III CZP 48/12

Sygn. akt III CZP 48/12 
 
 
 
 
UCHWAŁA 
Dnia 27 września 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) 
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) 
SSN Maria Szulc 
 
Protokolant Iwona Budzik 
 
w sprawie z powództwa A. K. 
przeciwko H. Ć., H. K., K. R., E. W.  i T. S. 
o zapłatę, 
po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym 
w dniu 27 września 2012 r., 
zagadnienia prawnego przedstawionego  
przez Sąd Apelacyjny  
postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 r.,  
 
"Czy w sprawie o odszkodowanie z tytułu niezgodnego 
z prawem stwierdzenia wygaśnięcia stosunku pracy mianowanego 
nauczyciela 
akademickiego 
legitymacja 
procesowa 
bierna 
przysługuje członkom komisji dyscyplinarnej, która w pierwszej 
instancji wydała z naruszeniem procedury orzeczenie o zwolnieniu 
nauczyciela z pracy?" 
 
 
podjął uchwałę: 
 

 
2 
Członek komisji dyscyplinarnej wyższej uczelni może 
ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 415 k.c. za szkodę 
wyrządzoną przez naruszenie przepisów o postępowaniu 
dyscyplinarnym. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
3 
 
    
Przedstawione przez Sąd Apelacyjny zagadnienie prawne powstało w 
sprawie, w której powódka A. K.  żądała ostatecznie zasądzenia solidarnie od 
pozwanych , jako członków Komisji Dyscyplinarnej Akademii /…/,  kwoty 55 280,60 
zł tytułem odszkodowania za szkodę wyrządzoną niezgodnym z prawem ukaraniem 
jej w postępowaniu dyscyplinarnym. 
   
Pozwani wnosząc o oddalenie powództwa podnieśli w pierwszej kolejności  
 zarzut braku legitymacji biernej. 
Wyrokiem z dnia 24 maja 2011 r. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił 
powództwo zasądzając na rzecz powódki solidarnie od pozwanych kwotę 
43 977,80 zł. 
    
W sprawie ustalone zostało między innymi, że powódka była zatrudniona na 
stanowisku asystenta w Instytucie Plastyki Akademii /…/. W dniu 6 grudnia 2004 r. 
Dziekan Wydziału Artystycznego wystąpił do Rektora Akademii o wszczęcie 
przeciwko powódce postępowania dyscyplinarnego. W związku z tym Komisja 
Dyscyplinarna Akademii powołała skład orzekający w osobach pozwanych. W dniu 
5 października 2005 r. Rzecznik Dyscyplinarny do spraw Nauczycieli Akademickich 
na polecenie Rektora wszczął przeciwko powódce postępowanie wyjaśniające a w 
dniu 18 stycznia 2006 r. sporządził wniosek o ukaranie dyscyplinarne powódki. 
   
Orzeczeniem z dnia 12 czerwca 2006 r. Komisji Dyscyplinarnej do Spraw 
Nauczycieli Akademickich Akademii /…/, w skład której wchodzili pozwani, uznano 
powódkę za winną popełnienia zarzucanego jej przewinienia dwukrotnego plagiatu i 
za to na podstawie art. 127 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o 
szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm. - dalej: „ustawa o szkolnictwie 
wyższym z 1990 r.”) wymierzono karę dyscyplinarną zwolnienia z pracy 
połączonego z zakazem przyjmowania do pracy w zawodzie nauczycielskim w 
okresie 3 lat od ukarania. Komisja Dyscyplinarna przy Radzie Głównej Szkolnictwa 
Wyższego w Warszawie po rozpoznaniu odwołania powódki, utrzymała zaskarżone 
orzeczenie w mocy. Rektor Akademii /…/ pismem z dnia 28 lutego 2007 r. 
poinformował powódkę o wygaśnięciu jej stosunku pracy wobec uprawomocnienia 
się orzeczenia dyscyplinarnego. 

 
4 
   
W wyniku odwołania powódki Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych uchylił orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej drugiej instancji z powodu 
naruszenia prawa powódki do obrony i przekazał sprawę tej Komisji do ponownego 
rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Komisja Dyscyplinarna drugiej 
instancji utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej Akademii /…/ z dnia 
12 czerwca 2006 r., jednak na skutek odwołania powódki Sąd Apelacyjny - Sąd 
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 13 maja 2009 r. uchylił 
orzeczenia Komisji Dyscyplinarnych obu instancji i przekazał sprawę do 
ponownego rozpoznania Komisji Dyscyplinarnej Akademii /…/ wskazując, że oba 
orzeczenia zapadły w sprawie, w której nie zostało wydane postanowienie o 
wszczęciu 
postępowania 
dyscyplinarnego. 
Ostatecznie 
postępowanie 
dyscyplinarne przeciwko powódce nie mogło być wszczęte wobec przedawnienia. 
Jej powództwo o odszkodowanie z tytułu wygaśnięcia stosunku pracy skierowane 
przeciwko Akademii zostało prawomocnie oddalone z powodu upływu terminów 
przewidzianych w art. 264 k.p. 
    
W 
tym 
stanie 
faktycznym 
Sąd 
pierwszej 
instancji 
uznał, 
że  w  związku  z przebiegiem postępowania dyscyplinarnego przeciwko powódce 
prowadzonego  przez Komisję Dyscyplinarną Akademii /…/ doszło do popełnienia 
czynu niedozwolonego, za który odpowiedzialność wobec powódki ponoszą 
na  podstawie art. 415 k.c. pozwani jako członkowie tej Komisji. Ponieważ Komisja 
nie  jest organem Uczelni a jej członkowie są niezawiśli w zakresie orzecznictwa 
dyscyplinarnego, 
nie 
ma 
 
podstaw 
do 
przyjęcia 
odpowiedzialności 
odszkodowawczej Akademii. 
  
Sąd 
uznał 
za 
zawinione 
naruszenie 
przez 
pozwanych 
przepisów 
o postępowaniu dyscyplinarnym polegające na nie wydaniu postanowienia 
o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i nie przeprowadzeniu postępowania 
dowodowego i na podstawie art. 415 k.c. częściowo uwzględnił powództwo. 
    
Przy rozpoznawaniu apelacji pozwanych Sąd Apelacyjny wyraził wątpliwość, 
czy 
rzeczywiście 
członkowie 
uczelnianej 
komisji 
dyscyplinarnej 
ponoszą 
odpowiedzialność deliktową za szkody wyrządzone wydaniem orzeczenia 
dyscyplinarnego, które zostało uznane za niezgodne z prawem. Stwierdził, 

 
5 
że ustawowe funkcje komisji dyscyplinarnych i zagwarantowana niezawisłość ich 
członków przy orzekaniu, czyni ich status podobnym do pozycji sędziego, 
co, zdaniem Sądu, może prowadzić do wniosku, że, tak jak sędziowie, nie ponoszą 
oni deliktowej odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez wydanie orzeczenia. 
Powstaje też pytanie o możliwość zastosowania w takiej sytuacji przepisów art. 417 
§ 1 oraz art. 4171 § 2 k.c. i przyjęcia na ich podstawie  odpowiedzialności za taką 
szkodę uczelni jako osoby prawnej wykonującej w tym zakresie władzę publiczną, 
podobnie jak Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną 
niezgodnym z prawem orzeczeniem sądowym. Jeżeli jednak wykluczy się taką 
możliwość, pozostaje, zdaniem Sądu Apelacyjnego, do rozważenia kwestia 
zastosowania do  tego rodzaju szkody przepisu art. 120 k.p. Wskazał, 
że wprawdzie Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 5 lipca 2002 r. III CZP 13/02 
(OSNP 2003/7/167) wyłączył legitymację bierną pracodawcy przy takich szkodach, 
jednak, zdaniem Sądu Apelacyjnego, stanowisko to budzi wątpliwości wynikające 
z faktu, że członkowie komisji dyscyplinarnej, będący nauczycielami akademickimi 
pozostają z uczelnią w stosunku pracy, a zatem stosunek pracy stanowi 
jednocześnie podstawę wykonywania funkcji członka komisji dyscyplinarnej. 
Orzeczenia komisji wydawane są w imieniu uczelni i to ona powinna ponosić 
odpowiedzialność za szkody wyrządzone orzeczeniem niezgodnym z prawem.   
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
    
Przedstawione zagadnienie prawne sprowadza się w istocie do pytania, czy 
członkowie komisji dyscyplinarnej wyższej uczelni ponoszą odpowiedzialność 
deliktową za szkodę wyrządzoną w wyniku naruszenia prawa w toku postępowania 
dyscyplinarnego lub wydania niezgodnego z prawem orzeczenia dyscyplinarnego. 
Odpowiedź na to pytanie wymaga zaś przede wszystkim rozważenia celu, funkcji 
i zasad działania takich komisji oraz statusu ich członków, które określone zostały 
w przepisach regulujących działalność wyższych uczelni. 
   
W rozpoznawanej sprawie postępowanie dyscyplinarne przeciwko powódce 
wszczęto w dniu 6 grudnia 2004 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy 
o szkolnictwie wyższym z 1990 r. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 
23 października 1991 r. o postępowaniu dyscyplinarnym (Dz. U. Nr 99, poz. 440), 

 
6 
natomiast zakończono już po wejściu w życie z dniem 1 września 2005 r. ustawy 
z dnia 27 lipca 2005 r.- Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 
ze zm.). Zgodnie z art. 266 § 1 tej ustawy, niezakończone do dnia jej wejścia 
w życie postępowania w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej 
studentów, doktorantów i nauczycieli akademickich prowadzone są na podstawie 
przepisów 
dotychczasowych, 
a 
zatem 
w 
rozpoznawanej 
sprawie 
mają 
zastosowanie przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym z 1990 r. i one będą 
przedmiotem analizy. Ponieważ jednak przepisy obowiązującej obecnie ustawy 
prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r., dotyczące ustroju, działania, celu i statusu  
komisji dyscyplinarnych wyższych uczelni nie różnią się w sposób istotny od 
przepisów ustawy z 1990 r., rozważania podjęte w oparciu o przepisy tej ostatniej 
ustawy zachowują aktualność również na gruncie obowiązującej ustawy z 2005 r. 
    
Zgodnie z art. 129 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym 
z 1990 r., w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli akademickich orzekają 
w pierwszej instancji działające na uczelni komisje dyscyplinarne w składzie trzy lub 
pięcioosobowym, których członkowie są wybierani w sposób określony w statucie 
uczelni. W świetle regulacji wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów 
z 1991 r. o postępowaniu dyscyplinarnym oraz postanowień statutów uczelni, 
członkami 
komisji 
dyscyplinarnych 
orzekających 
w 
sprawach 
nauczycieli 
akademickich mogą być tylko nauczyciele akademiccy mianowani, wybrani do 
komisji dyscyplinarnej w wyborach organizowanych przez rady wydziałów uczelni. 
Zgodnie z art. 129 ust. 5 i 6 ustawy o szkolnictwie wyższym z 1990 r., komisje 
dyscyplinarne 
są 
niezawisłe 
w 
zakresie 
orzecznictwa 
dyscyplinarnego 
i samodzielnie rozstrzygają wszystkie zagadnienia faktyczne oraz prawne, nie są 
związane rozstrzygnięciami innych organów stosujących prawo, z wyjątkiem 
prawomocnego skazującego wyroku sądu, zaś do postępowania dowodowego 
stosują odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego (art. 136). Komisja 
dyscyplinarna może orzec kary dyscyplinarne określone w art. 127, które wykonuje 
uczelnia, a kara dyscyplinarna zwolnienia z pracy lub wydalenia z zawodu 
nauczycielskiego powoduje wygaśnięcie z mocy prawa stosunku pracy nauczyciela 
akademickiego (art.  95 ust. 1 pkt 3). 

 
7 
    
Powyższe 
uregulowania 
pozwalają 
na 
stwierdzenie, 
że 
komisje 
dyscyplinarne wyższych uczelni są powołanymi przez ustawę, działającymi na 
uczelni, kolegialnymi organami,  pochodzącymi z wyboru spośród pracowników 
akademickich 
uczelni, 
których 
funkcją 
jest 
prowadzenie 
postępowań 
dyscyplinarnych 
wobec 
nauczycieli 
akademickich 
i 
wydawanie 
orzeczeń 
dyscyplinarnych, 
wykonywanych 
przez 
uczelnię. 
Jak 
stwierdził 
Trybunał 
Konstytucyjny, 
oceniający 
kilkakrotnie 
zgodność 
z 
Konstytucją 
przepisów 
o komisjach dyscyplinarnych działających na wyższych uczelniach i przepisów 
o postępowaniu 
dyscyplinarnym, 
postępowanie 
to 
jest 
postępowaniem 
represyjnym, którego celem jest poddanie obywatela jakiejś formie ukarania lub 
jakiejś formie sankcji, choć nie jest to wymierzanie sprawiedliwości, w rozumieniu 
art. 175 Konstytucji (porównaj między innymi wyroki z dnia 16 listopada 1999 r. SK 
11/99, OTK ZU z 1999 r., nr 7, s. 811 oraz z dnia 11 września 2001 r. SK 17/00, 
OTK z 2001 r., nr 6, poz. 165). Postępowanie dyscyplinarne prowadzone przez 
komisję dyscyplinarną oraz orzeczenia przez nią wydawane niewątpliwie 
kształtują  w sposób władczy sytuację nauczyciela akademickiego, wobec którego 
postępowanie jest prowadzone. Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy 
i Trybunał Konstytucyjny, takie działanie, które ze swej istoty w sposób władczy 
kształtuje sytuację jednostki, jest wykonywaniem władzy publicznej, przy czym 
w pojęciu „władzy publicznej” mieszczą się także inne instytucje niż państwowe lub 
samorządowe, o ile wykonują funkcje władzy publicznej z mocy ustawy lub 
w wyniku powierzenia im lub przekazania tych funkcji przez organ władzy 
publicznej lub samorządowej (porównaj między innymi wyrok Sądu Najwyższego 
z dnia 5 września 2008 r. I CSK 41/08, OSN-ZD z 2009 r. nr 4, poz. 89 oraz wyrok 
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r. SK 18/00, OTK z 2001 nr 8, 
poz. 256). Trzeba więc uznać, że prowadzenie postępowania dyscyplinarnego 
i wydawanie orzeczeń dyscyplinarnych przez komisje dyscyplinarne wyższych 
uczelni jest wykonywaniem władzy publicznej przekazanej tym komisjom na mocy 
ustawy - wskazanych wyżej przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym z 1990 r. 
    
Dla rozważań w kwestii odpowiedzialności za szkody wyrządzone działaniem 
tych komisji oraz poniesione w wyniku wydania przez nie orzeczenia sprzecznego 
z prawem istotne znaczenie ma zmiana art. 417 k.c. i wprowadzenie regulacji 

 
8 
zawartej w art. 4171 § 2 k.c. z dniem 1 września 2004 r. w wyniku wejścia w życie 
ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz 
niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692). Zgodnie z art. 5 tej ustawy, 
nowe uregulowania mają zastosowanie do szkód wyrządzonych po ich wejściu 
w życie, a więc także do szkody dochodzonej w rozpoznawanej sprawie. 
    
W świetle art. 417 i art. 4171 § 2 k.c., za szkodę wyrządzoną przez 
niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy 
publicznej oraz przez wydanie niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia 
lub ostatecznej decyzji, ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa, jednostka 
samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca władzę publiczną 
z mocy prawa. 
   
Komisja dyscyplinarna wyższej uczelni nie jest wprawdzie jej organem, 
w rozumieniu art. 38 k.c., jednak niewątpliwie stanowi element struktury uczelni, 
z którą jest powiązana w sposób organizacyjny i funkcjonalny. Także w imieniu 
uczelni oraz na jej rzecz komisja wykonuje swoje funkcje orzecznicze, a więc 
władzę publiczną.  Wszystko to prowadzi do wniosku, że wyższa uczelnia, jako 
„inna osoba prawna”, ponosi na podstawie art. 417 i art. 4171 § 2 k.c. 
odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działania lub 
zaniechania uczelnianej komisji dyscyplinarnej podjęte w toku postępowania 
dyscyplinarnego oraz za szkodę wyrządzoną przez wydanie niezgodnego 
z prawem prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego. 
    
To stwierdzenie nie stanowi jednak odpowiedzi na pytanie czy poszczególni 
członkowie 
komisji 
dyscyplinarnej, 
jako 
osoby 
fizyczne, 
ponoszą 
także 
odpowiedzialność deliktową w takich sytuacjach.  
   Sąd Apelacyjny wyrażając w tym przedmiocie wątpliwości, powołał jako argument 
podobieństwo statusu członków komisji dyscyplinarnej wyższej uczelni do statusu 
sędziów i stwierdził, że sędziowie nie ponoszą odpowiedzialności deliktowej 
za   szkodę 
wyrządzoną 
niezgodnym 
z 
prawem 
orzeczeniem 
sądowym, 
a odpowiedzialność tę ponosi Skarb Państwa. 
   
Nie rozważając bliżej statusu sędziów, poddanego szczególnej regulacji 
w Konstytucji oraz w ustawie o ustroju sądów powszechnych, trzeba przede 

 
9 
wszystkim stwierdzić, że wbrew stanowisku Sądu Apelacyjnego, sędziowie nie 
korzystają z immunitetu w sprawach cywilnych i żaden przepis nie wyłącza ich 
cywilnej odpowiedzialności deliktowej wobec poszkodowanego za szkody 
wyrządzone niezgodnym z prawem działaniem i zaniechaniem przy wykonywaniu 
władzy sądowniczej oraz przez wydanie niezgodnego z prawem orzeczenia. 
To,  że  na podstawie z art. 417 i art. 4171 § 2 k.c. za takie szkody ponosi 
odpowiedzialność Skarb Państwa, nie wyłącza osobistej odpowiedzialności 
sędziego na podstawie art. 415 k.c., który odpowiada wówczas solidarnie 
ze  Skarbem Państwa (art.  441 § 1 k.c.). 
  
 Podobnie, żaden przepis nie wyłącza osobistej odpowiedzialności deliktowej 
członków komisji dyscyplinarnej wyższej uczelni wobec osoby poszkodowanej 
przez niezgodne z prawem prowadzenie postępowania dyscyplinarnego lub 
wydanie 
orzeczenia 
dyscyplinarnego. 
Odpowiedzialność 
wyższej 
uczelni 
za  te  szkody, ponoszona na podstawie art. 417 lub 4171 § 2 k.c., nie wyłącza 
osobistej odpowiedzialności członków komisji dyscyplinarnej ponoszonej na 
podstawie art. 415 k.c., którzy, jak wskazano wyżej, odpowiadają wówczas 
solidarnie z wyższą uczelnią.   
     
Koniecznymi przesłankami odpowiedzialności deliktowej członka komisji 
dyscyplinarnej jest bezprawność jego działania oraz wina a także związek 
przyczynowy między stwierdzonym naruszeniem przepisów o postępowaniu 
dyscyplinarnym a szkodą osoby poszkodowanej. Podkreślić przy tym trzeba, 
że  z uwagi na podobieństwo funkcji i zasad działania komisji dyscyplinarnych 
do działalności orzeczniczej sądów i sędziów, w szczególności z uwagi na zasadę 
niezawisłości 
oraz 
niezależności 
komisji 
przy 
prowadzeniu 
postępowania 
dyscyplinarnego 
i 
orzekaniu, 
koniecznie 
jest 
przyjęcie 
wykładni 
pojęcia 
bezprawności działania i zaniechania zgodnej z powszechnie prezentowaną 
w doktrynie i orzecznictwie w odniesieniu do odpowiedzialności deliktowej Skarbu 
Państwa oraz sędziów za wydanie orzeczenia niezgodnego z prawem. Jest to 
zatem niezgodność z prawem rozumiana jako postępowanie niewątpliwie 
sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami lub 
wydanie orzeczenia w wyniku rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego 
zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej 

 
10
(porównaj między innymi wyroki Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2006 r. 
IV CNP 25/05, OSNC z 2007, nr 1, poz. 17, z dnia 27 lipca 2006 r. I CNP 33/06, 
OSNC z 2007 r. nr 2, poz.35, z dnia 5 października 2006 r. I BP 10/06, OSNP 
z 2007 r. nr  19-20, poz. 274, z dnia 15 lutego 2012 r. I CNP 25/11 oraz 
postanowienie z dnia 10 stycznia 2012 r. I BU 10/11, oba niepubl.). Podobnie jak 
w  przypadku bezprawności działania w postępowaniu sądowym i przy wydawaniu 
orzeczenia sądowego, niezgodność z prawem postępowania komisji dyscyplinarnej 
lub wydanego przez nią orzeczenia, rodząca odpowiedzialność odszkodowawczą, 
musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny, gdyż - ze względu na zasadę 
niezawisłości i niezależności komisji - tylko takiemu działaniu można przypisać 
cechę bezprawności.  
   
Z tych względów także do przyjęcia winy za błąd w prowadzeniu 
postępowania lub przy orzekaniu nie wystarcza rażące nawet naruszenie prawa, 
lecz konieczne jest również stwierdzenie oczywistości tego naruszenia (porównaj 
między innymi wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 2005 r. II CK 27/05 
i z dnia 29 października 2003 r. SNO 48/03, niepubl.). Dotyczy to tym bardziej 
członków komisji dyscyplinarnych wyższych uczelni nie będących z reguły 
prawnikami i wykonujących  funkcje w komisjach w ramach obowiązków 
społecznych: korporacyjnych i samorządowych. Obciążenie członka komisji 
dyscyplinarnej możliwością ponoszenia odpowiedzialności odszkodowawczej za 
każde uchybienie przepisom o postępowaniu dyscyplinarnym oznaczałoby 
pozbawienie go niezawisłości i swobody orzekania, co z kolei podważyłoby cel 
i funkcje orzecznictwa dyscyplinarnego. 
   
 Z uwagi na to, że członkowie komisji dyscyplinarnej wyższej uczelni 
są  jej  pracownikami, powstaje, jak słusznie wskazał Sąd Apelacyjny, zagadnienie 
stosowania art. 120 k.p. do ich odpowiedzialności deliktowej wobec osób 
poszkodowanych naruszeniem prawa w toku postępowania dyscyplinarnego. 
   
Kwestią tą zajmował się już Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 
7 stycznia 1992 r. I PZP 62/91 (OSNC z 1992 r., nr 6, poz. 108) stwierdził, 
że mianowanemu nauczycielowi akademickiemu nie przysługuje w stosunku do 
zakładu pracy roszczenie o naprawienie szkody poniesionej na skutek orzeczenia 

 
11
kary 
dyscyplinarnej 
zmienionej 
w 
następstwie 
rewizji 
nadzwyczajnej 
na  łagodniejszą, 
co 
nie 
wyklucza 
możliwości 
dochodzenie 
roszczeń 
odszkodowawczych na podstawie art. 417 i 418 k.c., a w uchwale z dnia 5 lipca 
2002 r. III PZP 13/02 (OSNP z 2003 r., nr 7, poz. 167) wskazał, że szkoła wyższa 
jako pracodawca nauczyciela akademickiego nie ponosi odpowiedzialności cywilnej 
za naruszenie jego dóbr osobistych przez uczelnianą komisję dyscyplinarną 
w trakcie prowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. 
    
U 
podstaw 
tego 
stanowiska 
legło 
stwierdzenie, 
że 
postępowanie 
dyscyplinarne stanowi specyficzny model represji publicznoprawnej o mieszanym, 
państwowym 
i 
korporacyjno-samorządowym 
charakterze 
a 
ustawowa 
odpowiedzialność dyscyplinarna mianowanych nauczycieli akademickich nie jest 
elementem treści ich zobowiązaniowego stosunku pracy, choć pozostaje z nim 
w genetyczno - funkcjonalnym związku. Z tego względu szkole wyższej jako 
pracodawcy 
nie 
przysługuje 
bierna 
legitymacja 
procesowa 
w 
sprawie 
o zadośćuczynienie za krzywdę wyrządzoną w wyniku sporządzenia pisemnych 
motywów uzasadnienia orzeczenia dyscyplinarnego w sposób naruszający dobra 
osobiste osoby ukaranej. W zakresie orzekania dyscyplinarnego członkowie komisji 
dyscyplinarnej są bowiem niezawiśli i z pracodawcą, zapewniającym jedynie 
administracyjną obsługę komisji dyscyplinarnej, nie łączy ich żaden stosunek 
prawny. Poza tym ewentualne naruszenie dóbr osobistych obwinionego czy 
ukaranego pracownika nie mieści się ex definitione w pojęciu wykonywania 
obowiązków pracowniczych członka komisji dyscyplinarnej. 
    
Stanowisko to należy podzielić. Odpowiedzialność pracodawcy przewidziana 
w art. 120 § 1 k.p. dotyczy bowiem tylko szkody wyrządzonej przez pracownika 
przy 
wykonywaniu 
przez 
niego 
obowiązków 
pracowniczych, 
to 
jest 
przy  wykonywaniu na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, pracy 
określonej w umowie o pracę (art. 22 k.p.). O ile można uznać, że uczestniczenie 
nauczycieli akademickich w  komisjach dyscyplinarnych należy do ich obowiązków 
korporacyjno - samorządowych, wynikających z zatrudnienia na wyższej uczelni, 
to jednak trudno uznać to za ich obowiązek pracowniczy, objęty zobowiązaniowym 
stosunkiem pracy. Członkowie komisji dyscyplinarnych pochodzą z wyborów 
i niewątpliwie od ich woli zależy, czy w ogóle zgłoszą swoją kandydaturę do komisji. 

 
12
Po powołaniu do rozstrzygnięcia określonej sprawy dyscyplinarnej, są w zakresie 
prowadzenia postępowania i wydania orzeczenia dyscyplinarnego niezawiśli 
i niezależni, a więc z istoty nie podlegają w tym zakresie kierownictwu zakładu 
pracy. W tych okolicznościach brak podstaw do uznania, że ewentualna szkoda 
wyrządzona osobie trzeciej (także drugiemu pracownikowi akademickiemu 
objętemu postępowaniem dyscyplinarnym) przez niezgodne z prawem prowadzenie 
postępowania dyscyplinarnego lub niezgodne z prawem wydanie orzeczenia 
dyscyplinarnego, została wyrządzona przy wykonywaniu przez członków komisji ich 
obowiązków pracowniczych, w rozumieniu art. 120 § 1 k.p., a tym samym brak 
podstaw do stosowania tego przepisu. 
    
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. 
udzielił odpowiedzi jak w uchwale. 
   
 
 
 
 
jw