III CZP 46/05

Sygn. akt III CZP 46/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 20 lipca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Helena Ciepła (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Antoni Górski 
SSN Maria Grzelka 
 
w sprawie z wniosku "T.(…)" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. 
o ogłoszenie upadłości, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w 
dniu 20 lipca 2005 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej – I. K. zagadnienia 
prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 28 lutego 
2005 r., sygn. akt XII Gz (…): 
 
"Czy zawarty w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo 
upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60 poz. 535 z późn. zm.) wymóg dołączenia przez 
dłużnika do wniosku o ogłoszenie upadłości listy zabezpieczeń dokonanych przez 
wierzycieli na jego majątku wraz z datami ich ustanowienia, obejmuje również 
obowiązek dołączenia oświadczenia dłużnika w przypadku braku takich zabezpieczeń?" 
 
odmawia podjęcia uchwały. 
 
Uzasadnienie 
 
Przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne 
powstało na tle następującego stanu faktycznego. 
Dłużnik złożył wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku. 
Przewodniczący zarządzeniem z dnia 30 listopada 2004 r. zarządził zwrot 
wniosku z powodu niedołączenia do niego listy zabezpieczeń dokonanych przez 
wierzycieli na jego majątku wraz z datami ich ustanowienia, wymaganych przepisem art. 

 
2 
23 ust.1 pkt. 3 Prawa upadłościowego i naprawczego. Jako podstawę zwrotu powołał 
przepis art. 28 tego prawa. 
W zażaleniu na to zarządzenie dłużnik zarzucił, że niedołączenie do wniosku listy 
zabezpieczeń było spowodowane brakiem takich zabezpieczeń, co wynikało z informacji 
dodatkowej do bilansu za okres od 1 stycznia 2004 r. do 31 października 2004 r., który 
został załączony do wniosku. 
Przy rozpoznawaniu zażalenia Sąd Okręgowy powziął wątpliwość przedstawioną 
w sentencji uchwały. 
Jak wynika z uzasadnienia przedstawionego zagadnienia, źródłem wątpliwości 
Sądu jest wykładnia i stosowanie przepisu art. 23 ust.1 pkt. 3 Prawa upadłościowego i 
naprawczego, jednakże nie wskazał, w czym konkretnie wyraża się ta wątpliwość. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 23 ust.1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i 
naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) dłużnik powinien do wniosku o ogłoszenie 
upadłości dołączyć dokumenty wymienione w pkt.1-8 tego ustępu, w tym spis wierzycieli 
z podaniem ich adresów i wysokości wierzytelności każdego z nich oraz terminów 
zapłaty, a także listę zabezpieczeń dokonanych przez wierzycieli na jego majątku wraz z 
datami ich ustanowienia. 
Według ust.3 tego przepisu, jeżeli dłużnik nie może dołączyć do wniosku 
dokumentów, o których mowa w ust. 1 i 2, powinien podać przyczyny ich niedołączenia 
oraz je uprawdopodobnić. 
Zestawiając treść przytoczonych przepisów należy stwierdzić, że ich redakcja jest 
tak prosta, iż prima facie należy stwierdzić, że nie nasuwają wątpliwości przedstawionej 
ogólnie w pytaniu. W szczególności ich literalna wykładnia, a przede wszystkim zawarty 
w ust.3 zwrot „ powinien podać przyczyny niedołączenia dokumentów, o których mowa 
w ust. 1 i 2”, nie pozostawia wątpliwości, że dłużnik powinien także podać przyczynę 
niedołączenia do wniosku listy dokonanych zabezpieczeń. Ustawodawca nakładając w 
przytoczonym ust. 3 art. 23 na dłużnika obowiązek podania przyczyn niedołączenia 
dokumentów, o których mowa w ust.1 i 2, czyni to bez żadnych ograniczeń czy 
wyłączeń. Jeśli więc przyczyną niedołączenia do wniosku listy zabezpieczeń jest ich 
brak, to przyczynę tę należy podać. 
Przystępując do oceny, czy przepis art.23 można prawidłowo odczytać tylko przy 
zastosowaniu wykładni literalnej, trzeba podkreślić, że według utrwalonych w 
orzecznictwie zasad interpretacji przepisów prawa, podstawowe znaczenie ma 

 
3 
wykładnia językowa, a dopiero gdy ta zawodzi, prowadząc do wyników niedających się 
pogodzić z racjonalnym działaniem ustawodawcy i celem, jaki ma realizować dana 
norma, sięga się do dyrektyw wykładni systemowej i funkcjonalnej. 
Każda wykładnia zmierza do prawidłowego określenia i zastosowania norm 
prawnych, przy czym nie jest możliwe uzyskanie poprawnej wykładni poszczególnych 
wyrażeń i zwrotów zawartych w przepisach prawa w oderwaniu od całości porządku 
prawnego. Nie można poznać znaczenia przepisów bez poznania funkcji, jakie mają one 
spełniać. 
Mając na uwadze te kryteria należy przyjąć, że wykładnia językowa nie nasuwa 
wątpliwości co do prawidłowego rozumienia sensu przepisu art. 23 ust. 1 pkt. 3 i ust. 3 
pozostającego w zgodzie ze społeczną doniosłością postępowania upadłościowego i 
potrzebami praktyki i daje podstawę do stwierdzenia, że dłużnik we wniosku o 
ogłoszenie upadłości powinien podać, że wierzyciele nie dokonali zabezpieczeń 
wierzytelności na jego majątku. 
W tej sytuacji brak jest zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia 
przez Sąd Najwyższy, co uzasadnia odmowę podjęcia uchwały.