III CZP 45/23

Sąd NajwyższyWarszawa2025-01-29
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
zasiedzenieSąd Najwyższyskarga kasacyjnaprawomocnośćniezależność sąduKrajowa Rada SądownictwaKonstytucja RPpostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie zagadnienia prawnego dotyczącego związania sądu kasacyjnego wcześniejszym orzeczeniem wydanym w postępowaniu kasacyjnym, jeśli w jego wydaniu brał udział sędzia powołany z naruszeniem prawa.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne dotyczące związania sądu kasacyjnego wcześniejszym orzeczeniem, jeśli w jego wydaniu brał udział sędzia powołany z naruszeniem przepisów konstytucyjnych. Sąd uznał, że skład orzekający, który wydał postanowienie w sprawie II CSKP 176/22, nie spełniał kryteriów niezawisłego sądu ze względu na wadliwy tryb powołania sędziów. W związku z tym, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w zakresie rozstrzygnięcia tego zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez siebie w postanowieniu z dnia 26 października 2022 r. (sygn. akt II CSKP 176/22), dotyczące tego, czy Sąd Najwyższy rozpoznając skargę kasacyjną jest związany wcześniejszym orzeczeniem wydanym w postępowaniu kasacyjnym, jeśli w jego wydaniu brała udział osoba powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego z naruszeniem przepisów konstytucyjnych. Sąd Najwyższy stwierdził, że skład, który wydał postanowienie z dnia 26 października 2022 r., nie spełniał wymogów niezależnego, bezstronnego i niezawisłego sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. Powodem było wadliwe postępowanie nominacyjne Krajowej Rady Sądownictwa, co zostało potwierdzone w orzeczeniach sądów krajowych i międzynarodowych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w zakresie rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące umorzenia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w zakresie rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skład orzekający, który wydał postanowienie w sprawie II CSKP 176/22, nie spełniał kryteriów niezawisłego sądu ze względu na wadliwy tryb powołania sędziów, co narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z tym, postępowanie w zakresie rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego zostało umorzone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
S.M.osoba_fizycznaskarżący
W.K.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo P.instytucjauczestnik
B.B.osoba_fizycznauczestnik
M.M.1osoba_fizycznauczestnik
M.M.2osoba_fizycznauczestnik
G.Ł.osoba_fizycznauczestnik
J.Ł.osoba_fizycznauczestnik
W.Ł.osoba_fizycznauczestnik
I.Z.osoba_fizycznauczestnik
G.P.osoba_fizycznauczestnik
W.K.osoba_fizycznauczestnik
K.Ł.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (8)

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^17 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^20

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skład Sądu Najwyższego, który wydał postanowienie w sprawie II CSKP 176/22, nie spełniał kryteriów sądu właściwego, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z uwagi na wadliwy tryb powołania sędziów.

Godne uwagi sformułowania

sąd spełniający kryteria sądu właściwego, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji powołani do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego z rażącym naruszeniem podstawowych przepisów ustrojowych regulujących postepowanie nominacyjne sędziów udział w postępowaniu nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej z naruszeniem przepisów Konstytucji RP

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwestie związane z niezależnością sądownictwa, wadliwością postępowań nominacyjnych sędziów i ich wpływem na ważność orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedstawienia zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy i wadliwości składu orzekającego w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z praworządnością i niezależnością sądownictwa, co jest tematem szeroko dyskutowanym w przestrzeni publicznej.

Sąd Najwyższy umarza postępowanie z powodu wadliwego składu sądu – czy orzeczenia wydane przez "nieprawidłowych" sędziów są nieważne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CZP 45/23
POSTANOWIENIE
29 stycznia 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski
na posiedzeniu niejawnym 29 stycznia 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie ze skargi S.M. i W.K.
‎
z udziałem Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwo P., B.B., M.M.1, M.M.2, G.Ł., J.Ł., W.Ł., I.Z., G.P., W.K.
‎
i K.Ł.
‎
o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych prawomocnymi postanowieniami Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 9 marca 2001 r. sygn. akt I Ns 908/00 i z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt I Ns 910/00
‎
o stwierdzenie zasiedzenia,
‎
na skutek przedstawienia przez Sąd Najwyższy
‎
postanowieniem z 26 października 2022 r., II CSKP 176/22,
‎
zagadnienia prawnego:
"Czy Sąd Najwyższy rozpoznając skargę kasacyjną jest związany wcześniejszym orzeczeniem wydanym w postępowaniu kasacyjnym (art. 398
9
i art. 398
20
w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. oraz art. 398
21
w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.), jeżeli w wydaniu tego orzeczenia brała udział osoba powołana do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa działającej w oczywiście wadliwym (niekostytucyjnym) trybie lub składzie na podstawie przepisów, których niekonstytucyjność stwierdzono w wyroku Trybunału Konstytucyjnego?"
umarza postępowanie w zakresie rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego.
sp
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
17
§ 1 k.p.c. w przypadku, gdy przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Sąd Najwyższy może odroczyć wydanie orzeczenia i przekazać to zagadnienie do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego. Nie budzi wątpliwości, że tego rodzaju postanowienie może wydać skutecznie jedynie sąd spełniający kryteria sądu właściwego, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego w  rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. Tego wymogu nie spełniał sąd w składzie, który wydał postanowienie z dnia 26 października 2022 r., w sprawie II CSKP 176/22, gdyż członkowie tego składu zostali powołani do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego z rażącym naruszeniem podstawowych przepisów ustrojowych regulujących postepowanie nominacyjne sędziów, a w szczególności z uwagi na udział w postępowaniu nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej z naruszeniem przepisów Konstytucji RP, co stwierdzono dotychczas w szeregu orzeczeniach Sądu Najwyższego i orzeczeniach trybunałów międzynarodowych.
Nakazywało to umorzenie postępowania w zakresie rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy w powiększonym składzie na podstawie art. 355 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI