III CZP 41/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuZagadnienie prawne przedstawione przez Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczyło możliwości analogicznego stosowania przepisów art. 629 k.c. i art. 632 § 2 k.c. (dotyczących umowy o dzieło) do umów o roboty budowlane, gdy zastrzeżono w nich wynagrodzenie ryczałtowe lub kosztorysowe. Rzecznik wskazał na rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego i opowiedział się za dopuszczeniem takiej możliwości, podkreślając potrzebę równej ochrony praw majątkowych (art. 64 ust. 2 Konstytucji) oraz istnienie luki prawnej. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów, po analizie argumentów, przesądził najpierw, że umowa o roboty budowlane i umowa o dzieło są odrębnymi typami umów nazwanych, co potwierdził art. 656 § 1 k.c. Następnie, rozważając kwestię stosowania przepisów w drodze analogii, stwierdził, że mimo braku bezpośredniego odesłania w art. 656 § 1 k.c. do art. 629 i 632 § 2 k.c., istnieje luka prawna w regulacji wynagrodzenia wykonawcy robót budowlanych. Podkreślono, że obecna regulacja (art. 647 in fine k.c.) jest niewystarczająca, a stosowanie ogólnych przepisów (np. art. 3571 k.c.) nie zapewnia takiej samej ochrony jak przepisy dotyczące umowy o dzieło. Sąd odwołał się również do konstytucyjnej zasady równej ochrony praw majątkowych, wskazując, że odmienne traktowanie zbliżonych konstrukcyjnie umów może naruszać tę zasadę. W konsekwencji, Sąd Najwyższy podjął uchwałę dopuszczającą możliwość stosowania art. 629 i 632 § 2 k.c. w drodze analogii do umów o roboty budowlane z wynagrodzeniem ryczałtowym lub kosztorysowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności analogicznego stosowania przepisów o umowie o dzieło do umów o roboty budowlane, zwłaszcza w kontekście luki prawnej i ochrony praw majątkowych.
Dotyczy umów o roboty budowlane z wynagrodzeniem ryczałtowym lub kosztorysowym.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepisy art. 629 k.c. i art. 632 § 2 k.c. mają zastosowanie w drodze analogii do umowy o roboty budowlane, gdy zastrzeżono w jej ramach wynagrodzenie ryczałtowe lub kosztorysowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy art. 629 i 632 § 2 k.c. mogą mieć zastosowanie w drodze analogii do umowy o roboty budowlane.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że umowa o roboty budowlane i umowa o dzieło są odrębnymi typami umów, ale istnieje luka prawna w zakresie regulacji wynagrodzenia wykonawcy robót budowlanych. Stosowanie przepisów o umowie o dzieło w drodze analogii jest uzasadnione podobieństwem obu umów oraz potrzebą zapewnienia równej ochrony praw majątkowych, zgodnie z Konstytucją.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Prokurator Prokuratury Krajowej Piotr Wiśniewski | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 629
Kodeks cywilny
Może mieć zastosowanie w drodze analogii do umowy o roboty budowlane.
k.c. art. 632 § § 2
Kodeks cywilny
Może mieć zastosowanie w drodze analogii do umowy o roboty budowlane.
Pomocnicze
k.c. art. 656 § § 1
Kodeks cywilny
Zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących umowy o dzieło, ale nie wyklucza stosowania w drodze analogii innych przepisów.
k.c. art. 357 § 1
Kodeks cywilny
Możliwość stosowania do korekty wynagrodzenia wykonawcy robót budowlanych, ale stanowi dalej idące ograniczenie niż art. 632 § 2 k.c.
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Zawiera niewystarczającą regulację dotyczącą wynagrodzenia wykonawcy robót budowlanych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie luki prawnej w regulacji wynagrodzenia wykonawcy robót budowlanych. • Podobieństwo umowy o roboty budowlane do umowy o dzieło. • Potrzeba zapewnienia równej ochrony praw majątkowych (art. 64 ust. 2 Konstytucji). • Przepisy art. 629 i 632 § 2 k.c. zapewniają wykonawcy robót budowlanych intensywniejszą ochronę praw majątkowych niż regulacja ogólna (art. 3571 k.c.).
Odrzucone argumenty
Umowa o roboty budowlane jest podtypem umowy o dzieło (obalony przez SN). • Zakres odesłania z art. 656 § 1 k.c. jest zamknięty i nie pozwala na stosowanie innych przepisów w drodze analogii. • Możliwość stosowania art. 3571 k.c. do korekty wynagrodzenia świadczy o braku luki prawnej. • Regulacja wynagrodzenia w art. 647 in fine k.c. oraz swoboda kontraktowa wykluczają lukę prawną.
Godne uwagi sformułowania
Przepisy art. 629 i 632 § 2 k.c. mogą mieć zastosowanie w drodze analogii do umowy o roboty budowlane. • Umowa o roboty budowlane i umowa o dzieło stanowią odrębne typy umów nazwanych. • W zakresie regulacji dotyczącej wynagrodzenia wykonawcy robót budowlanych występuje luka prawna. • Zasada równej ochrony praw majątkowych ustanowiona w art. 64 ust. 2 Konstytucji.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Helena Ciepła
członek
Iwona Koper
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Lech Walentynowicz
członek
Mirosława Wysocka
członek
Dariusz Zawistowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności analogicznego stosowania przepisów o umowie o dzieło do umów o roboty budowlane, zwłaszcza w kontekście luki prawnej i ochrony praw majątkowych."
Ograniczenia: Dotyczy umów o roboty budowlane z wynagrodzeniem ryczałtowym lub kosztorysowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego w prawie cywilnym, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę obrotu budowlanego i stosunki umowne. Wyjaśnia istotne różnice i podobieństwa między dwoma kluczowymi typami umów.
“Czy przepisy o umowie o dzieło można stosować do budowy domu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.