III CZP 4/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 marca 2016 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące statusu notariusza jako przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Analizując ewolucję przepisów dotyczących działalności gospodarczej i notariatu, Sąd doszedł do wniosku, że notariusz, prowadząc kancelarię we własnym imieniu, na własny rachunek i ryzyko, spełnia definicję przedsiębiorcy zawartą w art. 431 Kodeksu cywilnego. Podkreślono, że działalność notariusza ma cechy ciągłości, profesjonalizmu i zorganizowania, a także dążenie do osiągnięcia korzystnego wyniku ekonomicznego, co jest charakterystyczne dla działalności gospodarczej. Sąd odniósł się również do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które potwierdzają szczególny status notariusza jako przedsiębiorcy. Uchwała ta otwiera drogę do ogłoszenia upadłości przez notariusza na zasadach ogólnych, co jest istotne z punktu widzenia jego odpowiedzialności majątkowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie statusu notariusza jako przedsiębiorcy w polskim prawie, w tym w kontekście prawa upadłościowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego statusu notariusza i jego zdolności upadłościowej, nie rozstrzyga bezpośrednio o zasadności wniosku o upadłość w konkretnej sprawie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy notariusz jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze w zw. z art. 431 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, notariusz jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 431 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że notariusz prowadzi działalność zawodową we własnym imieniu, na własny rachunek i ryzyko, spełniając tym samym kryteria przedsiębiorcy. Działalność ta ma cechy ciągłości, profesjonalizmu i zorganizowania, a także dążenie do osiągnięcia korzystnego wyniku ekonomicznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Ł. | inne | wnioskodawca |
| A. S. | inne | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 431
Kodeks cywilny
Definicja przedsiębiorcy obejmująca osoby prowadzące we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.
Pr. upadł. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze
Definicja przedsiębiorcy jako podmiotu posiadającego zdolność upadłościową.
Pomocnicze
Pr.upadł. art. 373 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe
Podstawa wniosku o pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej.
Pr.upadł. art. 5 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe
Zdolność upadłościową osób fizycznych będących wspólnikami spółki partnerskiej.
Pr.not. art. 4 § § 3
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie
Możliwość prowadzenia kancelarii notarialnej w formie spółki partnerskiej.
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej art. 2
Definicja działalności gospodarczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Notariusz prowadzi działalność we własnym imieniu, na własny rachunek i ryzyko. • Działalność notariusza ma cechy ciągłości, profesjonalizmu i zorganizowania. • Notariusz dąży do osiągnięcia korzystnego wyniku ekonomicznego. • Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i TSUE potwierdza status przedsiębiorcy notariusza. • Możliwość prowadzenia kancelarii w formie spółki partnerskiej wskazuje na wolny zawód.
Godne uwagi sformułowania
Notariusz jest przedsiębiorcą (art. 431 k.c.). • Działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. • Notariusz samodzielnie finansuje i prowadzi swoją działalność, przy wykorzystaniu osobistych zdolności i kwalifikacji, na własne ryzyko, oraz ponosi za swoje czynności osobistą odpowiedzialność majątkową. • Trudno również wyeliminować z prowadzonej przez notariuszy działalności motyw zysku. • Status prawny notariusza jest niejednorodny, ponieważ prowadzi on działalność na własne ryzyko, której usługowy charakter można uznać za mieszczący się w zakresie wolności działalności gospodarczej; dąży do osiągnięcia zysku, warunkującego realizację zadań publicznych, będąc zarazem osobą zaufania publicznego.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący-sprawozdawca
Karol Weitz
członek
Janusz Kaspryszyn
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu notariusza jako przedsiębiorcy w polskim prawie, w tym w kontekście prawa upadłościowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego statusu notariusza i jego zdolności upadłościowej, nie rozstrzyga bezpośrednio o zasadności wniosku o upadłość w konkretnej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego o istotnych konsekwencjach praktycznych dla grupy zawodowej notariuszy, a także dla prawa upadłościowego.
“Czy notariusz to przedsiębiorca? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczowe zagadnienie dla prawa upadłościowego.”
Sektor
usługi prawne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.