III CZP 42/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 grudnia 2000 r. (sygn. III CZP 42/00) rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące uprawnień fundatora do odwoływania członków organu fundacji. Sprawa dotyczyła Fundacji na rzecz G.Z.-P. w W., której statut przyznawał fundatorowi (Agencji Rynku Rolnego) jedynie uprawnienie do powoływania członków kapituły, a członkostwo wygasało w przypadku śmierci lub pisemnej rezygnacji. Sąd Rejonowy uznał, że fundator ma prawo odwołać członków kapituły, jednak Sąd Okręgowy powziął wątpliwości. Sąd Najwyższy podkreślił, że z chwilą wpisania do rejestru fundacja uzyskuje osobowość prawną i staje się samodzielnym podmiotem prawa, oddzielonym od fundatora. Ustawa o fundacjach wymaga, aby statut określał kto jest uprawniony do powoływania i odwoływania członków organów fundacji. Sąd zaznaczył, że uprawnienie do powoływania i odwoływania członków organu są różnymi uprawnieniami i nie muszą należeć do tego samego podmiotu. Dlatego z samego faktu posiadania przez fundatora uprawnienia do powoływania członków organu nie można domniemywać uprawnienia do ich odwoływania. W analizowanym przypadku statut nie przyznawał fundatorowi takiego uprawnienia, a jedynie wymieniał przypadki wygaśnięcia członkostwa. W związku z tym uchwała stanowi, że fundator nie jest uprawniony do odwołania członków organu fundacji, jeżeli jej statut nie przyznaje mu tego uprawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu uprawnień fundatora w stosunku do organów fundacji, zasady interpretacji statutu fundacji, odrębność prawna fundacji od fundatora.
Dotyczy sytuacji, gdy statut fundacji nie reguluje wprost kwestii odwoływania członków organów przez fundatora.
Zagadnienia prawne (1)
Czy fundator jest uprawniony do odwołania członków organu fundacji, jeśli statut przyznaje mu jedynie uprawnienie do ich powoływania, a członkostwo wygasa w innych przypadkach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Fundator nie jest uprawniony do odwołania członków organu fundacji, jeżeli jej statut nie przyznaje mu tego uprawnienia.
Uzasadnienie
Fundacja po rejestracji staje się samodzielnym podmiotem prawa. Uprawnienia fundatora do odwoływania członków organów muszą być wprost przewidziane w statucie. Uprawnienie do powoływania i odwoływania są różnymi uprawnieniami i nie można ich domniemywać.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Fundacja na rzecz G.Z.-P. w W. | instytucja | wnioskodawca |
| Wojciech D. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Wojciech M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Agencja Rynku Rolnego w W. | instytucja | fundator |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do rozstrzygania zagadnień prawnych przedstawionych przez sąd niższej instancji.
Pomocnicze
u.f. art. 7 § 1
Ustawa o fundacjach
Z chwilą wpisania do rejestru fundacja uzyskuje osobowość prawną.
u.f. art. 4
Ustawa o fundacjach
Fundacja działa na podstawie ustawy o fundacjach i statutu.
u.f. art. 5 § 1
Ustawa o fundacjach
Statut określa skład i organizację zarządu, sposób powoływania oraz obowiązki i uprawnienia jego członków, a także może przewidywać inne organy fundacji.
u.f. art. 1
Ustawa o fundacjach
Fundacja jest ustanowiona dla realizacji celów społecznie lub gospodarczo użytecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fundacja po rejestracji jest samodzielnym podmiotem prawa, odrębnym od fundatora. • Uprawnienia fundatora do odwoływania członków organów muszą być wprost przewidziane w statucie. • Uprawnienie do powoływania i odwoływania członków organu są odrębnymi uprawnieniami.
Odrzucone argumenty
Domniemanie uprawnienia fundatora do odwołania członków organu na podstawie uprawnienia do ich powołania. • Możliwość odwołania członków organu przez fundatora, jeśli statut nie zastrzega innego trybu.
Godne uwagi sformułowania
Fundacja staje się samodzielnym – także w stosunku do fundatora – podmiotem prawa. • Nie ma więc podstawy do przyjęcia domniemania uprawnień fundatora do odwoływania i powoływania członków organów fundacji. • Uprawnienie do powoływania członków organu fundacji i uprawnienie do odwoływania ich, są dwoma różnymi uprawnieniami i bynajmniej nie muszą należeć do tego samego podmiotu.
Skład orzekający
Andrzej Wypiórkiewicz
przewodniczący
Henryk Pietrzkowski
sędzia
Marek Sychowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu uprawnień fundatora w stosunku do organów fundacji, zasady interpretacji statutu fundacji, odrębność prawna fundacji od fundatora."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy statut fundacji nie reguluje wprost kwestii odwoływania członków organów przez fundatora.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych zasad funkcjonowania fundacji i relacji między fundatorem a organami fundacji, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem fundacyjnym i stowarzyszeń.
“Czy fundator może odwołać członków zarządu fundacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.