III CZP 44/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 grudnia 2017 r. (sygn. akt III CZP 44/17) rozstrzygnął zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy, dotyczące tego, czy kurator spadku nieobjętego po współwłaścicielu nieruchomości może reprezentować spadek w postępowaniu o zniesienie współwłasności ze skutkiem dla nieznanych spadkobierców. Sąd Najwyższy uznał, że kurator spadku nie jest uprawniony do udziału w takim postępowaniu. Argumentacja opiera się na tym, że postępowanie o zniesienie współwłasności nie jest czynnością zachowawczą mającą na celu utrzymanie majątku spadkowego w stanie niepogorszonym, lecz zmierza do jego podziału lub sprzedaży. Działanie takie wykracza poza zakres zwykłego zarządu majątkiem spadkowym, który jest podstawowym zadaniem kuratora. Sąd podkreślił, że wnioskodawcy powinni najpierw podjąć kroki w celu ustalenia kręgu spadkobierców zmarłego współwłaściciela, inicjując postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, zanim wystąpią z wnioskiem o zniesienie współwłasności. Wskazano również, że w przypadku trudności z zarządem nieruchomością, wnioskodawcy mogą wystąpić o zgodę sądu na dokonanie określonej czynności lub ustanowienie zarządu, w czym kurator mógłby uczestniczyć.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie zakresu uprawnień kuratora spadku w postępowaniach dotyczących nieruchomości, zwłaszcza w kontekście zniesienia współwłasności i reprezentowania nieznanych spadkobierców.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy kurator spadku ma reprezentować nieznanych spadkobierców w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Nie wyklucza udziału kuratora w innych postępowaniach dotyczących majątku spadkowego, jeśli mieszczą się one w ramach zarządu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy kurator spadku nieobjętego po współwłaścicielu nieruchomości może reprezentować spadek w postępowaniu o zniesienie współwłasności nieruchomości, ze skutkiem dla nieznanych spadkobierców tego współwłaściciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kurator spadku nie jest uprawniony do udziału w postępowaniu o zniesienie współwłasności nieruchomości ze skutkiem dla nieznanych spadkobierców współwłaściciela.
Uzasadnienie
Postępowanie o zniesienie współwłasności nie jest czynnością zachowawczą mającą na celu utrzymanie majątku spadkowego w stanie niepogorszonym, lecz zmierza do jego podziału lub sprzedaży, co wykracza poza zakres zwykłego zarządu majątkiem spadkowym. Wnioskodawcy powinni najpierw ustalić krąg spadkobierców.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A.S. - kurator spadku nieobjętego po B.Z. | inne | uczestnik postępowania (kurator spadku) |
| nieznani spadkobiercy B.Z. | inne | nieznany spadkobierca |
Przepisy (10)
Pomocnicze
k.p.c. art. 667 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Kurator spadku zarządza majątkiem spadkowym pod nadzorem sądu spadku, stosując odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości.
k.p.c. art. 935 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarządca zajętej nieruchomości może pozywać i być pozywany tylko w sprawach wynikających z zarządu nieruchomością.
k.p.c. art. 180 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje sądowi podjęcie postępowania zawieszonego na skutek śmierci strony.
k.c. art. 1025 § 1
Kodeks cywilny
Określa prawo wnioskodawcy do zgłoszenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.
k.c. art. 201
Kodeks cywilny
k.c. art. 203
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 611
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 617
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wnioskodawców udowodnienia, komu przysługuje współwłasność nieruchomości objętej spadkiem.
k.p.c. art. 689
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość połączenia postępowania o dział spadku i zniesienie współwłasności.
Dekret o majątkach opuszczonych i poniemieckich
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie o zniesienie współwłasności nie jest czynnością zachowawczą. • Czynność ta wykracza poza zakres zwykłego zarządu majątkiem spadkowym. • Kurator spadku nie może reprezentować nieznanych spadkobierców w sprawach dotyczących podziału majątku.
Odrzucone argumenty
Udział kuratora spadku w postępowaniu o zniesienie współwłasności jest czynnością zachowawczą. • Legitymacja procesowa kuratora spadku jest niezbędna do ochrony praw osób trzecich. • Podjęcie zawieszonego postępowania wymaga udziału kuratora.
Godne uwagi sformułowania
Kurator spadku nie jest uprawniony do udziału w postępowaniu o zniesienie współwłasności nieruchomości ze skutkiem dla nieznanych spadkobierców. • Postępowanie w sprawie o zniesienie współwłasności ma na celu umożliwienie współwłaścicielom wyjścia z określonej sytuacji tymczasowej i ustabilizowanie ich sytuacji prawnej przez podział fizyczny rzeczy, przyznanie jej na własność jednemu ze współwłaścicieli lub też przez dokonanie jej sprzedaży. • Próba przeprowadzenia postępowania o zniesienie współwłasności bez udziału wszystkich współwłaścicieli, tylko z udziałem kuratora spadku, bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może stanowić pewne nadużycie ze strony znanych współwłaścicieli.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący-sprawozdawca
Paweł Grzegorczyk
członek
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie zakresu uprawnień kuratora spadku w postępowaniach dotyczących nieruchomości, zwłaszcza w kontekście zniesienia współwłasności i reprezentowania nieznanych spadkobierców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy kurator spadku ma reprezentować nieznanych spadkobierców w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Nie wyklucza udziału kuratora w innych postępowaniach dotyczących majątku spadkowego, jeśli mieszczą się one w ramach zarządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z zarządem spadkiem i reprezentacją nieznanych spadkobierców, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i spadkowego.
“Kurator spadku nie obroni nieznanych spadkobierców w sprawie o podział nieruchomości – kluczowa uchwała SN.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.