62

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 183 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Późniejsza uchwała pełnego składu Sądu Najwyższego wyjaśniająca wątpliwości prawne uzasadnia odmowę podjęcia uchwały w przedstawionym zagadnieniu.

Godne uwagi sformułowania

Rozbieżności te jednak zostały usunięte, a istniejące wątpliwości jednoznacznie wyjaśnione w uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. BSA-I-4110/13 Uchwała ta, mająca moc zasady prawnej, wiąże wszystkich sędziów Sądu Najwyższego

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący

Dariusz Dończyk

członek

Irena Gromska-Szuster

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przenoszenia sędziów i kompetencji Ministra Sprawiedliwości w kontekście reorganizacji sądów."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego związanego z reorganizacją sądów w 2012/2013 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych sądownictwa i legalności działania organów państwa, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych praworządnością.

Czy decyzja wiceministra może przenieść sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZP 12/14
POSTANOWIENIE
Dnia 23 maja 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marta Romańska (przewodniczący)
‎
SSN Dariusz Dończyk
‎
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)
Protokolant Bożena Kowalska
w sprawie z powództwa U. B.
‎
przeciwko Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo - Kredytowej [...] w G.
‎
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,
‎
na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej
‎
w dniu 23 maja 2014 r.,
‎
na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego
przez Sąd Okręgowy w S.
‎
postanowieniem z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II Ca (…),
"Czy jest zgodny z przepisami prawa skład Sądu Rejonowego w Ś.  w VI Zamiejscowym Wydziale Cywilnym w K.  wydający orzeczenie z dnia 25 marca 2013 roku w sprawie VI C (…), w którym orzekał Sędzia przeniesiony w trybie art. 75 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych, w sytuacji gdy decyzję podpisał Podsekretarz Stanu z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości?"
odmawia podjęcia uchwały.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 25 marca 2013 r. Sąd Rejonowy w Ś. VI  Zamiejscowy Wydział Cywilny w K. w sprawie z powództwa U. B.  przeciwko Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo - Kredytowej [...], pozbawił wykonalności szczegółowo opisany w sentencji tytuł wykonawczy.
W sprawie tej orzekał sędzia, który w związku ze zniesieniem z dniem 1  stycznia 2013 r. Sądu Rejonowego w K., został przeniesiony na stanowisko sędziego do Sądu Rejonowego w Ś. decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 2012 r., podpisaną przez podsekretarza stanu, wydaną na podstawie art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 427 ze zm. – dalej: „Pr. o u.s.p.”) w związku z reorganizacją sądów dokonaną rozporządzeniami Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 października 2012 r. w sprawie zniesienia niektórych sądów rejonowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1121) i z dnia 25  października 2012r. w sprawie ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1223).
Rozpoznając apelację strony pozwanej od opisanego na wstępie wyroku, Sąd Okręgowy w S. powziął poważne wątpliwości sformułowane jako zagadnienie prawne w postanowieniu z dnia 19 listopada 2013 r., które przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia na podstawie art. 390 §1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zagadnienie prawne zostało przedstawione do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu w czasie, gdy ujawniły się rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego i mogły powstać wątpliwości dotyczące legalności decyzji o  przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 Pr. o u.s.p., wydanej w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości przez sekretarza lub podsekretarza stanu. Po podjęciu bowiem uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r., III CZP 46/13 ( OSNC 2013, nr 12, poz. 135), stwierdzającej, że przewidziane w art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 Pr. o u.s.p. uprawnienie do przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe przysługuje wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości i nie może być przekazane innej osobie, w tym sekretarzowi ani podsekretarzowi stanu, zapadł wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013 r. III KK 280/13 (nie publ.) przyjmujący, że Minister Sprawiedliwości może być zastąpiony w realizacji uprawnienia wynikającego z art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 Pr. o u.s.p. przez sekretarza lub podsekretarza stanu.
Rozbieżności te jednak zostały usunięte, a istniejące wątpliwości jednoznacznie wyjaśnione w uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28  stycznia 2014 r. BSA-I-4110/13 (OSNC 2014, nr 5, poz. 49), w której stwierdzono, że w wydaniu decyzji na podstawie wskazanych wyżej przepisów o  przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe, Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu, z zastrzeżeniem, że wykładnia dokonana w uchwale wiąże od chwili jej podjęcia.
Uchwała ta, mająca moc zasady prawnej, wiąże wszystkich sędziów Sądu Najwyższego (art. 61 § 6 i art. 62 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 499), a w związku z funkcją oraz pozycją ustrojową i jurysdykcyjną Sądu Najwyższego, wpływa także bezpośrednio na orzecznictwo sądów powszechnych i wojskowych (art. 183 ust. 1 Konstytucji i art. 1 pkt 1 Pr. o u.s.p.).
W tej sytuacji należy przyjąć, że podjęcie przez Sąd Najwyższy – po wydaniu przez sąd drugiej instancji postanowienia o przedstawieniu Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia – uchwały  pełnego składu tego Sądu wyjaśniającej wątpliwości będące przedmiotem przedstawionego zagadnienia prawnego – uzasadnia odmowę podjęcia uchwały (porównaj postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r. III CZP 7/00, OSNCP 2000, nr 12, poz. 221).
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 61 § 1 ustawy o  Sądzie Najwyższym postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI