III CZP 43/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 października 2021 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w P. dotyczące umów pożyczek konsumenckich. Pierwsze zagadnienie dotyczyło tego, czy prowizja za udzielenie pożyczki, będącej kredytem konsumenckim, jest świadczeniem głównym w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. Sąd Najwyższy uznał, że wynagrodzenie prowizyjne nie jest świadczeniem głównym, a jedynie świadczeniem uzupełniającym. Drugie zagadnienie dotyczyło tego, czy przekroczenie maksymalnego pułapu pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego, określonego w ustawie, wyłącza możliwość badania tych postanowień pod kątem ich abuzywności. Sąd Najwyższy stwierdził, że okoliczność, iż pozaodsetkowe koszty kredytu nie przekraczają ustawowego limitu, nie wyłącza kontroli ich abuzywności. Uchwała ta ma istotne znaczenie dla interpretacji przepisów dotyczących umów konsumenckich i ochrony konsumentów przed nieuczciwymi warunkami umownymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia świadczenia głównego w umowach konsumenckich, kontrola abuzywności pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego.
Dotyczy umów pożyczek konsumenckich podlegających ustawie o kredycie konsumenckim.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wynagrodzenie prowizyjne (prowizja) w umowie pożyczki konsumenckiej jest świadczeniem głównym w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wynagrodzenie prowizyjne (prowizja), stanowiące wynagrodzenie z tytułu udzielenia pożyczki, przewidziane w umowie pożyczki, do której mają zastosowanie przepisy ustawy o kredycie konsumenckim, nie jest świadczeniem głównym w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że prowizja jest świadczeniem uzupełniającym, a nie głównym, ponieważ nie stanowi elementu przedmiotowo istotnego umowy pożyczki konsumenckiej, a jej związek z istotą umowy jest pośredni. Brak precyzyjnego określenia jej celu i wzajemnego świadczenia pożyczkodawcy wyklucza kwalifikację jako świadczenia głównego.
Czy w sytuacji, gdy wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego nie przekracza maksymalnego pułapu ustawowego, dopuszczalne jest badanie tych postanowień pod kątem niedozwolonych postanowień umownych (art. 385¹ § 1 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczność, że pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego nie przekraczają wysokości określonej w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim, nie wyłącza oceny, czy postanowienia określające te koszty są niedozwolone (art. 385¹ § 1 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że limit pozaodsetkowych kosztów kredytu nie jest przepisem wyłączającym kontrolę abuzywności. Ochrona konsumenta wymaga badania tych kosztów pod kątem sprzeczności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszania interesów konsumenta, nawet jeśli mieszczą się w ustawowym limicie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S.A. | spółka | powód |
| K. L. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszają jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
u.k.k. art. 12
Ustawa o kredycie konsumenckim
Ustawa ma zastosowanie do umów, w których konsument jest zobowiązany do zapłaty oprocentowania oraz innych kosztów związanych z udzieleniem lub spłatą kredytu konsumenckiego.
u.k.k. art. 36a
Ustawa o kredycie konsumenckim
Reguluje mechanizm ustalania maksymalnych pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego.
Pomocnicze
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Pożyczka jest czynnością prawną dwustronnie zobowiązującą, ale nie wzajemną.
u.k.k. art. 5 § pkt 6a
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja pozaodsetkowych kosztów kredytu.
u.k.k. art. 5 § pkt 7
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja całkowitej kwoty kredytu.
pr. bank. art. 78a
Ustawa - Prawo bankowe
Stosowanie przepisów prawa bankowego do umów kredytu i pożyczki pieniężnej zawieranych przez bank zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja w umowie pożyczki konsumenckiej nie jest świadczeniem głównym. • Limity pozaodsetkowych kosztów kredytu nie wyłączają kontroli ich abuzywności.
Godne uwagi sformułowania
Wynagrodzenie prowizyjne (prowizja), stanowiące wynagrodzenie z tytułu udzielenia pożyczki, przewidziane w umowie pożyczki, do której mają zastosowanie przepisy ustawy o kredycie konsumenckim, nie jest świadczeniem głównym w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. • Okoliczność, że pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego nie przekraczają wysokości określonej w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim, nie wyłącza oceny, czy postanowienia określające te koszty są niedozwolone (art. 385¹ § 1 k.c.). • Z art. 385¹ § 1 k.c. wynika, że przewiduje on dwa wyłączenia, a mianowicie dotyczące postanowień określających główny przedmiot umowy oraz odnoszące się do relacji ceny i wynagrodzenia do dostarczonych w zamian towarów lub usług. • W przypadku ogólnie określonych opłat zastrzeżonych na rzecz pożyczkodawcy ich związek z istotą umowy pożyczki konsumenckiej jest pośredni.
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
przewodniczący
Anna Owczarek
członek
Władysław Pawlak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia świadczenia głównego w umowach konsumenckich, kontrola abuzywności pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich podlegających ustawie o kredycie konsumenckim.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Uchwała Sądu Najwyższego wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące ochrony konsumentów w umowach pożyczek, co jest tematem powszechnie interesującym i budzącym wiele wątpliwości prawnych.
“Prowizja w pożyczce konsumenckiej nie jest świadczeniem głównym – kluczowa uchwała Sądu Najwyższego!”
Dane finansowe
WPS: 9070,43 PLN
zasądzona kwota: 4576,87 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.