III CZP 47/24

Sąd NajwyższyWarszawa2025-10-08
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądowezwolnienie od kosztówterminy procesowesąd najwyższyuchwałapostępowanie cywilnesąd drugiej instancji

Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że termin do opłacenia pisma po odmowie zwolnienia od kosztów sądowych przez sąd drugiej instancji, gdy nie wniesiono zażalenia, biegnie od uprawomocnienia się postanowienia.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w kontekście terminu do opłacenia pisma po odmowie zwolnienia od kosztów sądowych przez sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy, rozpatrując przedstawione zagadnienie prawne, ustalił, że w sytuacji, gdy strona nie wniosła zażalenia na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, a jedynie wniosła o jego uzasadnienie, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia, a nie od dnia jego doręczenia.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w Gdańsku, dotyczące biegu terminu do opłacenia pisma w przypadku odmowy zwolnienia od kosztów sądowych przez sąd drugiej instancji. Kluczowe pytanie dotyczyło tego, czy tygodniowy termin do opłacenia pisma, wynikający z art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, biegnie od dnia doręczenia postanowienia, czy od dnia jego uprawomocnienia, gdy strona nie wniosła zażalenia, a jedynie wniosła o sporządzenie uzasadnienia. Sąd Najwyższy, analizując przepis w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2023 r., podjął uchwałę, zgodnie z którą w takiej sytuacji termin ten biegnie od dnia uprawomocnienia się postanowienia. Rozstrzygnięcie to ma na celu zapewnienie jasności i spójności w stosowaniu przepisów dotyczących kosztów sądowych, szczególnie w sytuacjach, gdy strona nie kwestionuje merytorycznie decyzji sądu drugiej instancji, a jedynie potrzebuje uzasadnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia uprawomocnienia się postanowienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zinterpretował art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wskazując, że w sytuacji braku zażalenia na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, termin do opłacenia pisma rozpoczyna bieg od momentu uprawomocnienia się tego postanowienia, a nie od daty jego doręczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchwała

Strony

NazwaTypRola
J.K.osoba_fizycznawnioskodawca
M.K.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (1)

Główne

u.k.s.c. art. 112 § 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Tygodniowy termin do opłacenia pisma po odmowie zwolnienia od kosztów sądowych przez sąd drugiej instancji, gdy nie wniesiono zażalenia, biegnie od dnia uprawomocnienia się postanowienia.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący

Dariusz Dończyk

członek

Dariusz Zawistowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów o kosztach sądowych i terminach procesowych w sprawach cywilnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zażalenia na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych przez sąd drugiej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego, ponieważ wyjaśnia wątpliwości dotyczące biegu terminów w kontekście kosztów sądowych, co jest częstym problemem w praktyce.

Kiedy naprawdę zaczyna biec termin na opłacenie pisma po odmowie zwolnienia od kosztów sądowych?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CZP 47/24
UCHWAŁA
8 października 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)
‎
SSN Dariusz Dończyk
‎
SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)
Protokolant Agnieszka Łuniewska
na posiedzeniu jawnym 8 października 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku J.K.
‎
z udziałem M.K.
‎
o podział majątku wspólnego,
‎
na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w Gdańsku
‎
postanowieniem z 26 września 2024 r., XVI Cz 284/24,
‎
zagadnienia prawnego:
„Czy wskazany w art. 112 ust. 3 zdanie 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych tygodniowy termin do opłacenia pisma, w przypadku, gdy strona wniosła o sporządzenie uzasadnienia postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych wydanego przez sąd drugiej instancji w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 lipca 2023 r., lecz nie wywiodła zażalenia, biegnie od dnia doręczenia stronie tegoż postanowienia czy też od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia?
”
podjął uchwałę:
W przypadku, gdy strona złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych wydanego przez sąd drugiej instancji i nie wniosła zażalenia na to postanowienie, wskazany w art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1144 ze zm.) tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia.
[a.ł]
Dariusz Dończyk      Grzegorz Misiurek     Dariusz Zawistowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI