III CZP 41/23

Sąd NajwyższyWarszawa2023-12-20

SNCywilnepostępowanie cywilnenajwyższy

opłaty sądowekoszty sądoweuzasadnienie postanowieniazażaleniepomoc prawna z urzęduSąd NajwyższyKodeks postępowania cywilnegoustawa o kosztach sądowych

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wniosek o uzasadnienie postanowienia nie podlega opłacie, jeśli sporządzenie uzasadnienia jest niemożliwe, co wpływa na dopuszczalność zażalenia.

Sprawa dotyczyła opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia, gdy jego wykonanie jest niemożliwe. Sąd Rejonowy przedstawił zagadnienie prawne, czy taki wniosek podlega opłacie stałej. Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy strona zostanie poinformowana o niemożliwości sporządzenia uzasadnienia przed złożeniem wniosku, wniosek ten jest wolny od opłat. Rozstrzygnięcie to ma wpływ na dopuszczalność wniesienia zażalenia.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie, dotyczące opłaty od wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia postanowienia, gdy jego sporządzenie jest niemożliwe. Sprawa wywodziła się z zażalenia pełnomocnika z urzędu na postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia za pomoc prawną. Pełnomocnik złożył wniosek o uzasadnienie, nie opłacając go, a następnie został zawiadomiony o niemożliwości sporządzenia uzasadnienia. Sąd Rejonowy rozważał, czy w takiej sytuacji wniosek podlega opłacie stałej w wysokości 100 zł, zgodnie z ustawą o kosztach sądowych. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego i ustawy o kosztach sądowych, a także funkcję opłat sądowych, uznał, że w przypadku zawiadomienia strony o niemożliwości sporządzenia uzasadnienia przed złożeniem wniosku, taki wniosek jest wolny od opłat. W przeciwnym razie pobrana opłata jest nienależna i podlega zwrotowi, chyba że zostanie zaliczona na poczet opłaty od środka zaskarżenia. Uchwała ta ma istotne znaczenie dla dopuszczalności zażalenia w takich sprawach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

W przypadku zawiadomienia strony lub jej pełnomocnika o niemożliwości sporządzenia uzasadnienia postanowienia podlegającego zaskarżeniu, wniesienie zażalenia od tego postanowienia nie jest uwarunkowane skutecznym złożeniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie postanowienia wraz z uzasadnieniem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że opłata od wniosku o uzasadnienie nie jest należna, gdy sporządzenie uzasadnienia jest niemożliwe, zwłaszcza gdy strona jest o tym informowana przed złożeniem wniosku. Pobranie opłaty w takiej sytuacji naruszałoby zasady sprawiedliwości proceduralnej i nie znajdowałoby uzasadnienia w nakładach pracy sądu.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Bank spółki akcyjnej w W.	spółka	powód
A. J.	osoba_fizyczna	pozwana
adwokat I. K.	osoba_fizyczna	pełnomocnik z urzędu
Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie	organ_państwowy	inny

Przepisy (807)

Główne

u.k.s.c. art. 25b § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Opłata stała w kwocie 100 zł pobierana jest od wniosku o doręczenie orzeczenia albo zarządzenia z uzasadnieniem zgłoszonego w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia albo doręczenia tego orzeczenia albo zarządzenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 357 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może odstąpić od sporządzenia uzasadnienia postanowienia.

k.p.c. art. 394 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień od dnia doręczenia postanowienia z uzasadnieniem.

k.p.c. art. 394 § 1a

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące zażaleń dewolutywnych stosuje się odpowiednio do zażaleń do innego składu sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 331 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli sporządzenie uzasadnienia okaże się niemożliwe, prezes sądu zawiadamia o tym stronę, a termin do wniesienia środka zaskarżenia biegnie od dnia doręczenia tego zawiadomienia.

k.p.c. art. 390 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może zwrócić się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie nasuwającego się przy rozpatrywaniu apelacji zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości.

Prawo o adwokaturze art. 29 § 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

Reguluje wynagrodzenie pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu.

ustawa o radcach prawnych art. 22 § 3

Ustawa o radcach prawnych

Reguluje wynagrodzenie pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu.

k.p.c. art. 398 § 22

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy terminu wniesienia skargi na orzeczenie referendarza sądowego.

k.p.c. art. 766 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania egzekucyjnego.

k.p.c. art. 767 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania egzekucyjnego.

k.p.c. art. 394 § 1a

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażaleń do innego składu sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 373 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia środka zaskarżenia.

k.p.c. art. 397 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia.

k.p.c. art. 80 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zwrotu nienależnie pobranej opłaty.

k.p.c. art. 100 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów ponoszonych przez Skarb Państwa w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych.

k.p.c. art. 357 § 2

Kodeks postępowania cywilnego