III CZP 45/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 12 grudnia 2019 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w L., dotyczące tego, czy prowizja za udzielenie kredytu konsumenckiego jest kosztem dotyczącym całego okresu obowiązywania umowy, który w przypadku spłaty kredytu przed terminem ulega obniżeniu, czy też kosztem, który nie dotyczy okresu obowiązywania umowy. Sąd Rejonowy w L. zasądził na rzecz powodów zwrot części prowizji od kredytu w związku z jego przedterminową spłatą, jednak Bank odmawiał jej zwrotu, argumentując, że prowizja jest wynagrodzeniem za jednorazowe czynności. Powstały rozbieżności w orzecznictwie dotyczące wykładni art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Sąd Najwyższy, odwołując się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 11 września 2019 r. w sprawie C-383/18 Lexitor, który dokonał wykładni art. 16 ust. 1 dyrektywy 2008/48/WE, orzekł, że prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty obejmuje wszystkie koszty nałożone na konsumenta, w tym prowizję za udzielenie kredytu. Sąd podkreślił, że wykładnia ta jest wiążąca dla sądów krajowych i wynika z potrzeby zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim w kontekście przedterminowej spłaty kredytu i zwrotu prowizji, zgodnie z prawem unijnym.
Dotyczy wyłącznie kredytów konsumenckich i prowizji za udzielenie kredytu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy prowizja za udzielenie kredytu konsumenckiego jest kosztem dotyczącym całego okresu obowiązywania umowy, który w przypadku spłaty kredytu przed terminem ulega obniżeniu na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim o okres, o który skrócono czas obowiązywania umowy, czy też kosztem, który nie dotyczy okresu obowiązywania umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przewidziane w art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim uprawnienie konsumenta do obniżenia całkowitego kosztu kredytu w przypadku jego spłaty w całości przed terminem obejmuje także prowizję za udzielenie kredytu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na wykładni art. 16 ust. 1 dyrektywy 2008/48/WE dokonanej przez TSUE w sprawie C-383/18 Lexitor, uznał, że prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu obejmuje wszystkie koszty nałożone na konsumenta, w tym prowizję za udzielenie kredytu, niezależnie od jej charakteru i powiązania z okresem kredytowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. W. | osoba_fizyczna | powód |
| M. W. | osoba_fizyczna | powód |
| (…) Bank S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
u.k.k. art. 49 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Uprawnienie konsumenta do obniżenia całkowitego kosztu kredytu w przypadku jego spłaty w całości przed terminem określonym w umowie obejmuje także prowizję za udzielenie kredytu.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE art. 16 § 1
Konsument ma prawo w każdym czasie spłacić w całości lub w części swoje zobowiązania wynikające z umowy o kredyt i jest uprawniony do uzyskania obniżki całkowitego kosztu kredytu, na którą składają się odsetki i koszty przypadające na pozostały okres obowiązywania umowy.
Pomocnicze
u.k.k. art. 5 § 6
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja całkowitego kosztu kredytu.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE art. 3 § g
Definicja całkowitego kosztu kredytu.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Kompetencja TSUE do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni Traktatów oraz o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje Unii.
k.p.c. art. 390 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia celowościowa art. 49 ust. 1 u.k.k. mająca na celu ochronę konsumentów. • Wyrok TSUE w sprawie C-383/18 Lexitor, zgodnie z którym prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu obejmuje wszystkie nałożone na niego koszty. • Cel dyrektywy 2008/48/WE, jakim jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów. • Kredytodawca wcześniej odzyskuje pożyczoną sumę, która jest dostępna do celów ewentualnego zawarcia nowej umowy.
Odrzucone argumenty
Wykładnia językowa art. 49 ust. 1 u.k.k., która pozwala na rozróżnienie kosztów dotyczących okresu kredytowania i tych, które go nie dotyczą. • Prowizja za udzielenie kredytu jest wynagrodzeniem za jednorazowe czynności związane z udzieleniem kredytu, a nie jest powiązana z okresem jego obowiązywania.
Godne uwagi sformułowania
prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta. • skuteczność prawa konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu byłaby osłabiona, gdyby obniżenie kredytu mogło ograniczyć się do uwzględnienia jedynie kosztów przedstawionych przez kredytodawcę jako zależne od okresu obowiązywania umowy.
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Monika Koba
członek
Marian Kocon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim w kontekście przedterminowej spłaty kredytu i zwrotu prowizji, zgodnie z prawem unijnym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kredytów konsumenckich i prowizji za udzielenie kredytu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia zwrotu prowizji przy przedterminowej spłacie kredytu, z silnym odniesieniem do prawa unijnego i ochrony konsumentów, co czyni ją bardzo interesującą dla szerokiego grona odbiorców.
“Bank musi zwrócić prowizję za kredyt? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy przepis!”
Dane finansowe
WPS: 15 782,74 PLN
zwrot części prowizji: 15 782,74 PLN
Zdanie odrębne
Z wykładni gramatycznej art. 49 ust. 1 u.k.k. wynika, że obniżenie obejmuje te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, a nie wszystkie koszty składające się na całkowity koszt kredytu.
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.