Orzeczenie · 2009-09-29

III CZP 41/09

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2009-09-29
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
umowa o roboty budowlaneumowa o dziełowynagrodzenieryczałtkosztorysanalogialuka prawnaochrona praw majątkowychKodeks cywilny

Zagadnienie prawne przedstawione przez Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczyło możliwości analogicznego stosowania przepisów art. 629 k.c. i art. 632 § 2 k.c. (dotyczących umowy o dzieło) do umów o roboty budowlane, gdy zastrzeżono w nich wynagrodzenie ryczałtowe lub kosztorysowe. Rzecznik wskazał na rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego i opowiedział się za dopuszczeniem takiej możliwości, podkreślając potrzebę równej ochrony praw majątkowych (art. 64 ust. 2 Konstytucji) oraz istnienie luki prawnej. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów, po analizie argumentów, przesądził najpierw, że umowa o roboty budowlane i umowa o dzieło są odrębnymi typami umów nazwanych, co potwierdził art. 656 § 1 k.c. Następnie, rozważając kwestię stosowania przepisów w drodze analogii, stwierdził, że mimo braku bezpośredniego odesłania w art. 656 § 1 k.c. do art. 629 i 632 § 2 k.c., istnieje luka prawna w regulacji wynagrodzenia wykonawcy robót budowlanych. Podkreślono, że obecna regulacja (art. 647 in fine k.c.) jest niewystarczająca, a stosowanie ogólnych przepisów (np. art. 3571 k.c.) nie zapewnia takiej samej ochrony jak przepisy dotyczące umowy o dzieło. Sąd odwołał się również do konstytucyjnej zasady równej ochrony praw majątkowych, wskazując, że odmienne traktowanie zbliżonych konstrukcyjnie umów może naruszać tę zasadę. W konsekwencji, Sąd Najwyższy podjął uchwałę dopuszczającą możliwość stosowania art. 629 i 632 § 2 k.c. w drodze analogii do umów o roboty budowlane z wynagrodzeniem ryczałtowym lub kosztorysowym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności analogicznego stosowania przepisów o umowie o dzieło do umów o roboty budowlane, zwłaszcza w kontekście luki prawnej i ochrony praw majątkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy umów o roboty budowlane z wynagrodzeniem ryczałtowym lub kosztorysowym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepisy art. 629 k.c. i art. 632 § 2 k.c. mają zastosowanie w drodze analogii do umowy o roboty budowlane, gdy zastrzeżono w jej ramach wynagrodzenie ryczałtowe lub kosztorysowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy art. 629 i 632 § 2 k.c. mogą mieć zastosowanie w drodze analogii do umowy o roboty budowlane.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że umowa o roboty budowlane i umowa o dzieło są odrębnymi typami umów, ale istnieje luka prawna w zakresie regulacji wynagrodzenia wykonawcy robót budowlanych. Stosowanie przepisów o umowie o dzieło w drodze analogii jest uzasadnione podobieństwem obu umów oraz potrzebą zapewnienia równej ochrony praw majątkowych, zgodnie z Konstytucją.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchwała

Strony

NazwaTypRola
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca
Prokurator Prokuratury Krajowej Piotr Wiśniewskiorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 629

Kodeks cywilny

Może mieć zastosowanie w drodze analogii do umowy o roboty budowlane.

k.c. art. 632 § § 2

Kodeks cywilny

Może mieć zastosowanie w drodze analogii do umowy o roboty budowlane.

Pomocnicze

k.c. art. 656 § § 1

Kodeks cywilny

Zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących umowy o dzieło, ale nie wyklucza stosowania w drodze analogii innych przepisów.

k.c. art. 357 § 1

Kodeks cywilny

Możliwość stosowania do korekty wynagrodzenia wykonawcy robót budowlanych, ale stanowi dalej idące ograniczenie niż art. 632 § 2 k.c.

k.c. art. 647

Kodeks cywilny

Zawiera niewystarczającą regulację dotyczącą wynagrodzenia wykonawcy robót budowlanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie luki prawnej w regulacji wynagrodzenia wykonawcy robót budowlanych. • Podobieństwo umowy o roboty budowlane do umowy o dzieło. • Potrzeba zapewnienia równej ochrony praw majątkowych (art. 64 ust. 2 Konstytucji). • Przepisy art. 629 i 632 § 2 k.c. zapewniają wykonawcy robót budowlanych intensywniejszą ochronę praw majątkowych niż regulacja ogólna (art. 3571 k.c.).

Odrzucone argumenty

Umowa o roboty budowlane jest podtypem umowy o dzieło (obalony przez SN). • Zakres odesłania z art. 656 § 1 k.c. jest zamknięty i nie pozwala na stosowanie innych przepisów w drodze analogii. • Możliwość stosowania art. 3571 k.c. do korekty wynagrodzenia świadczy o braku luki prawnej. • Regulacja wynagrodzenia w art. 647 in fine k.c. oraz swoboda kontraktowa wykluczają lukę prawną.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy art. 629 i 632 § 2 k.c. mogą mieć zastosowanie w drodze analogii do umowy o roboty budowlane. • Umowa o roboty budowlane i umowa o dzieło stanowią odrębne typy umów nazwanych. • W zakresie regulacji dotyczącej wynagrodzenia wykonawcy robót budowlanych występuje luka prawna. • Zasada równej ochrony praw majątkowych ustanowiona w art. 64 ust. 2 Konstytucji.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Helena Ciepła

członek

Iwona Koper

członek

Grzegorz Misiurek

członek

Lech Walentynowicz

członek

Mirosława Wysocka

członek

Dariusz Zawistowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności analogicznego stosowania przepisów o umowie o dzieło do umów o roboty budowlane, zwłaszcza w kontekście luki prawnej i ochrony praw majątkowych."

Ograniczenia: Dotyczy umów o roboty budowlane z wynagrodzeniem ryczałtowym lub kosztorysowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego w prawie cywilnym, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę obrotu budowlanego i stosunki umowne. Wyjaśnia istotne różnice i podobieństwa między dwoma kluczowymi typami umów.

Czy przepisy o umowie o dzieło można stosować do budowy domu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst