III CZP 39/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 5 lipca 2002 r. (sygn. III CZP 39/02) rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące charakteru terminu z art. 568 § 1 Kodeksu cywilnego w kontekście roszczenia kupującego o obniżenie ceny wadliwej rzeczy. Sprawa dotyczyła zakupu nieruchomości z wadami, gdzie kupujący zgłosił wadę sprzedawcy w ustawowym terminie, jednak pozew o obniżenie ceny złożył po jego upływie. Sąd Okręgowy uznał, że zgłoszenie wady wystarcza do przerwania biegu terminu. Sąd Apelacyjny powziął wątpliwość, czy dla zachowania terminu wystarczy zawiadomienie sprzedawcy, czy konieczne jest wystąpienie z powództwem. Sąd Najwyższy, analizując charakter uprawnień z rękojmi, uznał roszczenie o obniżenie ceny za roszczenie majątkowe. Podkreślił, że termin z art. 568 § 1 k.c. jest terminem zawitym, a jego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia. Dla zachowania terminu konieczne jest wystąpienie z powództwem do sądu przed jego upływem, a samo zawiadomienie sprzedawcy nie jest wystarczające do przerwania biegu terminu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu zawitego z art. 568 § 1 k.c. w kontekście roszczenia o obniżenie ceny z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy.
Dotyczy głównie umów sprzedaży, w szczególności nieruchomości, gdzie wady ujawniły się po pewnym czasie od zakupu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy dla zachowania terminu określonego w art. 568 § 1 k.c. wystarczające jest zawiadomienie sprzedawcy przez kupującego o wadzie fizycznej rzeczy i zażądanie obniżenia ceny, czy też konieczne jest wystąpienie przez kupującego z takim roszczeniem ze stosownym powództwem w terminie określonym w tym przepisie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Po upływie terminu wskazanego w art. 568 § 1 k.c. roszczenie kupującego o obniżenie ceny rzeczy wadliwej wygasa i nie może być skutecznie dochodzone przed sądem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie o obniżenie ceny jest roszczeniem majątkowym, a termin z art. 568 § 1 k.c. jest terminem zawitym do jego sądowego dochodzenia. Samo zawiadomienie sprzedawcy o wadzie i żądanie obniżenia ceny nie wystarcza do przerwania biegu terminu; konieczne jest wystąpienie z powództwem do sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Dariusz C. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina I.Z. | instytucja | pozwany |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 568 § § 1
Kodeks cywilny
Termin do wykonania uprawnień z rękojmi za wady fizyczne rzeczy jest terminem zawitym do sądowego dochodzenia roszczeń majątkowych wynikających z rękojmi. Po jego upływie roszczenia te wygasają.
Pomocnicze
k.c. art. 560 § § 1
Kodeks cywilny
Uprawnienie kupującego do żądania obniżenia ceny rzeczy wadliwej jest roszczeniem majątkowym.
k.c. art. 560 § § 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 123 § § 1
Kodeks cywilny
Bieg terminu do dochodzenia roszczenia przerywa czynność przedsięwzięta przed sądem bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Możliwość nieuwzględnienia upływu terminu zawitego z art. 568 § 1 k.c. na podstawie tego przepisu (w celu złagodzenia skutków dla kupującego).
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o obniżenie ceny jest roszczeniem majątkowym. • Termin z art. 568 § 1 k.c. jest terminem zawitym do sądowego dochodzenia roszczeń. • Dla zachowania terminu konieczne jest wystąpienie z powództwem do sądu.
Odrzucone argumenty
Zawiadomienie sprzedawcy o wadzie i żądanie obniżenia ceny w terminie wystarcza do zachowania roszczenia. • Termin z art. 568 § 1 k.c. jest terminem do wykonania uprawnień kształtujących, a nie do sądowego dochodzenia roszczeń.
Godne uwagi sformułowania
Po upływie terminu wskazanego w art. 568 § 1 k.c. roszczenie kupującego o obniżenie ceny rzeczy wadliwej wygasa i nie może być skutecznie dochodzone przed sądem. • Dla zachowania tego terminu nie wystarczy zatem zawiadomienie sprzedawcy o wadzie i zażądanie obniżenia ceny. Konieczne jest wystąpienie przez kupującego w tym terminie ze stosownym powództwem do sądu.
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
przewodniczący, sprawozdawca
Mirosław Bączyk
członek
Gerard Bieniek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu zawitego z art. 568 § 1 k.c. w kontekście roszczenia o obniżenie ceny z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy."
Ograniczenia: Dotyczy głównie umów sprzedaży, w szczególności nieruchomości, gdzie wady ujawniły się po pewnym czasie od zakupu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię praktyczną dla kupujących i sprzedających, dotyczącą terminów dochodzenia roszczeń z tytułu wad. Jest to ważna lekcja o tym, jak należy postępować, aby nie stracić praw.
“Zgłosiłeś wadę sprzedawcy, ale spóźniłeś się z pozwem? Twoje roszczenie może wygasnąć!”
Dane finansowe
WPS: 105 043 PLN
obniżenie ceny sprzedaży: 12 290 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.